sunnudagur 16. juli 2006síða 8

8 Nr. 134 - 14. juli 2006 tíðindi »Eitt álop á Sýrialand er eitt álop á muslimska heimin« iranski forsetin útlond SAMBAND árni joensen fartekst@mail.dk Ísraelsku álopini á Libanon halda fram. Iran ávarar Ísrael ímóti at víðka álopið. Miðeystur Árni Joensen: fartekst@mail.dk Aftur í morgun bumbaðu ísraelsk flogfør floghavnina í Beirut, samstundis sum onnur flogfør bumbaðu samskiftisstøðir hjá libanska telefoonverkinum, orkuverk, oljugoymslur og týðandi vegir. Í nátt bumbaði ísraelska flogvápnið støðir hjá Hizbollah í Beirut og nærhendis ísraelska markinum, eftir at Hiz- bollah hevði skotið fleiri rakettir eftir málum í Haifa. Í morgun tveittu ísraelsk flogfør fleiri bumbur eftir høvuðsvegnum mil- lum Beirut og sýriska høvuðsstaðin Damaskus, og flogfør søktu eisini at støðum hjá Hizbollah har eysturi í Libanon. Eygleiðarar siga, at hetta er fyrstu ferð, at Ísrael hevur søkt at málum so tætt við sýriska markið, og teir halda, at álopini eru ætlað sum ein ávaring til Sýrialand, ið er trúgvur stuðul hjá Hizbollah. Tað var kanska eisini het-ta, sum fekk iranska forsetan, Mahmoud Ahma- dinejad, at ávara Ísrael ímóti at víðka álopið. Sam- bært iranska útvarpinum hevur Ahmadinejad tosað við sýriska forsetan, Bashar al-Assad, og vissað hann um, at Iran fer at hjálpa Sýrialandi, verður landið álopið. -Leypa ísraelsmenn á Sýrialand, er tað tað sama sum at leypa á allan tann muslimska heimin, og vit fara at svara einum tílíkum álopi harðliga, skal Ahmadinejad hava sagt. Iran aftanfyri? Summir eygleiðarar siga, at tað er ikki óhugsandi, at tað var Iran, sum gav Hamas og Hizbollah boð um at burtur- flyta teir tríggjar ísraelsku hermenninar. Tað hóvaði ikki iranska stýrinum, at Hamas og Fatah vóru farin at nærkast einari semju um eitt komandi palestinskt ríki undir liðini á Ísrael, og at Mahmoud Abbas, forseti, og Ehud Olmert, forsætisráðharri, samdust um at taka samráðingarnar uppaftur. Amerikanska blaðið New York Times skrivar, at Iran styðjaði avgerðina at burturflyta ein ísraelskan hermann í Gaza, og at tað er lítil ivi um, at lan- dið eisini tók undir við avgerðini hjá Hizbollah at burturflyta tveir aðrar ísraelskar hermenn við libanska markið. Blaðið vísir á, at Iran fíggjar ein stóran part av virkseminum hjá Hizbollah í Libanon, og at Damaskus virkar sum millumliður í hesum samstarvinum. Eldur í Beirut Tað logaði nógvastaðni í Beirut aftan á ísraelsku bumbuálopini í nátt. Í Hvítarusslandi hevur dómsvaldið gjørt av, at andstøðuleiðarin Alek- sander Kozulin skal sita í fongsli tey næstu fimm árini. Aleksander Kozulin stillaði upp á hvíta- russiska forsetavalinum, men mátti lúta fyri Alekdander Lukasjenko, forseta, ið sambært val- nevndini fekk 83 prosent av atkvøðunum. Kozulin sýtti fyri at viðurkenna úrslitið, og vesturlendskir valeygleiðarar vóru eisini á einum máli um, at valið var ikki rættvíst. Nú hevur Kozulin fingið resvingina fyri at mótmæla valúrslitinum. Hann skal sita fimm ár í fongsli. Familja hansara sigur við AP, at hann fer at skjóta dómin inn fyri hægri rætt. Aleksander Kozulin er ikki tann fyrsti andstøðupolitikarin í Hvítarusslandi, sum ver- ður koyrdur í fongsul, og Lukasjenko, forseti, verður ofta umrøddur sum tann seinasti eina- ræðisharrin í Evropa. Fyrrverandi CIA-agent- urin Valerie Plane og maður hennara hava nú lagt sak ímóti amerikanska varaforsetanum, Dick Cheney, tí tey vilja vera við, at tað var hann, sum avdúkaði, at Valerie Plane var loyniligur agentur hjá fregnartænastuni. Tólv onnur eru stevnd í sama máli. Valerie Plane er gift við amerikanska diplo- matinum Joseph Wilson. Í 2002 avdúkaði hann, at Hvítu Húsini høvdu sagt ósatt, tá tey vildu vera við, at Irak hevði keypt ríkað uran úr afrikanska landinum Niger. Stutt eftir skrivaðu amerikonsk bløð, at kona diplomatin arbeiddi sum loyniligur agentur hjá CIA. Tað er ólógligt at av- dúka agentar hjá CIA, og málið vakti stóran ans. Undir kanningum kom fram, at tað var onkur, sum hevði tilknýti til Hvítu Húsini, sum hevði avdúkað Valerie Plane. Nú skulu Dick Cheney, fyrrverandi starvsfólkaleiðarin í Hvítu Húsunum, Lewis Libby, og ráðgevin Karl Plame fyri rættin, skrivar AP úr Washington. Ein fyrrverandi leiðari í fregnartænastuni í Kili vil vera við, at gamli einaræðisharrin Augusto Pinochet vann nógvar pengar burtur úr at selja rúsevnið kokain til USA og Evropa. Manuel Comteras hevur undir avhoyring í rættinum í Santiago greitt frá, at Pinochet fekk 26 milliónir dollarar burtur úr rúsevnahandli, sum sonur forsetans stóð fyri miðskeiðis í áttatiárunum. Fyrrverandi fregnar- tænastuleiðarin situr í fongsli, eftir at hann bleiv dømdur fyri brot á manna- rættindini. Hann hevur greitt frá, at Pinochet gav herinum boð um at byggja eina rannsóknarstovu til rúsevni í býnum Tala- gante, sum er einar 40 kilometrar í útsynning úr Santiago. Haðani bleiv kokainið smuglað til USA og Evropa, og pengarnar fjaldi Pinochet í útlendskum bankum. Dick Cheney skal í rættin. Men tað fáa iraksku myndugleikarnir neyvan loyvi til. Irak Árni Joensen: fartekst@mail.dk Eftir einari ST-samtykt frá 2004 hava iraksku myndug- leikarnir ikki loyvi til at revsa amerikanskar ella aðrar útlendskar hermenn, sum bróta irakska lóg. Men hetta vilja irakar ikki góð- taka longur. Í næsta mánað fer irak- ska stjórnin at biðja ST ógilda ta tvey ára gomlu samtyktina. Wigdan Michael, sum er irakskur ráðharri í mannarættinda- viðurskiftum, sigur við Reuters, at amerikanska herleiðslan í Irak fer ov lætt um lógarbrotini hjá hermonnunum, og tað ger, at hermenninir halda seg kunna bróta iraksku lógir- nar uttan at verða revsaðir. Irakar eru serliga skelka- ðir av tilburðinum, tá ein amerikanskur hermaður neyðtók og myrdi eina 14 ára gamla gentu í Mahmu- diya sunnan fyri Bagdad. Síðani skutu amerikonsku hermenninir eina seks ára gamla systir gentuna og foreldur hennara. Diplomatar á ST-høvuðs- borgini í New York vænta ikki, at ST fer at ógilda samtyktina, sum forðar irak- sku myndugleikunum at revsa útlendskar hermenn. Teir siga, at USA fer undir ongum umstøðum at góðtaka eina slíka broyting, og við sýtingarrættinum í trygdarráðnum kann landið forða broytingini. Irak vil sleppa at revsa amerikanskar hermenn Stevna Cheney Andstøðuleiðari settur í fongsul Pinochet seldi rúsevni