sunnudagur 30. juli 2006síða 35

Nr. 143 - 27. juli 2006 35 vikuskifti 35 ikki í Føroyum. Eg havi fyrr tosað um ein sonevndan transaktiónsskatt, har skattur verður lagdur á allar transaktiónir yvirhøvur. Umframt eina meiri einfalda og gjøgnumskygda skattaskipan hevði hon eisini lætt um skattatrýstið á vanliga borgaran og lagt meiri skatt á tær allarstørstu transaktiónirnar, metir Ben, áðrenn hann heldur fram. – Sum heild er tað ein stórur trupulleiki, at alt okkara lógarverk er skrivað, sum um Danmark er allur okkara umheimur. Alt ov stórur partur av danska lógarverkinum verður flutt beinleiðis yvir í føroyska samfelagið, uttan at tað hóskar okkum. Vit mugu læra at hyggja longri enn til Danmarkar, metir Ben Arabo. Vælferðarsamfelagið Sjálvur vísir hann frá sær alt prát um at gerast politikari í bræði. – Ein skal ongantíð siga ongantíð, men í dag kemur tað ikki uppá tal. Eg havi ivaleyst við mínum núverandi starvi og trívist væl. At gerast politikari er ikki nakað, eg gangi og hugsi um, sigur Ben Arabo. Men politiska tilvitskan er sterk. Og mongu arbeiðsferðirnar kring heimin hava ávirkað. Ben greiðir frá, at slumkvarterið í Kairo setur tingini í perspektiv. – Við at síggja fátækradømið og neyðina í øðrum londum gerst ein takksamur fyri okkara egna vælferðarsamfelag. Við at síggja, hvussu avmarkaðar møguleikar ungdómar í mongum londum hava, gerst ein takksamur fyri møguleikarnar hjá okkara egna ungdómi. Tak bert eitt fyri okkum so sjálvsagt fyribrigdi sum ókeypis útbúgving, sum er ein ómetaliga stór mangulvøra kring allan heimin, sigur Ben. Eitt er, hvat Ben registrerar úti í víðu verð. Eitt annað er hansara egnu røtur. Og Ben sigur seg vera tilvitaðan um sín egna uppruna. – Eg hevði tveir abbar, sum báðir vóru fiskimenn, og sum løgdu lunnar undir mítt lív og møguleikar. Mítt ættarlið og ættarliðini eftir meg standa í djúpari skuld til tey, sum stríddust og løgdu lunnar undir okkara vælferðarsamfelag. Fyri tað um eg siti á “den grønne gren”, fari eg ikki at gloyma tey, sum ikki hava og høvdu somu umstøður, sigur Ben avgjørdur. Men kann hann so avdúka, hvønn flokk hann hoyrir til? – Nei nei, eg eri ikki limur í nøkrum flokki. Men eg kann siga so mikið sum, at míni politisku virði eru eyð­ kend av, at eg vil verja og menna tað norðurlendska væl­ ferðarmodellið. Tað eru nakrar grundleggjandi vælferðarskipanir, sum bara skulu vera í lagi í einum og hvørjum samfelagi, so sum eitt dygdargott heilsuverk og útbúgvingarskipan, slær Ben fast. Smalur sjónarringur At ferðast kring heimin fyri eina fyritøku við umleið 10.000 starvsfólkum kring allan knøttin víðkar um sjónar­ ringin. Nýggj menniskju, øðrvísi hugsunarhættir og fremmandar mentanir. Ben Arabo livir í globala meldrinum og merkir alheimsgerðina í gerandisdegnum. Men sambært honum hava føroyingar ikki ein konstruktivan hugburð til heimin uttanfyri. – Ein upplivir mangan ein smalan horisont í Føroyum. Smáligheitin er sjónlig, politiska kjakið er alt ov afturlítandi, og prosessin tykist mangan vera týdningarmiklari enn málini fyri okkara politikarar, metir Ben Arabo. Um tað er nakað, sum fær hann at ilskast ella harmast, er tað smáligt grenj. Tvørturímóti gleðist hann um fólk, sum hevja seg upp um fjøldina og gera okkurt nýtt. Slóðbrótarar, sum flyta mørk og gera okkurt óvanligt. – Tá eg hoyri sólskinssøgur um fólk, sum veruliga hava gjørt mun, gerist eg glaður. Mínar fyrimyndir eru menniskju, sum bæði anonymt og sjónliga hava avrikað okkurt, og her hugsi eg bæði um útlendskar uppfinnarar, vinnulívsmenn og statsmenn, um stórar føroyskar politikarar eftir 1948, men eisini um fólk, sum í tí dulda hava arbeitt og strevast fyri seg og sítt samfelag, sigur Ben Arabo. Hann leggur afturat, at í sínum arbeiði hittir hann eisini fólk, sum eru hugtakandi. – Eg havi tey framíhjárættindi at hava starvsfelagar, sum eru heimsautoritetar og leiðandi persónar í alheims oljuvinnu. Førandi náttúruvísindamenn í oljugransking og førandi vinnulívsmenn, sum megna at gera olju til eina orkukeldu fyri heimssamfelagið. Hesir persónar eru eisini fyrimyndir, sigur Ben Arabo. Føroyar og heimurin Nú gongur leiðin so til London hjá Ben Arabo og familju, og fleiri uppgávur bíða í einum spennandi, men krevjandi sessi. Lítandi afturá sigur Ben, at árini 2000 og 2001, tá alt snúði seg um loyvi og brunnar undir Føroyum, vóru spennandi, men síðani fór aktiviteturin niður, og Ben fekk aðrar uppgávur frá leiðsluni í Hess við síðuna av sínum stjórasessi í Føroyum. Umsitingin av kommersiellum oljuloyvum er so vorðið hansara uppgáva burturav og verður nú hansara fulla arbeiði. Seks ára gamla oljuloyvið, sum Amerada Hess fekk í 2000, gongur nú út, og tá felagið tí ikki longur verður operatørur undir Føroyum, verður minni at gera hjá nýggja stjóranum eftir Ben. Og sjálvur metir hann, at tíðin er røtt til at fara víðari. – Heimurin fer ongantíð at tillaga seg okkum, og tí mugu vit út í heimin at tillaga okkum eftir honum og royna hann. Jú skjótari føroyska samfelagið sær hetta, jú betri, endar Ben Arabo. ur oljustjóran ” – Málini eru sera ógreið. Vit hava onga greiða strategi fyri, hvat vit vilja, og hvørji mál og øki vit veruliga vilja satsa uppá ” – Fyri tað um eg siti á “den grønne gren”, fari eg ikki at gloyma tey, sum ikki hava og høvdu somu umstøður sum eg ” – Smáligheitin er sjónlig, politiska kjakið er alt ov afturlítandi, og prosessin tykist mangan vera týdningarmiklari enn málini – Mær dámar væl, at tað allatíðina hendir nakað kring ein. Mær dámar óvissuna, sum valdar í hesum yrki, og mær dámar ótryggleikan. Eg kundi ikki ímyndað mær ein gerandisdag, sum er ov lættur at spáa um. Tá er ov lætt at sovna, sigur 33 ára gamli oljustjórin Ben Arabo, sum nú flytur til London til nýtt starv fyri somu fyritøku Mynd: Jens Kristian Vang