mánadagur 31. juli 2006síða 16

16 Nr. 144 - 31. juli 2006 tíðindi landi við fólkaræði, har friður valdar. Vit hava í royndum allar fyritreytir at skapa eitt enn betri og sterkari samfelag. Hetta er als eingin sjálvfylgja, tí at heimurin kring okkum er alt annað enn tryggur. Í hesi løtu bresta bumbur í Libanon og Ísrael, og vandi er fyri, at Miðeystur alt fer at standa í ljósum loga, um ikki vápnahvíld verður sum skjótast. Bumbur greiða ongar trætur, men sáa einans mistreysti og hatur. Íbúgvarnir gjalda ein prís, vit illa duga at ímynda okkum. Á heimskortinum er tíverri stutt millum økini, har kríggj og náttúruvanlukkur gera um seg. Tað er ein sjálvfylgja, at rík lond sum okkara eru við til at byggja upp aftur. Farnu tingsetu hava vit latið nakað av peningi til bráðfeingis neyðhjálp, og vit eru farin at byggja menn ingarhjálp upp sum øki í fyrisitingini. Framvegis eru tað ikki stórar upphæddir, ið avsettar verða, men tær tríggjar milliónirnar á fíggjarlógini eru ein byrjan. Landsstýrið ætlar, at menn­ ingarhjálp skal gerast fastur partur av okkara uttanríkispolitikki og ætlar at menna økið so líðandi. Í dag samstarva Føroyar við Heimsbankan, CARE Peru, Mercy Corps og íslendska menn­ing­ arhjálparstovnin Iceida. Í hesum sambandi kann eg nevna, at tann fyrsti føroyski starvslesandi er farin til Namibia og Malavi. Uttanríkispolitikkur sum heild Føroyar eru av álvara farnar at virka uttanríkispolitiskt, og vit seta okkum framsøkin mál. Ein avgerandi liður er at gera land okkara sjónligari, og her hevur tað stóran týdning, at løgmaður og landsstýrismenn áhaldandi virka fyri føroyskum vinnu- og mentanaráhuga málum í øðrum londum. Løgmaður var í vár saman við føroyskum vinnulívsfólki í India, har virkað varð fyri vinnu ligum netverkum, eins og tosað varð við politiskar myndugleikar og umboð fyri stovnar og felagsskapir. Indiski áhugin fyri føroyskari tøkni og vitan – eitt nú innan fiskivinnuna - var stórur. Somuleiðis kann okkara vinna læra mangt frá londum sum India, londum, ið mennast skjótt og eru í fremstu røð á fleiri økjum – eitt nú í kunningar- og samskiftistøkni. Tá ið íslendski forsætisráðharrin var í Føroyum við íslendskum vinnulívsfólki í vár, beyð hann løgmanni á almenna vitjan í Íslandi. Eg havi tikið av hesi innbjóðing og ætli at bjóða vinnulívsfólki við á ferðina. Landsstýrið leggur stóra áherðslu á at økja um møgu­ leik­arnar hjá vinnu okkara at virka úti í heimi. Og nógv er hent hesa tingsetu, nú altjóða handilspolitiski karmurin fyri vinnuna er batnaður munandi. Føroyar eru vorðnar partur av Pan-euro-med skipanini um at samsavna uppruna, atgongdin fyri okkara fiskavørur til ES- marknaðir er vorðin betri, og Russlandssáttmálin fær nú gildi. Hesin sáttmáli javnsetur før­ oyskar fyritøkur við fyritøkur í Íslandi, Noregi og ES, ið hava bestu handilsligu viðurskifti við Russland. Sáttmálin fer serliga at koma uppsjóvarvinnuni til góðar. Uttanríkispolitiska lógin hevur nú virkað í eitt ár, og við henni eru fleiri millumtjóða sáttmálar gjørdir - sáttmálar við Ísland, Noreg, ES og Sveis, um at Før­ oyar eru við í felags evropisku skipanini um samsavnan av upp­ runa – Pan-euro-med. Tá ið Hoyvíkssáttmálin kemur í gildi seinni í ár, verða Føroyar og Ísland eitt búskaparøki. Eingin ivi er um, at sáttmálin fer at roynast væl hjá vinnu okkara, og at hann fer at stimbra búskapin. Landsstýrið hevur fingið frá­ boðanir frá dønum um, at Loran- C støðin á Eiði ikki fer at verða rikin sum higartil. Landsstýrið hevur fingið at vita, at radarin á Sornfelli verður sløktur við árslok. Hetta eru tvey mál, sum Landsstýrið arbeiðir miðvíst við at greiða í samráði við uttan­ landsnevndina. Landsstýrið arbeiðir í løtuni miðvíst við at fáa í lag EFTA- limaskap. Í hesum sambandi havi eg verið á fundi við Liktinstein og Sveis. Eftir summarfrítíðina verður fundur við ávikavist Ísland og Noreg. Umframt EFTA-limaskap ætla vit at styrkja okkara samband við ES og arbeiða fyri at samstarvið í framtíðini skal fevna um tey fýra frælsini fyri vørur, tænastur, kapital og persónar umframt sam­ starv á øðrum økjum, ið hava felags áhuga so sum útbúgving, gransking og mentan. Í heyst verður uttanríkispolitisk frágreiðing løgd fyri Løgtingið. Sum løglistin boðar frá, so verður nógv politiskt virksemi í komandi tingsetu. Vit fara at avgreiða ein familju- og bústaðarpakka og hava eina grundleggjandi viðgerð av okkara høvuðsvinnu. Vit fara undir setningin at styrkja okk­ara fólkaskúla, so tað ger mun. Vit skulu samtykkja ein eftirlønarreform og yvirtaka fólka­kirkjuna. Og ætlanirnar fyri grundarsteinarnar í Visjón 2015 verða lagdar fram og viðgjørdar.   Harra formaður. Samanumtikið stendur væl til í Føroyum. Lat okkum tí taka saman hendur, so at vit ikki bert halda fast við framgongdina, men lyfta samfelagið longri fram á leið. Góða tingsetu og góða ólav­søku! Framløga løgmans á ólavsøku 2006 Framhald av síðu 15 Jenis av Rana, for­ maður í Mið­flokk­ inum, hevði væntað, at løgmansrøðan fór at vera meira ítøkilig. Hann gleðist tó um, at løgmaður veit, hvat gongur fyri seg í samfelagnum Løgmansrøðan Lív Højsted Horsdal horsdal@sosialurin.fo - Tað gleðir meg, at løgmað­ ur í røðu síni avdúkaði, at hann veit, hvat gongur fyri seg í samfelagnum. Hann tosaði ikki bara um, hvussu hann hevur stýrt landinum, men setti somuleiðis fokus á tey, sum fíggjarliga ikki hava tað gott, sigur Jenis av Rana og leggur afturat, at løgmaður nevndi nógv uppskot, sum andstøðan fyri kortum hevur havt á máli: - Eg havi havt eina kenslu av, at samgongan ikki hevur fylgt við í tí, andstøðan hevur gjørt. Samgongan hev­­ur nærum felt øll upp­ skotini hjá okkum, men nú nevnir løgmaður brádliga øll uppskotini í røðuni og sigur, at nú skal okkurt gerast. Júst hetta tekur meg á bóli. - Men tað kann væl vera, at hann nevnir alt hetta, tí vit nærkast einum vali, og at hann nú ætlar at pynta eitt sindur upp á tað heila, sigur Jenis av Rana, sum somuleiðis heldur, at nógvar mótsagnir vóru í røðuni: - Eitt nú segði løgmaður, at hann býður andstøðuni samstarv, men vit hava als ikki upplivað, at hann hevur ynskt nakað samstarv. Harafturat legði hann millum annað dent á, at játtanin til fólkaskúlan er alt ov lá. Men um hann veit tað, hví hevur hann so ikki hækkað hana?, spyr Jenis av Rana og skoytir uppí, at skizofreni er at hóma í røðuni hjá løgmanni. - Men tað er tó spenn­ andi, at løgmaður í røðuni legði upp til, at nógv skal henda í samfelagnum kom­ andi mánaðirnar. Um hann veruliga meinar alt tað, hann segði í røðuni, eru møguleikarnir góðir fyri einum fruktagóðum sam­ starvi millum samgonguna og andstøðuna. Vit hava arbeitt við næstan øllum málunum, sum løgmaður nú sigur, at samgongan skal fara í holt við. - Men nógv snakk og nógvar ætlanir hava verið seinastu trý árini, løgmaður hevur sitið. – Ikki nógv ítøkiligt er komið burturúr. So eg eri tó bangin fyri, at løgmaður ikki fer at gera tær stóru broytingarnar, tí røðan var samstundis sera úrtøkilig og generell. Men tað verður tó spennandi, hvat løgmaður fer at gera komandi mánaðirnar, sigur Jenis av Rana at enda. Løgmansrøðan óítøkilig og skizofren “ Eitt nú segði løgmaður, at hann býður andstøðuni samstarv, men vit hava als ikki upplivað, at hann hevur ynskt nakað samstarv. - Jenis av Rana