fríggjadagur 29. desember 2000síða 4

Nr. 250 - 29. desember 2000 7 gult cyan magenta svart 6 Nr. 250 - 29. desember 2000 gult cyan magenta svart Stórur partur av and- støðuni, nevniliga Javnaðarflokkurin og Miðflokkurin, tekur undir við ætlanini hjá landsstýrinum um at taka yvir løgregluna. Men føroyskir polit- istar kenna seg ó- tryggar við hesa ætlan Yvirtøka John Johannessen Landsstýrið ætlar at yvir- taka løgregluna í hesum valskeiðnum. Hesum hevur Høgni Hoydal, varaløg- maður, boðað frá, og hesum tekur meirilutin í andstøð- uni undir við. – Í uppskoti okkara til eina sjálvstýrislóg stendur, at tað er týdningarmikið, at vit hava ræði á dómsvaldi og løgreglu. Tí er tað heilt náttúrligt, at vit taka undir við einum slíkum uppskoti, sigur Hans Pauli Støm úr Javnaðarflokkinum. Somu fatan hevur Jenis av Rana úr Miðflokkinum. Hann sigur ongan iva vera um, at hann fer at atkvøða fyri einum uppskoti um at taka yvir løgregluna. Men Jenis av Rana ger sam- stundis vart við, at tað er týdningarmikið, at trygdin fyri borgararnar verður tann sama við einari før- oyskari løgreglu og at starvs- og sáttmálaviður- skiftini hjá løgreglufólku- num eru trygg. Ivasom løgreglufólk Júst starvs- og sáttmálavið- urskiftini í einari føroyskari løgreglu eru føroyskir pol- itistar bangnir fyri. Tí eru 80 prosent av limunum í Føroya Politistafelag ímóti, at løgreglan verður yvirtik- in. Men Høgni Hoydal hev- ur boðað frá, at føroyskir politistar sjálvsagt skulu vera við til at skipa eina føroyska løgreglu og at sáttmálaviðurskiftini skulu tryggjast. Sambandsflokkurin er einasti flokkur, ið ikki tekur undir við, at løgreglan gerst føroyskt Edmund Joensen ger greitt, at líkamikið hvussu eitt uppskot um at yvirtaka løgregluna verður snikkað saman, fer Sam- bandsflokkurin at atkvøða ímóti tí. Sambandsflokk- urin heldur, at felags løg- regla er eitt av grundleggj- andi málunum í einum rík- isfelagsskapi. Tí kemur tað ikki upp á tal hjá Sam- bandsflokkinum at yvirtaka løgregluna. Ikki nóg mikið Hans Pauli Strøm úr Javn- aðarflokkinum heldur tað ikki vera nóg mikið at yvir- taka løgregluna. Hann vísir á, at løgregla og dómsvald hoyra saman, og tí heldur hann tað vera eins umráð- andi at yvirtaka dómsvaldið og at orða eina føroyska revslilóg. – Vit skulu hava eitt før- oyskt lógarverk á øllum tí rættarliga økinum, eins og vit skulu hava føroyskt dómsvald og føroyska løg- reglu. Tað er eisini hetta, sum vit hava víst á í okkara uppskoti til eina sjálvstýris- lóg, sigur Hans Pauli Strøm. At fremja hetta í verki krevur nógva fyrireiking, tí heldur Hans Pauli Strøm, at løgtingið átti at sett eina serstaka nevnd at gjørt rammurnar til eina før- oyska rættarskipan. Ein slík nevnd er í løtuni til. Men talan er um eina undirnevnd í grundlógar- nevdini, og tað heldur Hans Pauli Strøm ikki vera nóg gott. – Tá landsstýrið kom við uppskotinum um at seta eina grundlógarnevnd, var Javnaðarflokkurin ímóti, at hendan nevndin eisini skuldi gera eina føroyska rættarskipan. Hetta hildu vit kravdi eina serstaka nevnd, og tað halda vit framvegis, sigur Hans Pauli Strøm. Jenis av Rana sigur tað vera týdningarmikið, at før- oyingar reisa seg á føtur á so nógvum økjum, sum yv- irhøvur gjørligt. Tí tekur hann eisini undir við einari føroyskar rættarskipan. Tekur drúgva tíð Høgni Hoydal segði við Út- varpið mikukvøldið, at hann roknaði við, at tað fór at eydast at yvirtaka løg- regluna í hesum valskeið- num. Hesum roknar Hans Pauli Strøm ikki við. – Landsstýrið hevur síð- ani samgongan varð skipað roynt at yvirtikið Skipasýn- ið, men enn er einki hent. Og at yvirtaka løgregluna er ikki bara sum at siga tað. Føroyska løgreglan má skipast so hon hóskar til millum annað Schengen samstarvið, og hetta fer at seta hørð krøv, tí Føroyar liggja nevniliga í útjaðar-a- num av samstarvinum, og tí verða tað vit, ið skulu fremja eftirlitið fyri hini londini í samstarvinum, vísir Hans Pauli Strøm á. Hans Pauli Strøm leggur dent á, at tað er týdningar- mikið, at arbeiðið at yvir- taka løgregluna verður væl fyrireikað. Løgreglan er B mál í heimastýrislógini. Tað merkir, at landsstýrið skal leggja uppskot til samtyktar fyri løgtingið um at taka upp samráðingar við donsku stjórnina um at yv- irtaka løgregluna. Tá hetta so er samtykt, skal lands- stýrið samráðast við danir um yvirtøkuna, og at enda skal støða takast til úrslitið. Hetta er ein drúgv manna- gongd. Men løgmaður hevur meldað út, at danska stjórnin og landsstýrið í næstum fara at gera broyt- ingar í heimastýrislógini, so tað verður lættari at yvir- taka. Og hugsandi er, at hesar broytingar eru at taka burtur lista B, so flest øll málsøki kunnu yvirtakast eftir lista A. Yvirtøka eftir lista A kann fremjast við løgtingssamtykt. Beint áðrenn evstamark hjá blaðnum eydnaðist at fáa viðmerking frá Jóannes Eidesgaard, formanni Javn- aðarfloksins. Hann sigur, at tað er umráðandi, at vit fáa lógarkarmin til vega, so tað er løgtingið, ið avgerð nær málsøki verða yvirtikin, hvørji málsøki verða yvir- tikin og hvussu tey verða yvirtikin. Tí vil Jóannes Eidesgaard ikki beinleiðis gera viðmerkingar til, um tað er rætt at yvirtaka løg- regluna í hesum valskeið- num, bert tí Høgni Hoydal ella føroyska pressan velur at taka málið upp beint nú í góðum jólahýri. Høgni Hoydal roknar við, at tað kemur at kosta 63 milliónir at yvirtaka løg- regluna. Breiður meiriluti fyri føroyskari løgreglu Allir flokkar á tingi uttan Sambandsflokkurin taka undir við at yvirtaka løgregluna Tvær nýggjar bussrutur BUSSRUTUR Tíðindaskriv Tann 1. januar byrja tvær nýggjar bussrutur í Tórshavnar kommunu. Kollafjarðarleiðin, sum hevur fingið heitið Leið 5. Koyrt verður soleiðis: Farstøðin - R.C.Effersøesgøta - Hvítanesvegur -Sand- víkarhjalli - Kollafjørður, har koyrt verður eftir bygdaveg- num, frá býlinginum Langasandur til Kjalnes- ar, og síðani eftir lands- vegnum til Norðuri í Sundum. Síðani eftir bygdavegnum til býlingin Langasandur - Sandvíkarhjalli - Hvítanesvegurin - R. C. Effersøes gøtu - Far- støðin. Fyrsti túrurin gerand- isdagar verður koyrt gjøgnum Vesturbýin, tá komið er aftur úr Kollafirði. Minni bussur kemur at koyra til Signabø og Oyrareingir, yvir til høv- uðsvegin í sambandi við leiðina. Til tann 20. januar, tá koyrandi er aftur eftir Marknagilsvegnum, verður koyrt eftir Svalbardsvegnum og Landavegnum, í sambandi við fyrsta túrin gerandisdagar. Leið 6 Verður broytt soleiðis, at koyrt verður: Farstøðin - Steinatún - Landssjúkrahúsið - Argja skúli - Hamaran á Argjum - Argja skúli - Tekniski skúlin - Handilsskúlin - Norðurlandahúsið - rundkoyringin á Hálsi - Studentaskúlin - Mjólkavirkið - á Flat - Berjabrekka - rundkoyr- ingin á Hálsi - tyrlupall- urin Yviri við Strond - Farstøðin. Til tann 20. januar, tá koyrandi er aftur eftir Marknagilsvegnum, verður koyrt eftir Landa- vegnum og Svalbards- vegnum. Ferðaætlan: Arbeitt verður við at gera eina nýggja ferðaætlan, sum umfatar allar leiðirnar hjá bussleiðini í Tórshavnar kommunu, t.e. leið 1, 2, 3, 4 (Kaldbak), 5 (Kolla- fjørð), 6 (nýggja leiðin í Havn), og verður henda ferðaæltan væntandi liðug, soleiðis at hon kann koma út 1 februar. Lýsing av nýggju leið- unum: Nýggju leiðirnar verða lýstar í hesi vikuni, í bløðunum, í bussunum, kiosk Steinatún og í Snarskiv- uni. Hósmorgunin hevði Føroya Skipara- og Navigatørfelag aðalfund í Norður- landahúsinum. Størsti parturin av formans- frágreiðingini snúði seg um ósemjuna um nýggja vaktarskipið Brimil, sum enn liggur við bryggju í Noregi. Enn er eingin loysn at hóma AÐALFUNDUR Stefan í Skorini Ellintur Abrahamsen, for- maður, legði fyri við frá- greiðing um virki felagsins í farna ári. Hann heldur, at árið 2000 hevur verið sera ójavnt sammett við onnur ár. Ellintur Abrahamsen greiddi frá teimum sáttmál- unum, ið felagið hevur við teir ymsu skipabólkarnar. Tann parturin, ið var mest rúgvismikil, var um sátt- málaviðurskiftini fyri vaktar- og bjargingarskip- ini. Hesin sáttmálin kann sig- ast upp 1. mars 2002, men tó stendur í sáttmálanum, at “tá nýggj skip koma, skal samráðing vera millum Fíggjarmalastýrið og Før- oya Skipara- og Navigatør- felag um bólking av teim- um”. Samráðingar hava verið millum Fíggjarmálastýrið øðrumegin og Føroya Skip- ara- og Navigatørfelag og Maskinmeistarafelagið hinumegin. Hesar samráð- ingar hava verið drúgvar, men eru endaðar úrslita- leysar. Stóri knúturin er, at fíggj- armálastýrið ikki vil eftir- líka teimum lønarkrøvum, sum fakfeløgini hava sett fram. Skipara- og Navigatørfe- lagið krevur, at yvirstýri- menn fáa minst 28.000 krónur um mánaðin, meðan stýrimenn skuldi fáa nakað lægri og skiparar nakað hægri. Ellintur Abrahamsen vísir á, at einki samsvar er millum arbeiðið, ábyrgd og løn. Tí skal Brimil flokkast øðrvísi enn Tjaldrið. Hann vísir tó á, at best hevði ver- ið, um Brimil og Tjaldrið vórðu eins flokkað. Á fundi 16. oktober legði fíggjarmálastýrið nýggja lønaravtalu á borðið, sum bjóðaði skiparum eina mánaðarløn á 24.191 krón- ur. Hækkingin var 783 krónur. Ellintur Abrahamsen vísti á aðalfundinum á, at hetta uppskotið als ikki kundi góðtakast av tveim- um orsøkum. Tann fyrra er, at lønarhækkanin er alt ov lág, og tann seinna er, at hon ikki fevnir um allar bólkar. Dagin eftir legði Skipara- og Navigatørfelagið sítt lønaruppskot fram fyri fíggjarmálastýrið. Har varð skotið upp, at 10% vórðu løgd afturat hjá einum dekkara í dag. Síðani skuldi lutfallið frá fyrsta sáttmál- anum frá 1977 millum dekkara og 1. stýrimann, dekkara og yvirstýrimann og millum dekkara og skipara brúkast umaftur. Hesum uppskoti vildi fíggjarmálastýri ikki ganga á møti, og samráðingarnar slitnaðu. 20. oktober hevði Skip- ara- og Navigatørfelagið lýsing í útvarpinum, har boðað varð frá, at felagið noktar limum sínum at sigla við Brimli, tí sátt- málaviðurskiftini ikki vóru komin í rættlag. Limir kundu tó arbeiða umborð á skipinum. Steðga lønum Ellintur Abrahamsen vísti í formansfrágreiðingini á, at felagið hevði tvinnar kostir í at velja. Hvørgin var mjúkur. Annaðhvørt góð- tók felagið treytirnar frá fíggjarmálastýrinum ella varð neyðugt at nokta lim- unum at sigla við Brimli. Formaðurin segði á að- alfundinum, at hóast fíggjarmálastýrið hevði hótt við at steðga lønar- gjaldingum, so var tað teimum greitt, at hetta var brot á sjómanslógina. Hann legði afturat, at tað hevði verið brot á bæði sjómanslógina og á avtalur millum Føroya Landsstýri og Skipara- og Naviga- tørfelagið, um skipari og manning sigldu við Brimli, tá eingin sáttmáli er millum partarnar. Nevndin boðaði frá, at felagið fór at gjalda lønir, um fíggjarmálastýrið fór at steðga lønarútgjaldingum. Fíggjarmálastýrið steðg- aði lønunum hjá teimum, sum vóru á Brimli, 23. oktober. Gerast tænastumenn 1. desember kallaði fíggjar- málastýrið aftur til fundar. Fiskimálastýrið var eisini til staðar, og Kaj P. Mort- ensen skeyt upp, at mann- ingin á vaktar- og bjarg- ingarskipum blivu tænastu- menn. Orsøkin er, at hetta hevði tikið verkfalsrættin frá teimum. Fíggjarmálastýrið vísti á, at so verður tænastumanna- felagið umboð hjá skipar- um og manning. Nevndin hevði tó eina greiða støðu hesum við- víkjandi, sigur Ellintur. Um navigatørarnir skulu gerast tænastumenn, so skal Skip- ara- og Navigatørfelagið framvegis verða teirra um- boðandi felag. Hetta var eitt krav. Fíggjarmálastýrið kom síðani við enn einum lønar- uppskoti. Eisini varð sagt, at tað ber ikki til, at mann- ingarfeløgini umboða lim- irnar, um teir gerast tæn- astumenn. Skipara- og Na- vigatørfelagið vrakaði eis- ini hetta uppskotið. Skipara- og Navigatør- felagið hevur í sambandi við lønarviðurskifti lagt uppskot fram tann 8. desember. Enn hevur Føroya Skip- ara- og Navigatørfelag einki svar fingið. Ellintur Abrahamsen sigur seg ikki vita, hvat fer at henda víðari í hesum málinum. Hann vónar bara, at garanti tíðin verður roknað frá tí, at skipið fer úr Noregi. TILBÚGVING Jan Müller Sambart Útvarp Føroya mikudagin fer landsstýris- maðurin í fiskivinnumálum nú at gera eitt uppskot um, hvussu MRCC-tilbúgving- arskipanin (Maritime Res- cue Coordination Center) kann setast í verk í Før- oyum. Hetta er í tøkum tíma, tí 1. apríl skal skip- anin vera klár. Verður hon ikki klár so mugu olju- feløgini til at endurskoða sínar ætlanir um at bora á føroyska landgrunninum komandi summar. Útvarpið veit at siga, at Fiskimálastýrið má til at biðja um eina eykajáttan, um tað skal bera til at fáa tilbúgvingarskipanina upp at standa til tíðina. Ein MRCC stovnur skal samskipa bjarging og leit- ing á sjónum. Hetta er nak- að, sum oljuvinnan setir sum krav fyri at fara undir leiting eftir olju á sjónum. Málið var fyri á lands- stýrisfundi seinasta fríggja- dag. Tá varð samtykt, at Fiskimálastýrið skal gera eitt uppskot til eina MRCC- skipan. Verður skipanin ikki klár 1. apríl er vandi fyri, at eingin boring verður næsta ár vil útvarpið vera við. Jørgen Niclasen, lands- stýrismaður sigur við út- varpið, at ein møguleiki er, at skotar røkja uppgávuna úr Aberdeen. Teir eru vanir við at arbeiða við slíkum . Men henda møguleika dámar landsstýrismannin- um einki. Serliga tí at tað sambart oljulóggávuna verður mett rættast, at vørur og tænastur skulu fara um føroyskan keikant. Ein annar møguleiki er so at fáa danir, sum longu taka sær av bjargingaruppgáv- um í Føroyum, at taka henda táttin við eisini. Men heldur ikki tað heldur landsstýrismaðurin vera nakra góða loysn. Hann heldur bestu loysnina vera, at vit menna okkara egnu tilbúgving. Hann fer tí at heita á løgtingið um at fáa eina eykajáttan uppá einar 20 mill kr. til at keypa gomlu telegrafstøðina, har Tórs- havn Radio í dag heldur til. Ein fyrimunur við at leggja tænastuna har er, at har er vakt alt samdøgrið. Kai Mortensen, stjóri í Fiski- málastýrinum segði við Sosialin herfyri, at teir verða klárir við MRCC- støðini og tilbúgvingini fyri eitt nú oljuleiting í seinasta lagi 1. apríl. Skulu bera seg skjótt at við tilbúgving Aðalfundur Skipara- og Navigatørfelagsins: Brimil til viðgerðar Nevndin í Skipara- og Navigatørfelagnum veit ikki hvat hendir við Brimli Ellintur Abramsen, formaður í Skipara- og Navigatørfelag- num, greiddi frá um virki felagsins í farna ári í Norðurlanda- húsinum hósmorgunin. Formansfrágreiðingin snúði seg mest um Brimil