týsdagur 15. august 2006síða 13

Nr. 155 - 15. august 2006 15 tíðindi – Argumentini hjá teimum kunnu ikki brúkast í dag, og tað er tí at samfelagið er so nógv broytt. Spurd, um sam­bands­ menn ikki høvdu tær stóru hugsjónirnar sigur høvund­ urin: – Upp á ein máta vóru sam­bandsmenn meira real­ istiskir, meðan hinir – sjálv­ stýrismenninir – vóru droym­­ar­arnir, men teir hava ver­­ið líka politiskt tilvitaðir, sig­­ur Anja Andreassen. Tey sjálvstýrissinnaðu skrivað søguna Hon hevur í bók síni valt at gera meira burtur úr tíðar­skeiðnum fyri seinna heimskríggj, tí hesa tíðina held­ur hon vera meira spenn­andi. Fyri kríggið fylti spurningurin um loys­ ing ella samband meira, og eftir kríggið kom vinnu­ lívspolitikkur at spæla ein størri leiklut í føroyskum poli­tikki, sigur Anja Andreas­sen, ið hevur valt ikki at skriva so nógv um fólka­atkvøðuna í 1946 og heima­stýrislógina frá 1948, tí hetta hava so nógv onnur skrivað um, heldur hon. – Hetta er ein populerur partur av føroyskari søgu­ skriv­ing, sigur Anja Andreas­sen, sum er ein av teim­um, ið metir, at fólk á sjálvstýrisveinginum í før­oyskum politikki í ein stóran mun hava verið við til at skriva føroyska søgu. M.a. nevnir hon Hans Jacob Debes, sála, sum hon metir hevur gjørt eitt stórt arbeiði, men hann duldi ikki fyri, at hansara samhugi lá hjá sjálv­stýrisveinginum, og tað er okey, men tað skal man bara vita, sum Anja Andreassen málber seg. – Tað er ikki skrivað so lítið um hetta tíðarskeiðið, men alt er skrivað út frá vinkl­inum hjá teimum sjálv­stýrissinnaðu, heldur Anja Andreassen, ið met­ ir, at sambandsmenn higar­til í føroyskari søgu­ skriv­ing eru lýstir sum teir afturhaldssinnaðu, og lít­ið er skrivað um, hvat teir vildu. Men sambært høv­und­anum vóru teir tjóð­­skaparmenn. T.d. var Andrass Samuelsen limur í Føringafelag, sigur Anja Andreas­sen, og sigur, at hon heldur ikki, at teir valdu eina aðra leið, sum onkur hevur róð framundir, men at teir hildu á við sínum, men "ræddust" Jóannes Paturs­son, ið ikki var so moderat­ur í sínum politisku hug­sjónum. Bókin skal lýsa sambandsfólk Um sjálva bókina sigur Anja Andreassen, at hon hevur valt at skriva hana soleiðis, at tað eru sambandsfólk og teirra hugsjónir, sum koma fram, og sjálv væntar hon, at hetta kann blíva eitt av kritikkpunkt­unum, sum bók­in fer at fáa. Men Anja Andreassen sigur, at hon hevur valt ikki at samanlíka sambandsfólk við aðrar politiskar flokkar ella at samanlíkna Føroyar við onnur hjálond. Hon hev­ur heldur ikki valt at gera nakrar analysur sum so, um hvat var rætt og skeivt, og tí nertir bókin ikki so nógv við, hvat eitt nú Jóannes Patursson helt um einstøk mál, ella hvørji argument mótstøðufólk hjá sambandsfólki bóru fram um ymisk mál gjøgnum tíð­ir­nar. Tí er bókin meira eitt heiðursrit enn ein vís­ inda­lig bók, heldur Anja Andreassen. Bókin er tó sum nevnt skrivað av einum søgu­ frøðingi og tí eru metod­ur­ nar, ið slíkir plaga at brúka, eisini nýttar í hesi bók. Tað hevur tó ikki verið so lætt at funnið keldur frá tíðini fyri kríggið, tí ongar gerða­bøkur eru frá hesi tíð­ini. Hildið verð­ ur, at tær munnu hava lig­ið inni í húsunum hjá Dimma­lætting, sum brendu í 40’unum. Hinvegin var Dimma­lætting málgagnið hjá Sambandsflokkinum, og tí ber til at lesa ein stóran part av tí, ið sambandsmenn skriv­aðu hesa tíðina, í Dimma­lætting, sum tí er høvuðs­keldan til ta nýggju bók­ina. Í eini samrøðu við Dan­ marks Radio stutt eftir krígg­ið sigur Andrass Samuel­ sen, at flokkurin varð stovnaður á ólavsøku í 1906. Stevnuskráin hjá flokk­inum varð prentað í Dimma­lætt­ing 18. august 1906, og tí hevur fyri­­reik­ ing­ar­arbeiðið sjálv­andi ver­ ið gjørt áðrenn hon varð prent­að í Dimmalætting 18. august er tí valdur sum útgávudagur til bókina "Sambandsflokkurin 100 ár". Tá Sambandsflokkurin fylti 90 fyri 10 árum síð­ ani læt flokkurin prenta heiðursritið "Sam­bands­ flokk­urin – upphav og virki", sum Pól á Kletti savn­aði og legði til rættis. aft og ursson Tann 18. august 1906 boðaðu 13 av 22 tinglimum frá í Dimmalætting, at teir hava skipað seg í ein politiskan flokk á tingi, ið nevnir seg "sambandsmenn". Hesir vóru allir valdir á ting í 1906. Fr. fv. Niclas Djurhuus og Óli N. Skaalum. Aft. f. v. Johan C F. Dam og Jógvan Poulsen. Myndin er úr bókini "Sambandsflokkurin – upphav og virki" Fríðrikur Petersen var fyrsti formaður í Sambandsflokkinum. Flokkurin varð stovnaður við tí høvuðsmáli at varðveita ríkisrættarligu bondini við Danmark. Stovnararnir mettu hesi viðurskifti vera hótt við m.ø. "tilboðnum", ið menninir, ið seinni stovnaðu Sjálvstýrisflokkin, ynsktu at fremja