hósdagur 17. august 2006síða 9

Nr. 157 - 17. august 2006 11 tíðindi Theodor Olsen er blaðmaður á Sosialinum, og hevði í gjár eina samtalu við Anju Andreassen, um nýggju bók­ina hon hevur skrivað um Sambandsflokk in. Men í sjálvari yv­ir­skrift­ ini voldtekur hann grov­ liga sakina og heldur tað vera passligt at seta sum yvirskrift: »Tað hevði kanska verið meira saft og kraft í at skriva um Jóannes Pat­ursson«. Jamen, hvat er meiningin? Hatta hevur einki við evnið ella bókina um Sambandsflokk in at gera. Hatta er ovurgrovt og púra misvísandi! Hvussu letur redaktiónin á Sosialinum eina slíka grov­heit sleppa ígjøgnum? Hatta líkist bara ongum! Samrøðan er sjálvandi um nýggju bókina (sum eg enn ikk i havi lisið) um Sam­bands­flokk in. Tí er tað mær ein gáta, hvussu ein blaðmaður finnur upp á at skriva nakað um Jóannes Patursson, ovast og í fyrstu reglu. Har manglar bæði sans­ur fyri proportiónum og realitetum. Saft og kraft í hvørjum? Jóannes Patursson er eft­ ir­hondini eitt halgimenni, sum mestsum verður til­bið­ in av mongum. Tíverri er eingin søgumaður, mær vit­ andi, sum hevur sett hand­ an reaktionera bóndan upp á pláss. Hann var ein mið­ aldarleivd. Í 1930’unum var hann nazi-vinur. Hann dró norskar nazistar til Føroya at agitera móti Dan­mark og fyri Anschluss til Noreg. Hann ferðaðist í Norra, helt jammurligar røður um, hvussu Dan­mark píndi føroyingar. Harm­ u­ligt. Paturson skrivaði ofta í norskum bløðum og tíðarritum. Eitt nú í fas­cist­ vin­arliga ”Norsk Årbog”. Nazi-vinirnir Tak til dømis árgang 1935. Har skrivar JP um stríðið um jørð­ina í Føroyum. »striden og jordi på Færøyane«. Inn­ i­haldið í greinini skal ikk i komm­enterast her, men tank­a­gongdin virkar púra for­skrúvað í dag. Næsta grein er skrivað av einum norskum ge­o­ logi, Adolf Hoel nevnd­ ur. Hann skrivar um norska ekspansión­ismu á Svalbardleiðunum. Norð­ menn minnast Hoel sum mannin, ið Quisling setti sum rektara á Oslo Uni­ versitet tá landið varð her­ sett at Nazitýsklandi og norsk­ir nazistar vóru settir at stýra landinum. Sami Ad­olf Hoel var í 1945 dømd­ur sum landasvíkjari. Triðja greinin er ”Muss­o­ li­ni og Hitler” Fjórða greinin ”Ned­e­r­vn­ ing”, um um arvalæruna. Hetta er sanniliga eitt fínt selskap. Men JP var sanniliga ikk i einsamallur, hvørki tá ella seinni. Ikki meira um hasa søguna Hetta skal ikk i blíva nøkur ritgerð um konservativa bónd­an í Kirkjubø. Eg vil bara siga, at Sosialurin átti at hugsa seg um í valinum av yvirskrivt. Ríkiligt svass er skrivað um nationalismuna í Før­ oyum. Eg gleði meg til at lesa bókina hjá Anju. Saft og kraft í Patursson? Hann var eitt um­vandr­ andi, miðaldarligt fossil. Privatisering. Hetta hevur verið stóra gandaorðið og loysnin uppá all­ar samfelagsligar trup­ ul­leikar hjá super liberalistiska vong­i­ num hjá Johan Dahl í Sam­bandsflokkinum. Men nú nakrir gamlir al­mennir lastbilar eru seldir, gremja li­be­r­alistarnir seg um lækk­að tænastustøði og biðja landið taka um endan aftur. Lít­il dugur var í gand­a­ orðinum Privatisera! Einskil! Sel og lækk a skattin! Við hes­um rakstrarrópum hava ídn­ astu høgrakreftirnar í sam­ gonguni rópt oyruni full á javnaðarfólkum, líka síð­ ani vit í januar 2004 settu okk um kring borðið at skipa eina samgongu. Loysnin upp á allar sam­ fel­ags­trup­ul­leikar hevur fyri hesar somu kreftir verið júst sami gandasetningurin: Priv­atisera! Einskil! Sel og lækk a skattin! Johan Dahl og aðrir sokallaðir sup­er liberalistar ytst á høgr­a­ vong­i­num hava í øllum sam­felagsmálum prædikað somu loysnina. Nevniliga, at tænastuveitingar mugu ikk i verða veittar av tí al­menna. Grundgevingin hev­ur verið, at privata in­i­ ti­a­tivið dugir betur at veita eina enn betri tænastu fyri minni penga, enn tað al­menna. Og júst við hesi somu grundgeving var tað, at ein samgongumaður nú ein dagin byrjaði at tutla í krókunum í tinghúsinum, um at lata Smyril og suð­ur­ oyarleiðina upp í hendurnar á privatum at reka. Varislig byrjan Nú er tað soleiðis, at vit í Javnaðarflokk inum eru tol­ in fólk, sum geva okk um stund­ir at lurta eftir og við­ gera hugskot hjá øðrum. Vit eru heldur ikk i betong komm­unistar. Og tí eru vit vanliga til at tosa við, tá tað kemur til at fremja lib­e­ r­a­listiskar broytingar innan fyri eitt rímiligt mark. Fyri nøkur hevur tað alt sam­gonguskeiðið verið av alstórum týdningi at sleppa at selja eina ella aðra almenna fyritøku. Kanska mest fyri at pussa id­e­ologisku gloriuna, men eisini fyri at royna at prógva mergin í hesum fan­tastiska gandaorðinum: Einskiljing! Tá fyrsta uppskotið var at selja nakrar gamlar, bláar al­mennar lastbilar, hildu vit í Javnaðarflokk inum, at hetta var helst tann mest varisliga loysnin, ið hugs­ast kundi í sokallaðu einskiljingartilgongdini. Tí tóku vit undir við tí, og vit trúðu satt at siga eitt sindur uppá hetta lítla gandakynstrið, sum Jo­han Dahl og aðrir góðir lib­e­ ralistar drógu upp úr hatt­ inum. Bara orð Men nú tykist tað, sum at hesi trý: Privatisera! Einskil! Sel og lækk a skattin! bara eru vanlig orð uttan nakran sum helst farra av magiskari megi. Í øllum førum, um vit skulu trúgva Johan Dahl. Tí nú trínur ein av fremstu for­sprák­a­runum fyri hes­um trimum forkølaðu gand­a­orð­ unum fram á pallin og vil hava tað almenna at taka hesar stakk als gomlu, bláu lastbilar til sín aftur. Tað hevur víst seg fyri Jo­han Dahl, at hann ikk i fær vinn­uvirksemi sítt í Vági at hanga saman, uttan at tað almenna flytur fisk fyri hann ímillum Kollafjørð og Havnina. Í Suðuroynni og ímillum Suðuroynna og Havnina tekur tað al­menna sær framvegis av vør­u­flutn­ ing­i­num, tí hesar leiðir vóru ikk i við, tá Farmaleiðir fóru á privatar hendur. Sjálvandi er tað harmiligt, at sølan av Farmaleiðum forðar fyri vinnuvirksemi úti um landið. Men skemt­ i­ligt er tað, at ídn­astu talsmenninir fyri priv­at­i­ ser­ing heldur ynskja sær almennar tænastur, tá teir sjálvir hava brúk fyri góðari og bíligari tænastu. Og enn skemtiligari er tað, at ídnasti talsmaðurin fyri júst søluni av lastbilunum, nú vil hava skattaborgaran aftur í førarasetrið. Er gandamegin uppi? Eftir stendur, at vit dugdu ikk i at selja 15 gaml­ar, blá­ ar lastbilar, sum vit fingu 4 milliónir krónur fyri. Spurn­ ingurin nú er, um nøkur mag­isk megi fram­vegis er í hesum trimum gand­a­ setn­ingunum: Einskiljing! Priv­at­i­sering­! Sel og lækk a skattin! Tá fremstu liberalistarnir ynskja 15 lastbilar aftur undir landsins veingja­ breiði, hvussu verður tá við sølu av til dømis At­lants­ flogi ella Føroya Banka? Vit í Javnaðarflokk inum skulu gera okk ara besta, fyri at hesar sølur fara skyns­amliga fram og tæna breiðu fjøldini av fólki best – um tær vera veruleiki. Men í øllum førum hava vit fingið staðfest, at lítil máttur er í gandaorðunum hjá Johan og co. www.john fo Gandaorð hjá Johan eru tátur Løgtingsmaður fyri Javnaðarflokkin John johannessen Meira saft og kraft? Ella: hvat bagir Sosialinum? Rolf Guttesen Hetta var eingin grovheit, Rolf Rolf Guttesen spyr í greinini omanfyri, hvat bagir Sosialinum, tá hann nevnir Jóannes Patursson í yvirskrivtini í grein um bókina um søguna hjá Sambandsflokk inum, sum kemur út í morgin. Fyri ein ordans skyld skal sigast, at Anja Andreassen sjálv valdi orðini um Jóannes Patursson, og at vit á redaktiónini hildu júst hesi orð lýsa sakina sambært henni: at tað eru tey sjálvstýrishugaðu, sum hava myndað føroyska søguskriving, at tey einsini vóru droymarar, meðan tað vóru sambandsmenninir, sum vóru teir »skikk iligu« realpolitikararnir blaðstjóri Eirikur Lindenskov Malta, Hirtshals 08-08-2006 Lag: Av øllum teim snekk jum Mítt hjarta, tað heitt fyri sjómonnum slær, teir stuðlar so sterkir her standa. Av havinum inn mangan stertin hann bar, tó skútan, hon rann djúpt í vanda. Men gleðin var stór, tá ið avreitt her var, nú leiðin til hús, heim hann gongur. Her børnini gleðast, og hjarta lætt slær, í stovuni skjótt ljóðar songur. Almátti Gud, Hann her heimið væl sær, tá bønin mót Himlinum stígur. Í tøkk fyri dagin, sum eydnaður var, Guds barnið til kníggja her nígur. Nú hvílir Guds friður í lonini trygt, tó aftur til verka skal farast. Ja, havsbylgjan ikk i á stabbar er bygd, tí má hvør ein íða her lærast. Tað størsta av øllum, sum lærast her kann, er Frelsaran sjálvan at kenna, sum stríddi á krossi og sigurin vann, tá blóð Hans har strítt mátti renna. Billettin til Himmalin goldin nú er til hvønn tann, ið hana vil taka. Í trúnni hon trygt teg til heimlandið ber. Tú mást ei tann kjansin her vraka. Levi Joensen Heilsan frá Levi Joensen til Sjómannadagin