mikudagur 23. august 2006síða 4

4 Nr. 161 - 23. august 2006 Útnorðurráðið hevur seinastu dagarnar verið savnað í Føroyum, har ráðið hevur viðgjørt mál, ið viðkoma Føroyum, Íslandi og Grønlandi. Eitt beinleiðis úrslit av fundunum hjá Útnorðurráðnum seinastu dagarnar eru fimm tilráðingar, ið ráðið hevur orðað, og sum ráðið heldur, at vit eiga at virka fyri. ÚTNORÐURRÁÐIÐ Ròlant Waag Dam rolant@sosialurin.fo 1. tilráðing frá Útnorðurráðnum: Útnorðurráðið mælir til, at stjórnirnar í Ís­­landi, Føroyum, og Grøn­landi fara at viðgera møgu­leik­ ar­­nar fyri at gera eina avtalu, um at víðka frí­hand­ ils­av­tal­una sum Før­oyar og Grønland hava gjørt (Hoy­víks­sátt­mál­in) so­leið­ is, at henda avtalan eisini um­fatar Grønland. - Hetta er serliga eitt ís­lendskt ynski, men semja er um, at Grønland eigur at vera partur av eini slíkari avtalu. Spurningurin er so, hvussu hetta verður gjørt. Vit kunnu ikki bara kopiera Hoyvíkssáttmálan, men ein fríhandilsavtala landanna mill­um eigur at vera gjørd. - Sum er, er millum lít­ið og onki virksemi og hand­il millum Føroyar og Grøn­ land, so tað kann bara ganga ein veg, og tað er at meiri handil verður enn nú, men higartil hava grøn­lend­ing­ar ikki verið serliga áhugaðir í eini slík­ari avtalu. 2. tilráðing frá Útnorðurráðnum: Útnorðurráðið mælir til, at stjórnirnar í Íslandi, Før­ oyum og Grønlandi avtala sín­amillum, at londini seta á stovn konsulátir í lond­ un­um hjá hvørjum øðr­um. Heitt verður á lond­ini um, at menna felags skriv­stovu­ hentleikar í varðveitanini av konsulátunum. - Verður til dømis eitt føroyskt-grønlendskt kon­ tór sett á stovn í Reykjavík, fer tað at lætta um hjá øllum pørtum. Tað verður lættari at samskifta, vinn­ an fær lættari við at fáa kontaktir, og eisini verður lættari hjá fólkinum í mun til ríkisrættarligu við­ur­skift­ ini. - Fáa vit eitt konsulát saman við Grønlandi í Reykja­vík, verða vit eisini at vera nógv meiri sjónlig. 3. tilráðing frá Útnorðurráðnum: Útnorðurráðið mælir til, at stjórnirnar í Íslandi, Før­ oyum, og Grønlandi økja og styrkja um samstarvið og kunningina í stríðnum móti royking. Heitt verður á londini um, at skipa fyri workshop ella eini ráð­ stevnu fyri heilsustarvsfólk­ ið í útnorði hesum við­víkj­ andi. - Hetta er nú ikki tað nemmasta at fara í gongd við, men tað er ógvuliga týdningarmikið. Íslending­ar hava gjørt eitt stórt arbeiði, um at arbeiða meiri bevíst á heilsuøkinum og tað ætla vit nú eisini at gera. - Í einum fiski­vinnu­sam­ felag sum okkara verður roykt meiri enn aðrastaðni, og tí er tað týdningarmik­ ið, at vit fara málrættað til verka. Serliga eru tað tey ungu, ið vit eiga at fara eftir soleiðis at tey ikki byrja, tí tað vísir seg ikki at vera so lætt at leggja av, tá tú fyrst ert byrjaður. 4. tilráðing frá Útnorðurráðnum: Útnorðurráðið mælir til, at Føroya Landsstýri, Lands­ stýrið í Grønland og stjórn­ in í Íslandi, um at virka fyri eini felags ferðafólkaætlan fyri Útnorður sum øki. Ráð­ ið mælir til, at henda ætlan­ in millum annað inniber til­tøk, sum skulu styrkja fel­ agsmarknaðarførs­l­una av Útnorði sum ferða­manna­ mál. Útnorðurráðið heit­ir somu­leið­is á landsins stjórn­ ir, um at virka fyri eini ætlan við øktum samstarvi fyri ferðafólkaútbúgving í Útnorði. - Sum er síggjast vit ikki nóg væl sum einstøk lond, og tí eru ikki nóg nógv ferðafólk í londum okkara. Til dømis er tað ikki rætt, at Grønland, sum er nógva ferðir størri enn Føroyar, ikki hevur fleiri skrásett ferðafólk enn Før­ oyar. Men fara vit út og marknaðarføra okkum sum eitt felagsferðamannaøki, við Føroyum sum einum møguleika, Íslandi einum øðrum og Grønlandi sum einum triðja, so áttu vit at verði sjónskari enn vit eru nú, og fleiri ferðafólk høvdu komið henda vegin. - Hetta er eisini ser­liga upplagt í mun til flúgv­ing­ ina, sum er til Grønlands nú. - Í mun til ferða­fólka­æt­ lanini er tað eisini okkara ynski, at vit samstarva meira um útbúgving av fólki til ferðavinnuna. 5. tilráðing frá Útnorðurráðnum: Útnorðurráðið heitir á stjórn­irnar í Íslandi, Før­ oy­um, og Grønlandi um at fáa undirvísing í søgu, sam­ fel­ags­við­ur­skift­um, ment­an og máli hjá granna­lond­um í Útnorði, og gera tað til fastan part av und­ir­vís­ing­ ar­ætl­an­un­um í fólka­skúl­ anum á ymsum og hósk­andi floksstigum. Heitt verð­ur á londini um at gera fel­ags­ undirvísingartilfar á øllum trimum málunum, fyri at tæna hesum endamáli. - Her er týdningarmikið at fáa staðfest, at vit ikki ætla at brúka grønlendskar ella íslendskar lesibøkur, og at tað kemur aftrat sum lærugrein í skúlanum. Tað, sum vit halda er, at vanliga vitanin millum tey ungu um grannalondini ikki er nóg góð, og at vit eiga at vera meiri kunnaði um viðurskiftini í Grønlandi og Íslandi. - Ein máti at fingið hetta inn í skúlarnar var, um vit høvdu Grønland ella Ísland sum evni í eini evnisviku í skúlunum, har søga, ment­ an og mál vóru viðgjørd, og vit vórðu kunnaði á tann hátt. Ætlanin er avgjørt ikki at grønlendskt og íslendskt skal koma aftrat hinum læru­greinum í skúlanum. - Vit hava jú ávís fel­ ags­áhugamál við grannar okkara, til dømis veiða og nú kanska eisini ferðavinna. Og tá vit samstarva um hesi øki, so er tað nú ikki av vegnum, um vit vita eitt sindur um tey londini, vit samstarva við. Ætla ikki at brúka grønlendskar lesibøkur