hósdagur 4. januar 2001síða 4

Løgmaður vísir frá sær atfinningunum frá donskum fjøl- miðlum og føroysk- um andstøðu- politikarum, um at hann í nýggjársrøðu síni var ov harð- rendur móti donsku stjórnini NýGGJÁRSRØÐAN John Johannessen – Okkara mótpartur nokt- aði at fylgja vanligum sam- ráðingarreglum og breyt ferð eftir ferð tær avtalur, vit gjørdu. Millum annað soleiðis lýsti Anfinn Kallsberg, løg- maður, í nýggjársrøðu síni leiklutin hjá donsku stjórn- ini í samráðingunum um føroyskt fullveldi. Hetta brotið varð endur- givið í donskum fjølmiðl- um, sum søgdu, at løgmað- ur var harðrendur móti donsku stjórnini. Og hesa somu fatan hava formenn- inir fyri báðir teir stóru andstøðuflokkarnar í Før- oyum, Edmund Joensen og Jóannes Eidesgaard. Ed- mund Joensen segði við Sosialin í gjár, at hann var skelkaður av teirri viðferð, sum danski forsætisráð- harrin og danska stjórnin fingu í røðuni, meðan Jóannes Eidesgaard segði, at hvøssu orðini skurraðu eitt sindur í oyrunum. Bert staðfestingar Men løgmaður er ikki samdur við føroysku and- støðuleiðarunum og donsku fjølmiðlunum. – Tað, sum eg segði í nýggjársrøðuni um samráð- ingarnar, vóru bert staðfest- ingar. Og at danskir fjøl- miðlar fáa tær til at vera harðiligar útsagnir er ikki annað, enn vanliga viðferð- in, vit fáa frá donskum fjølmiðlum, sigur Anfinn Kallsberg. Løgmaður vísir eisini á, at eingin í Føroyum kallaði røðuna fyri harðrenda, fyrr enn danskir fjølmiðlar høvdu gjørt hana harð- renda. Jóannes Eidesgaard, for- maður Javnaðarfloksins, sigur í viðmerkingum sín- um til nýggjársrøðuna, at Fólkaflokkurin og Sjálv- stýrisflokkurin í veruleik- anum eru innarliga fegnir um, at samráðingarnar mis- eydnaðust, so teir fingu høvi at leggja kósina um. – At løgmaður turkar samráðingarúrslitið upp á danir er ein lættur máti at koma uttan um, at tað í veruleikanum fer ein inn- anhýsis telving fram í samgonguni, sigur Jóannes Eidesgaard. Hesa viðmerking heldur løgmaður vera púra burt- urvið. – Jóannes veit betur enn so. Tað, sum er hent er, at vit hava fingið staðfest, at tað ber ikki til at fáa eina nøktandi avtalu í lag við donsku stjórnina. Tí hava vit gjørt av at finna eina aðra loysn, har vit sjálv arbeiða okkum fram til full- veldi, ger løgmaður greitt. Greið ætlan Formaður Sambandsflok- sins, Edmund Joensen, sig- ur í sínum viðmerkingum til røðuna, at løgmaður skyldar føroyingum eina frágreiðing um, hvat tað er fyri fullveldisætlan, sum landsstýrið arbeiðir við. Hann vísir á, at enn sita øll púra óvitandi um ætlanina, hóast tað bert eru tríggir mánaðir til vit skulu til eina fólkaatkvøðu. At eingin fær nakað at vita um ætlanina, heldur Edmund Joensen vera or- sakað av, at landsstýrið ikki sjálvt veit, hvat tað er í ferð við. Men eisini hesum atfinn- ingunum vísir Anfinn Kallsberg, løgmaður, frá sær. – Innihaldið í fólkaat- kvøðuni er púra greitt, hóast vit enn ikki hava sett nakra dagfesting á, nær hvørt einstakt málsøki skal yvirtakast. Vit hava eina ætlan í trimum stigum. Fyrsta stigið inniber, at vit gera eina avtalu við donsku stjórnina um at vit yvirtaka øll málsøki, sum ikki eru ríkismál. Næsta stigið er, at vit niðurlaga blokkin, til hann er burtur. Triðja stigið er síðani ein nýggj fólkaat- kvøða um føroyska grund- lóg, sum staðfestir føroyska suverenitetin, ger løgmaður greitt. Anfinn Kallsberg sigur, at tað í løtuni tykist, sum at andstøðupolitikarar eru ónøgdir við, at beinleiðis dagfesting ikki er sett á, nær hvørt málsøki verður yvirtikið. Men hann vísir á, at hetta ikki ber til, fyrr enn ein avtala er greið við donsku stjórnina, um hvussu vit sleppa at yvir- taka. Hesa avtaluna roknar An- finn Kallsberg at hava fingið undir land í end- anum av hesum mánaðin- um, og tá kann farast undir at fyrireika fólkaatkvøð- una, staðfestir hann. Anfinn Kallsberg, løgmaður: Var ikki ov harður við danir Anfinn Kallsberg var heldur harðrendur mótvegis dønum í nýggjársrøðuni TÍÐINDASKRIV Vegna tess, at peningur er eftir at søkja fyri ár 2001, verður freistin longd til 16. februar 2001. Norðurlendska tæn- astumannaumbýtisskipan in ger tað møguligt hjá starvsfólk í landsfyri- sitingini at fara til eitt av norðurlondunum at ar- beiða í eina tíð. Stuðul verður veittur til at gjalda ferða- og uppi- haldsútreiðslur hjá luttak- ara. Endamálið við skipan- ini er at fremja norður- lendskt samstarv og geva luttakarunum kunnleika til m.a.fyrisiting og lóg- gávu í hinum norðurlond- unum. Føroyar hava fyri ár 2001 fingið tillutað kr. 61.000,-. at nýta til hesa skipan. Umsóknarfreistin er 16. februar 2001. Um- sóknir, sum koma inn aftaná hesa dagfesting, verða bert viðgjørdar, um peningur er tøkur. Nærri upplýsingar um skipanina fáast við at venda sær til Løgmans- skrivstovuna – nýskip- anardeildina og fáast eisini við at fara á heimasíðuna hjá Nordisk Ministerråd. http: //www.norden.org og hyggja undir Støtte- ordninger og Nordisk utbytestjänstgöring, sigur løgmansskrivstovan. Norðurlendskt tænastumannaumbýti Freistin er longd til 16. februar Nr. 2 - 4. januar 2001 7 6 Nr. 2 - 4. januar 2001 Í november mánaði varð skipað fyri upp- boðssølu á Børsen í Keypmannahavn. Har vóru fleiri føroysk frímerki og penga- seðlar til sølu. Ein brævbjálvi, sum varð sendur í 1919, fór fyri 30.000 krónur. Ann- ars sóknast samlarar eftir einum føroysk- um stempli, har tað stendur “RUTH”. Eigari av einum slík- um kann fáa góðar 100.000 krónur fyri tað FRÍMERKI Stefan í Skorini Nógvur peningur kann vera at fáa, um tú hevur okkurt gamalt og áhugavert bræv liggjandi í óruddinum á loftinum. Onkur hevur í øllum før- um gjørt kubbi við at selja eitt gamalt føroyskt bræv. Talan er um ein bræv- bjálva, sum varð sendur til Føroya Banka í Tórshavn tann 23. januar 1919. Brævið varð eisini sent úr Havnini, og frímerkini høvdu tá eitt virði á 22 oyru. Tað, sum samlarar halda vera áhugavert við brævin- um, er, at tvey av frímerkj- unum eru skrødd. – At frímerkini eru skrødd vísir, at hetta brævið ikki er gjørt til samlarar, men at tað veruliga hevur verið í brúki. Hetta er or- søkin til, at tað hevur so stórt virði. Tá í tíðini vóru tað bara Føroya Banki og handilsmenn, sum fingu hesi 2 oyru frímerkini, sig- ur Suni Vinther. Onkur hevur verið sinn- aður til at lata 30.000 fyri henda brævbjálvan. Suni Vinther, filetelist ella frímerkjasavnari, var til staðar á uppboðsøluni í Keypmannahavn, og hann sigur, at har vóru fólk úr øllum heiminum komin saman at fregnast um nakað áhugvert var til sølu. Hann veit ikki, hvør hev- ur átt júst hetta brævið, men hann væntar ikki, at tað er ein føroyingur, sum í hesum førinum er vorðin 30.000 ríkari. Tey flestu dýru føroysku frímerkini eru í farin av landinum. – Tað eru nógv fólk, sum halda, at eitt skrætt frímerki ikki hevur nakað virði, men ein skal ongantíð tveita nakað gamalt burtur, uttan at onkur serkønur á økinum hevur hugt at tí fyrst, sigur Suni Vinther. RUTH Eitt annað sera áhugavert føroyskt frímerki, sum varð selt á uppboðssøluni, er eitt við stemplinum »RUTH«. Tað varð keypt fyri 17.000 krónur. Hetta er bara eitt einstakt frímerki, sum er tikið av einum brævbjálva ella post- korti. Hetta stemplið er sera rárt. Tað serliga við hesum stemplinum er, at postbát- urin »RUTH« hjá meiarín- um fekk eitt stempul um- borð í 1908. Hann sigldi millum Havnina, Skála- fjørðin, Kollafjørð og Kald- bak. Um eitt bræv skuldi sendast millum onkrar av hesum bygdunum, so varð tað stemplað umborð á bát- inum. – Eingin hevur enn funn- ið nakað postkort ella bræv við hesum stemplinum, men bara leys frímerki. – Tann, sum í dag finnur eitt bræv við hesum stempl- inum, hevur vunnið í lotto. Tað kann seljast í dag fyri góðar 100.000 krónur, heldur Suni Vinther. Suni væntar, at tað eru fólk kring Skálafjørðin, Kollafjørð og Kaldbak, sum hava besta møguleikan at finna tað, tí móttakari og sendari skal helst vera á Skálafjørðinum. Um bræv varð sent við postbátinum til Havnar, so hevði tað ver- ið stemplað á posthúsinum í Havn. – Um eitt bræv við stemplinum »RUTH« verð- ur funnið, so eru samlarar óivað púra svakir eftir at fáa hendur á tí, sigur Suni. 100 krónuseðil fyri 20.000 Á uppboðssøluni var eisini nakað fyri numismatikar- arnar ella mynt- og penga- seðlasavnarar. Ein føroyskur 100 krónu- seðil frá 1940, varð seldur fyri 20.000 krónur. Tað áhugaverda við hes- um seðlinum er, at Amt- maðurin Hilbert hevur prentað sítt navn á seðilin. Annars var tað vanligari, at hann signeraði seðlarnar við hond. Annars vórðu fleiri áhugaverd føroysk bræv- bjálvar og frímerki seld fyri millum15-25.000 krónur. – Tað er ómøguligt hjá vanligum fólki at meta um, hvat er virðismikið. Tað er neyðugt at fáa ein serkønan at meta um tað, sigur Suni Vinther. Sum dømi kann nevnast, at eitt bræv, sum varð sent frá Hvalba til Havnar um Trongisvág, fór fyri 23.000 krónur. Tað merkisverda við tí er, at postverkið hevði trupul- leikar við at fáa frímerki, tí myndugleikarnir høvdu hækkað porto úr fimm upp í sjey oyru, og kríggið forð- aði flutningi av nýggjum frímerkjum millum Føroyar og Danmark. Tí varð neyðugt at klippa frímerki burturúr kross- bondum, sum vórðu nýtt, tá bløð skuldu sendast. Hesi vóru ikki verulig frímerki við takkum, men vórðu bara prentað. Suni Vinther var á upp- boðssøluni og seldi fyri fólk, sum eiga virðismikil frímerki og brævbjálvar. Tilsamans seldi hann fyri góðar 10.000 krónur. Fólk hava heitt á hann um at selja frímerki fyri seg. Hann sigur, at nógvir rík- menn hava áhuga í at keypa rár frímerki. Teir gera íløg- ur í frímerki, og kunnu síð- ani selja tey aftur seinni við vinningi. Í Føroyum er áhugin fyri filateli ikki serliga stórur. Á vanligum fundum hjá filat- elistfelagnum møta eini tíggju fólk hvørja ferð, men felagið hevur eini 25 limir. Brævbjálvi fyri 30.000 Hetta brævið varð selt fyri 30.000 krónur. Legg til merkis, at tvey av frímerkjunum eru skrødd, og tað er ein av orsøkunum til, at brævbjálvin er virðismikil 100 krónuseðil fyri 20.000 krónur. Hesin føroyski pengaseðilin er virðismikil, av tí at undirskiftin hjá amtmanninum er prentað og ikki skrivað við hond Fyri jól sendi felagið Sinnisbati almanna- og heilsumálastýrinum og Landssjúkrahúsinum eitt mótmælisskriv. Sinnisbati mótmælir harðliga í skrivinum, at psykiatiska deild 1 á Landssjúkrahúsinum er stongd í tíðarskeiðnum 22. desember til 8 januar. Felagið hevur áður gjørt vart við tær óhepnu og ørkymlandi avleiðingarn- ar, ið kunnu standast av, at sinnisliga sjúk fólk verða tvangsflutt á aðrar psyki- atriskar deildir ella at fara heim í úrtíð. Sinnisbati mótmælir hesi mannagongd, fer gjølla at fylgja við málin- um og vónar, at hetta ikki fer at endurtaka seg í framtíðini. Endamálið hjá felagn- um Sinnisbata er, at bøta um korini hjá sinnisbrek- aðum, at útvega teimum vardar íbúðir og at finna teimum hóskandi arbeiði og frítíðarítriv. Sinnisbati mótmælir – Um onkur finnur ein brævbjálva ella postkort við stemplinum »RUTH« so hevur hann gjørt kubbi, tí tað kann seljast fyri 100.000 kr., sigur Suni Vinther, filatelist