fríggjadagur 1. september 2006síða 10

10 Nr. 168 - 1. september 2006 Ferðin Føroyar liggja illa til í altjóða ferðsuhagtølum. Vita hava alt ov nógvar vanlukkur, og alt ov nógv farast í ferðsluni. Fráfarandi formaðurin í Ferðsl­­­u­trygd hevur gjørt eitt stórt arbeiðið fyri at gera Ferðslutrygd sjónligari og fyri at fáa okk­ um at bera okkum skilabetri at í ferðsluni. Nú legg­ur Rúna Siversten frá sær, og tað er mik­ið spell. Hon tóktist hava júst tað, sum ein for­mað­ ur skal hava: visjónir, mót og evni til at koma á tal við almenningin. Fráfarandi formaðurin er atfinnandi mót ferðsl­ u­­lóg­ini, sum hon heldur er ov lin í støðum. Tað er serstakliga ferðin, og sum upptekur hana. Tað tykist heldur ikki klókt at loyva størri ferð á okkara vegum. Vegirnir eru ikki gjørdir til at taka ímóti ferðslu meira enn 80 km/t. Tað kann tí als ikki vera rætt at loyva meira ferð. All­ur ferðslupolitikkurin í Føroyum tykist vera inn­ rættaður eftir tørvi bilistana. Eingi fyrlit verða tik­in fyri súkklandi ella gangandi. Skúlar verða bygd­ir við stórar vegir, og alt ov lítið verður gjørt fyri at tryggja skúlavegin hjá børnum. Fersk­asta dømið um hendan ørvitispolitikk er forskúlin í Hoyvík, sum stendur skamt frá Før­oya mest trafikkeraða vegi. Við at flutt skúl­ an 300 m, kundi hann staðið úti í Guds fríu náttúru! Nú er upp á tíðina, at avvarðandi myndugleikar fara at taka ferðsluna í álvara. Her má setast inn á øllum økjum: lóg, uppaling, í skúla og í ferðslufrálæruni. Tað eigur at vera nógv meira ferðslupoliti á vegunum, og tað skal ikki vera møguligt hjá ferðsyndarum ella rúsdrekk­ a­koyrarum at rokna út, hvar politiið er. Tað skal verða strangt eftirlit í tunnlunum, og ov nógv ferð í hesum skal ikki góðtakast. Ein ferðsluvanlukka í tunnlum kann jú skjótt ger­ast til eina veruliga katastrofu. Í hesum máli eru vit øll sek, men tað frítekur ikki av­varðandi politikarar og myndugleikar fyri at gera nakað - og tað skjótt. Lurtið eftir Rúnu Sivertsen og roynið at finna ein eins framfýsnan og eld­ hug­að­an formann til Ferðslutrygd, so nakað mun­a­gott hendir. Vit kunnu ikki liva við hesum van­lukk­u­num, og 0-hugsjónin má takast í nógv størri álvara. Sosialurin So- sialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Lív Højsted Horsdal horsdal@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Heini Kristiansen heinik@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. - Tvær góðar máltíðir sam­an við einum við­fán­ingi av donsku um­boð­u­num í 21-mannanevndini við­víkj­­andi Føroyum, har folk­e­tingsmedlem Høgni Karst­ en Hoydal og folke­tings­med­l­em Anfinn Kalls­berg taldu triðingin av teim­um upp­møttu í »den danske del­eg­a­­tion« elvdu til stórtíðindi í útvarpinum John Johannessen, løgtingsmaður SAMBAND eirikur lindenskov post@sosialurin.fo tlf 341800 viðmerkingar Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he- vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Ein røð av ó­met­a­liga løgnum fjøl­miðl­a­søg­ um hava eftir øllum at døma tikið seg upp í kjalarvørrinum á regluligu kurt­eis­is­vitj­ an­ini hjá løgtingsins utt­anlandsnevnd í Keypmannahavn týs­ dag­in og mikudagin Tvær góðar máltíðir sam­ an við einum við­fán­ingi av donsku um­boð­u­num í 21-mannanevndini við­víkj­ andi Føroyum, har folk­e­ tingsmedlem Høgni Karst­ en Hoydal og folke­tings­ med­l­em Anfinn Kalls­berg taldu triðingin av teim­um upp­møttu í “den danske del­ eg­a­­tion”. Harumframt ein lítil ó­for­ mell­­­ur ábitsfundur við Per Stig Møller, uttan­rík­is­ráð­ harra, saman við donsku um­boðunum, Piu Larsen, Ola Stavad, Høgna Karst­en Hoy­dal og Anfinni Kalls­ berg. Hetta er í fjølmiðlunum sett fram sum ein stórur sam­­ráðingarfundur, har dan­­­ir fullkomiliga hava sett okk­um stólin fyri hurðina – enn­tá á fleiri økjum. Sam­ bært fjølmiðlunum hava teir: 1. Við uttanríkispolitisku heim­­­­ild­­arlógini í hondini sýtt okkum at gerast lim­ir í norð­urlendska ráð­harr­a­ráð­ num. 2. Avlýst allan møguleika fyri einum EFTA lima­ skapi. 3. Skuldsett løgmann fyri at renna ørindi fyri utt­an­rík­ is­­ráð­ið og fjala upplýsingar fyri utt­an­lands­nevnd­i­­ni. Spunnar søgur Tað er rættiliga ørkymlandi – fyri ikki at siga skelkandi – at koma heim aftur frá hesi lítlu døgurðavitjanini og hoyra hesi stórtíðindi. Vóru søgurnar sannar, so mugu vit staðfesta, at Høgni Hoydal og Anfinn Kalls­berg hava rættiliga stórt vald. Tí so lítil var danski áhugin fyri vitjanini, at Høgni og Anfinn donsku meg­in borðið í fleiri før­um nærum áttu meirilutan hes­ ar báðar dagarnar. Tað er rætt, at eitt vet av kolonihugburði bleiv førd­ur fram yvir borðið. Men ikki so nógv um fyrr nevndu viðurskifti. Eg var sjálvur fyrstur at mót­mæla, tá forkvinnan í donsku nevndini vildi hava at vita, hví vit hava tik­ið stig til okkara egna menn­ing­ar­ pol­i­tikk í samstarvi við onn­ur lond enn Danmark. Hetta er eitt mál, sum eitt samt løgting hevur sett sær fyri, og tí hava danir ikki rætt til at finnast at hes­um á nakran hátt. Men løgi kortini, at formaðurin í utt­ an­lands­nevnd­ini bein­an­veg­ in tók orðini til sín sambært grein í Dimmalætting, har hann ynskir, at vit fylgja ráð­unum frá Piu Larsen. Harhoff og heimildin Viðvíkjandi utt­an­rík­is­pol­it­ isku heim­ild­ar­lóg­ini er tað rætt, at vit fingu send­andi eitt bræv frá folk­a­rætt­ar­ ser­frøð­ing­i­num, Fred­erik Harhoff, har hann um­talar møguleikan fyri lim­a­skapi í norðurlendska ráð­harr­a­ ráð­num. Harhoff sigur, at vit helst ikki kunnu brúka heim­ildarlógina til at vinna okkum limaskap og vísir til grein 19 í grundlógini, um at ríkið ikki kann verða umboðað av bæði Danmark og Føroyum í sama altjóða felagsskapi. Men hetta merkir ikki, at heimildarlógin er eitt stórt afturstig. Hon kann bara ikki brúkast sum in­str­ u­ment í júst hesum máli, tí gamla grundlógin og fundamentalistiskar tulk­ing­ ar hjá donskum løg­frøð­ing­ um av grundlógini eru ein forð­ing. Per Stig og EFTA Tað er heldur ikki rætt, at Per Stig Møl­ler av­lýsti allar møg­u­leik­ar fyri einum føroyskum EFTA limaskapi. Danski utt­an­rík­ is­ráð­harrin gjørdi hinvegin púra greitt, at so leingi vit brúka taktikkin hjá Sam­ bands­flokkinum, um at føla okk­um fram bæði hjá EFTA og ES samstundis, so fáa vit hvørki limaskap í EFTA ella ES. Tí limalondini í EFTA og ES taka teg ikki í álvara sum land, fyrr enn tú hevur tik­ið eina heilt greiða støðu heima hjá tær sjálvum og sendir eina greiða umsókn til tann felagsskapin, har tú av álvara ynskir at gerast limur. Nú Johan Dahl og Út­varp­ ið siga, at Per Stig Møller skal vita at siga, at Sveis ikki vil vita av okkum sum EFTA land, so skulu hesi tíð­ indi síggjast í ljósinum av tí, eg júst nevndi omanfyri. Nev­niliga­, at Sveis og onn­ ur ikki taka okkum í álvara, so leingi vit ríða á fleiri hestum samstundis. Eftir øllum at døma er tað onk­ur í politisku skipanini, sum ikki vil, at tað skal bera til hjá Føroyum at standa sam­an ímóti umheiminum og býttisligum donskum kol­o­n­i­tonk­um. Tí hesar løgnu fjølmiðlasøgurnar. Fjøður gjørdist fimm høsn løgtingsmaður www.john.fo john johannessen