mikudagur 6. september 2006síða 6

6 Nr. 171 - 6. september 2006 tíðindi – Vit fara ikki at geva innflutningsloyvi til nýggj skip at fiska háv, hóast hávur næstan ikki verður fiskaður, sigur Bjørn Kalsø Fiskatilfeingi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Vit fara ikki at geva inn­ flutningsloyvi til fleiri skip at fiska háv. Tað staðfestir Bjørn Kalsø, landsstýrismaður. Hann fer tí ikki at ganga ynskinum frá Egil Olsen á møti í aðrari grein her á síðuni, har hann mælir pol­ it­ikarunum til at bera so í bandi, at tað hávurin verður gagnnýttur meiri. Bjørn Kalsø sigur, at tað er onki, sum forðar fyri, at hávurin verður troyttur. – Línuskipini, sum eru í flotanum, kunnu fiska háv. At tey so at kalla ikki troyta hendan møguleikan er ein annar spurningur, men tað má uttan iva vera tí at tað ikki loysir seg, sig­ur landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum. Hann staðfestir tí, at inn­ flutn­ingsloyvi verða ikki giv­ in til fleiri skip, sum skulu fiska háv burturav, hóast umsóknir eru um tað. – Tað verður ofta funnist at politiska myndugleikanum fyri at veiðitrýstið er ov stórt . Tì fara vit ikki at geva innflutningsloyvi til fleiri skip at fiska háv burturav, tí tá er altíð vandi fyri at koma undir trýst seinni at geva hesum skipum kvotur av botnfiski afturat, skuldi tað víst seg, at hávafiskurin ikki gekk sum ætlað. - Tað kann í síðsta enda føra við sær, at hóast vit geva innflutningsloyvi til eitt skip at fiska háv burturav, kann tað enda við, at hetta sama skipið ikki verður ørðvísi enn eitt vanligt línuskip og so er veiðiorkan vaksin enn meir. Og tær dyrnar vilja hann ikki gloppa – Tí hava vit heldur lagt upp til, at tey skip, sum longu eru í flotanum, kunnu royna eftir hávi ávísar tíðir. Vit hava enntá gjørt eina kunngerð, sum sigur, at skip kunnu fáa fiskidagar afturfyri at royna eftir hávi og avreiða livrina. Men hendan møguleikan hevur ongin bátur roynt enn. Tí er tað ikki rætt, at vit forða fyri, at fiskiskapur kann taka seg upp eftir hávi. – Vit geva ikki bara inn­ flutningsloyvi til fleiri skip, tí vit hava nóg mikið av ski­ p­um, sum er. Bjørn Kalsø leggur afurat, at á hesum øki er neyðugt at verða støðu­ fastur, tí flotin er nóg stórur sum er. Annars sigur hann, at hann heldur at tað er skeivt at áleggja skipum og bátum at taka livur. – Nú hava vit roynt at eggja teimum til at taka livur við at geva teimum eykafiskidagar afturfyri. Hann sigur, at enn er so stutt fráliðið, at hann veit ikki um tað ber til at fella enda­ligan dóm yvir tað skip­ anina. Men tað er rætt, at tað vísir seg, at teir bátar, sum hava nokk av døgum, eru trekari at taka livur. Men vísir tað seg í longd­ ini, at skipini ikki taka livur og stór virði fara fyri skeyti, vísir hann ikki tankanum frá sær beinleiðis at áleggja skip­ unum at taka livrina, men tað verður ikki við tað fyrsta. – Besta motivatiónin er kortini at lata so góðan prís, at tað loysir seg at taka livur. Og nú vilja vit royna hesa skipanina í verki fyrst, áðrenn vit taka onnur stig, sigur Bjørn Kalsø. Virði fyri millióna upphæddir fara fyri skeyti, tí at vit ikki fiska háv, sigur Egil Olsen á Livravirkinum á Eiði Fiskatilfeingi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Politikararnar eiga nú at fara í arbeiðshandskarnar og gera tað, sum er neyðugt, fyri at gongd á beinleiðis fiskiskap eftir hávi. Tað heldur Egil Olsen, stjóri í Faroe Marine Biotech. Hann sigur, at av tí at vit ikki fiska háv, fara virði fyri milliónir fyri skeyti. Og hann heldur tískil, at tað er óskiljandi, at pol­ it­ikararnir ikki gera nakað við hetta. Tórbjørn Jacobsen og Heidi Petersen úr tjóð­veld­ isflokkinum hava lagt upp­ skot fyri Løgtingið um at skip og bátar skulu hava skyldu til at taka livur og tað er hetta, sum gevur Egil Olsen høvi til at siga sína hugsan um málið, og tað hevur hann gjørt fyri vinnunevndini hjá løgtinginum. Í blaðnum í gjár vísti Egil Olsen á, at hann tók undir við, at skip og bátar fingu skyldu at taka livur og hann mælti til, at tey, sum ikki gjørdu tað, skuldu missa fiskidagar. Men hann heldur eisini, at vit eiga at gera, tað, vit kunnu, fyri at fáa gagnnýtt okkara fiskatilfeingi til fuln­ ar og í hesum sambandi fýlist hann á, at politiski myndurgleikin onki ger fyri at fáa gongd á fiskiskapin eftir hávi. Hann sigur, at bæði í fjør og í ár hevur vinnunevndin hjá Løgtinginum mælt Lands­stýrismanninum í fiski­v­innumálum til at fáa í gongd veruligan fiskiskap eftir hávi. – Higartil hevur einki úr­slit spurst burturúr, sjálvt um fleiri umsóknir liggja í FIskimálaráðnum um loyvi til at fara undir beinleiðis fiskiskap eftir hávi. Hann sigur, at Fiski­ málaráðið førir fram, at lógin forðar fyri hesum, men at tað hinvegin onki er í vegin fyri, at línuskipini fiska háv. – Táið politiski viljin er at fáa í gongd veiðu eftir hávi, skuldi tað verið sjálvsagt at gjørt tær neyðugu lógar­ broyt­ingarnar, sum tóku forð­ ingarnar burtur, sigur Egil Olsen. Hann evur ikki nógv fyri grundgevingina hjá Fiski­ málaráðnum um, at línu­ skipini kunnu fiska háv. – Veruleikin er at einki línuskip hevur verið á bein­ leiðis hávaveiðu í eini tíggju ár og tað er ein veruleiki, vit mugu fyrihalda okkum til, sigur stjórin í Faroe Marine Biotech. – At flyta veiðiorku frá troyttum stovnum til fiski­ skap eftir hávi, sum als ikki er troyttur, átti at verið skilagóður politikkur. Eitt skip í beinleiðis veiði eftir hávi og sum fiskar 1500 tons um árið, hevði kunnað avreitt eini 4-500 tons av livur fyri einar fýra milliónir krónur. Harumframt kemur virðið á sjálvum hávinum. – Tað er tí óskiljandi, at einki verður gjørt við hetta politiskt, sigur Egil Olsen. – Vit fara tí staðiliga at heita á politiska myndugleikan at fara í arbeiðshandskarnar og gera tað, sum er neyðugt fyri at fáa gongd á beinleiðis fiskiskap eftir hávi, leggur hann afturat. Vil hava politikararnar at fara í arbeiðshandskarnar – Tað er óskiljandi, at politikararnir ikki gera nakað fyri, at vit kunnu fara undir beinleiðis veiði eftir hávi, heldur Egil Olsen Í fjør tók livravirkið á Eiði ímóti 366 tonsum og í ár er gongdin tann sama, sigur Egil Olsen, stjóri. Hann mælir til at vit fara undir eina skipan, so at tað ber til at avreiða fiskin ókruvdan Fiskatilfeingi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Í fjør tók livravirkið á Eiði ímóti 366 tonsum. Størra nøgdin kom í tíðarskeiðnum oktober til desember, men tað er tí, at tað er mest liv­ur í fiskinum er mest í hesum tíðarskeiðnum. Har­ umframt høvdu djúp­vatns­ trolarnir góðan fiskiskap eftir toski og har var so at siga øll livurin tikin, burt­ursæð frá trolarunum Roc Amadour, Sancy og Vesturvarða. Tað hevur Egil Olsen, stjóri á livravirkinum upp­ lýst fyri vinnunevndini hjá Løgtinginum, nú spurn­ing­ urin er til viðgerðar um at skip og bátar skulu hava skyldu til at taka livur og rogn. Av rávørunøgdini í 2005 stóðu djúpvatnstrolarnir fyri 85%, partrolarnir,Ves tmenningur og Fram fyri 10%, garnabátar stóðu fyri 4% og aðrir fyri 1%. Av partrolarunum hevur Vestmenningur skarað fram­ úr og eigur meiri enn 70% av livranøgdini í hesum bólki. Eftir okkara tykki er orsøkin tann, at hug­ burðurin er positivur og her hava menn tikið livur frá upsa sum er hondkruvdur. Fyrstu seks mánaðirnar í ár hevur virkið tikið ímóti 178 tonsum av liv­ur. Myndin í 2006 er nøku­ lunda tann sama, burt­ur­ sæð frá at trolbátar eru kom­n­ir við meira livur (15%). Tann lutfallsliga øk­ingin hjá trolbátunum hev­ur minkað um partin hjá djúpvatnstrolarunum við 5% og við 10% hjá pa­r­ trolarunum. Styrkja grundarlagið Annars hava tey á livra­ virk­inum á Eiði arbeitt mið­víst fyri at betra fíggj­ arliga grundarlagið undir virkinum. – Ì hesum sambandi eru vit farin undir at bræða lýsi burturúr innvølum av sílum. Vit keypa sílainnvølir frá sláturvirkjum og bræða hetta til sílalýsi til út­flutnings, sigur Egil Ol­sen. Hann vísir á, at slát­ur­ virkini hava verið noydd at gjalda fyri at sleppa av við sílannvølirnar, men nú fáa tey ein prís fyri innølirnar, sum sum tilsamans merkir ein positivan mun uppá umleið eina krónu. Hann sigur, at skal eitt virki sum Faroe Marine Biotech, yvirliga, er sílalýsi eitt gott ískoyti. Annas heldur hann, at skipanin við at taka innvøl úr sílum, átti at verið eitt gott hugskot fyri eisini at avreitt ókruvdan fisk so at hann ístaðin kann verða kruvdur á landi. – Í Íslandi verða yvir 100.000 tons av fiski avreiddur ókruvdur. Hetta skapar meiri virksemi, lætt­ ir um arbeiðið umborð, um­framt at virkir kunna fáa meirvirði burturúr inn­ vøl­unum. – Tí vildi tað verið sam­ felagsbúskaparliga skila­ gott at stuðla eini verk­ ætlan. Royna at styrkja fíggjarliga grundarlagið Samfelagsbúskaparliga vildi tað verið skilagott at stuðla eini verkætlan, sum hevði til endamáls, at skip og bátar kundu avreitt fiskin ókruvdan, sigur Egil Olsen Bjørn Kalsø vil ikki gloppa dyrnar Geva vit innflutningsloyvi til skip at fiska háv, er skjótt at koma undir trýst fyri at geva skipunum kvotu av botnfiski eisini og tær dyrnar vil Bjørn Kalsø ikki gloppa. Hann sigur, at skipini, sum eru, kunnu fiska háv, er áhugi fyri tí