mikudagur 6. september 2006síða 11

Nr. 171 - 6. september 2006 11 tíðindi Stutt sagt Í gomlum døgum var tað ikki so hugaligt at vera tann, sum kom við vánaligum tíð­ indum til kongar og keis­ar­ar. Tí boðberin gjørdist meira enn so høvdið styttri, tá ringu tíðindini vórðu borin fram fyri tá­tíð­ar­inn­ar mætu monnum. Ikki sørt, at ein situr við líkn­andi kenslu, eftir at høv­uðs­inn­ihaldið í einum skriv­lig­um fyri­spurn­ ingi til landsstýrismannin í heilsumálum varð lat­ið fjølmiðlunum fyri góð­ari viku síðani. Bæði lands­ stýr­is­maðurin og lækna­ stjór­in halda, at framferðin er ófantalig, með­an lækn­ ar­nar á Lands­sjúkr­a­hús­i­ num í almennum brævi til mín tváa sínar hendur og geva politisku skipanini alla skyldina av syndarligu støð­uni, tí grundin til alt ilt er vantandi játtan til Lands­sjúkrahúsið. Eisini hótt­ir landsstýrismaðurin við, at undirritaði má bera fram óreingilig prógv fyri mínum útsøgnum, tí annars má málið fáa avleiðingar fyri meg. Hvørjar?? Sam­ an­lagt tykist hetta mær alt ódámligt, tí tað sær ikki út til, at ábyrgdarpersónar hava veruligan vilja til at taka í egnan barm fyri at fáa skútuna aftur á beint. Tá eg loyvi mær at seta fram hvass­orð­aðan fyrispurning um viðurskiftini á Lands­ sjúkr­a­húsinum, so er hetta sjálv­andi ikki tikið úr leysum lofti. Í longri tíð havi eg um­hugsað støðuna, og tá ið tað støðugt og framhaldandi verð­ur borð­ reitt við einari keði­ligari søgu fyri og aðrari eftir, kann eg ikki longur tiga. Tað er mín skylda sum fólk­­ a­­valdur politikkari at tala at, tá borgarin ikki fær ta tæn­ astu, sum er hansara rættur og krav. Øll kunnu í ein av­mark­­að­an mun góðtaka, at menn­iskj­­alig mistøk henda á Lands­sjúkr­a­hús­i­ num. Men tá ein fær sterkar á­bend­ingar um, at talan ikki er um undantøk, men heldur um afturvendani mis­ tøk, er neyð­ugt at steðga á og kanna við­ur­skift­ini. Og tað fer lands­stýr­is­ maðurin vónandi at gera, um Løgtingið loyvir hon­ um at svara mínum fyr­i­ spurn­ingum. Og vónandi fara hansara kanningar at finna fram til teir týðandi veikleikar í skipanini, sum eru orsøk til tær mangan sváru mannalagnur, sum ofta eru úrslitið av vantandi ella skeivari viðgerð og við­ ferð. Mítt endamál er, at Lands­sjúkr­a­hús­ið, sum er ímyndin av føroysku væl­ ferð­ar­skip­anini, kann lyft­ ast upp á eitt støði, har øll, sum koma til viðgerð, fáa ta hjálp, sum yvirhøvur er tøk innan sjúkraviðgerð. Alt tos um, at álitið á Lands­ sjúkr­a­húsið er fokið, tí ein fyrispurningur kemur til landsstýrismannin, er uttanumtos. Lands­sjúk­r­a­ hús­ið er ikki eitt korthús, sum raplar fyri minsta lot­i­ num, men ein sterkur stovn­ ur, har hægst útbúnu fólkini í landinum starvast. Tí seta vit sjálvsagt hægstu krøv til stovnin. Tíðindini alla seinastu viku vísa, at neyðugt er at varpa ljós á viðurskiftini á Landssjúkrahúsinum. Eg fari ikki her at viðgera málið í smálutum, tí tann við­gerðin verður vónandi á Løgtingi. Men fyri at gera eina samanfataða við­ merking til orðaskiftið í fjøl­miðlunum skal eg bert heita á landsstýris-mannin, læknastjóran og læknarnar um at taka fyrispurningin og atfinningarnar positivt til viðgerðar. Tað nyttar ikki hjá nøkrum at renna undan á­byrgdini, tí hon fær okkum al­tíð aftur. Um orkan verður nýtt til at jarða tað, sum und­ir­ritaði og onnur hava borið fram, so skal nógv orka nýtast. Nýtið heldur orkuna til at gera upp við teir trupulleikar, sum øll vita, eru til staðar. Løgtingsmaður Bill justinussen Skjót boðberan Eftur at hava lisið álitið frá Løg­tingsins umboðsmann­ ið við­víkj­andi klæðuni frá Starvs­mannafelagnum um Sands kommunu, eru tað ávís ting í álitinum, ið eg havi við­­merk­ingar til. Tað fyrsta er aftursvarið frá Sands komm­­unu til løgtingsins um­boðsmann um klæðuna frá Starvsmannafelagnum. Sands kommuna, t. v. s. meirlutin í bygdaráðnum, royn­ir í tí fyrsta aft­ur­svar­ i­num at skúla løgtingsins umboðsmann við millum annað at biða hann leggja málið frá sær. Hetta skriv kemur beint aftur í høvd­ ið á bygdaráðnum. Tað sum síðan verður sent løg­ tings­ins umboðsmanni er undir alt lágmark. Tað bræv, ið kommunan send­ ir Løgtingsins um­boðs­ mann­ið, er so grovt, at eg ivist stórliga í at meirlutin í kommunustýrinum er greið­ur yvir, hvat stendur í hesum skrivi. Ein kann spæla sær við tankan, at borgarstjórin hevur leitt bygd­ar­áðið bak ljósið, ella tað sum enn verri er, Løg­tings­ins umboðsmann, hetta er tó bara ein tanki. Tað fyrsta, ið ein leggur til merkis í hesum skrivi er, at tað er skrivað út frá einum persóni, og tað er borg­ar­stjóranum sjálvum. Men trupulleikin er tann, at hetta enn er tað sama svar Løgtingsins um­boðs­ maður bíðar eftir, tí skilur undirritaði hetta sum svar frá meirlutanum í bygd­a­ ráð­num. Í hesum skrivi verð­ur skrivarin lagdur und­ir stuldur, skjala falsan og mangt annað tílíkt. Um bygdaráðið er vitandi um tílík lógarbrot, er tað teirra ábyrgd mótivegis skatt­ gjaldarunum at hetta fær fylg­ir. Bygdaráðið fer so langt sum at siga onki skil hava verið á nøkrum komm­un­u­ stýri undan teimum heilt aft­ ur í 80’ini. Tílík uppáhald eiga ikki at sleppa at standa ó­át­alað. Løgtingsins um­boðs­mað­ ur heldur ikki hann kann taka dagar millum, hvør chik­ an­er­ar hvønn og dugir ikki at síggja, at tað eru politisk motivir, ið eru orsøkin til uppsøgnina. Tó kann ein í álitinum fáa dokumenterað, at borgarstjórin hevur kall­ að skrivaran til fundar, nú teir hon stulaði politiskt eru falnir. Hetta er beint eftir seinasta kommunuval. Um hetta ikki undirbyggir páhaldni um chikanu, ja so veit hesin ikki. Borgarstjórin er so frek­ ur, at hann í sínum sjálv­ srósi hásetur seg sjálvan, tí hann hevði sett seg í sam­band við læknarnar í oynni og biðið um at fáa skrivararn upp í tíð. Dugir hann ikki í síni fávisku at síggja, hvussu stóran skaða hann kundi gjørt skriv­ar­a­ num við yvurhøvur at seta ­seg ísamband við aðrar arbeiðsgevarar hjá skriv­ar­a­ num. Og hvat hann hevur sagt um skrivaran, ja tað kunnu vit bara gita um, tí sambært aftursvarinum til Løgtingsins umboðsmann, hevur borgarstjórin onki gott at bera skrivaranum. Lítið er at ivast í, at hetta sirkus hevur kostað komm­unukassanum nógv­ ar krónur. Og eftir sita vit skatt­gjaldarar og spyrja, hvat vit hava fingið burt­ ur­úr. At føra eitt “stríð” móti einum ávísum borgara átti ikki at verið ábyrgdin hjá einum kommunustýri, og als ikki ein byrða hjá kommunukasssanum. Stóð tað upp til mín, skuldu hes­ir bygdaráðslimir sjálvir sloppið at goldið gildið. At eingin yvirhøvur reagerar upp á hetta málið, er tað sum eg havi torførast við at skilja. Eingin myndugleiki yvurhøvur hevur blandað seg upp í hetta mál, uttan tá teir eru bidnir. Alt ov fáir borgarar hava givið sína mein­ing til kennar í hesum máli, líka mikið hvønn veg teir hella. Tað er kanska torført hjá okkum meinigu at fáa innlit í, hvat er gingið fyri seg, og í mínari verð er kommunan og alt har umkring eitt lukkað land. Eitt gott dømi er tann nýggja og stásiliga heimasíðan hjá Sands kommunu. Ikki eitt orð stendur har um, at kommunan hevur fingið tvær átalur frá landsins hægsta myndugleika, tó kann man lesa á síð­uni um opinleika og gjøgn­um­ skygni. Luktar alt ov langt av enn einum propaganda amboð hjá kommununi. Hevði verið eitt hugskot at lagt fíggjarárið 2005 inn á heimasíðuna, so ein kundi sæð, hvat alt hetta hevur kost­ að kommunukassanum. Mær vitandi eru fíggjarárið 2005 og fíggjarætlan 2006 ongantíð blivnar lýst­ar at liggja frammi á komm­un­ u­skriv­stovuni sum gamalt var. Men sum við so nógv­ um øðrum hjá hesum komm­u­n­ustýri, meta teir helst, at tíðin er farin frá at upplýsa, hvat pengar borg­ar­ans verða nýttir til. Prátaði við lógarkønan mann nú ein av døgunum, og vísti hann mær á, hvussu álvarslig henda líkasæla var, ið hann sum áskoðari hevði lagt tilmerkis. Tí at hava eina meining og tora at siga hana, er ein av hornasteinunum í einum og hvørjum demokratiskum sam­felag. Eg fari at enda at heita á allar borgarar og ikki minst kommunustýrislimir, um at fara inn á heimasíðu Løgtingsins umboðsmann, og lesa álitið. Tó fari eg at ávara um vandan við at lesa álitið alt ov seint á kvøldi, tí møguleiki er fyri at ein ikki svevur á nátt. Opinleiki og gjøgnumskygni í Sands kommunu Orrustan í klandurskotið Sandi Leif W. K. Mortensen, Ein Guðs maður segði einaferð at honum dámdi ikki at ræða fólk. Honum líkaði betur at tosa um kærleika. Er hesin maður í tráð við Bíbiuna? Bíblian er kær­leiks­boð­ skap­ur­in frá Guði. Men – hon talar sanniliga eis­ ini álvarsamt, ræðandi og ávarandi. Hvat nú? Er tað skeivt at ávara menniskju, at ein avgrund er fyri framman, og at best er at venda við? Hetta er kærleikin frá Guði, Jesus doyði ein ræðuligan deyða. Hann doyði í staðin fyri okk­ um. Vilt tú ikki taka ímóti hesum Staðgangara tín­ um, so mást tú doyggja brádliga. Í Lukas kap. 13 stend­ ur, at eitt torn í Siloa rapaði og drap 18 mans. Jesus segði ikki, at teir vóru syndarar framum onn­ur. Nei – hann svar­ aði teimum »Eg sigi tykk­um, men venda tit ikki við, skulu tit allir ganga til grundar á sama hátt«. Kæra menniskja, alt hetta er sagt í kærleika. Vakna og vend við og tak við trúgv á Jesus. Tað stendur víðari í Lukas 13 v. 23 og 24., ein segði við Hann (Jesus): »Harri, munnu tað vera fá, sum vera frelst«? Tá segði hann við tey: »Stríð­ist fyri at koma inn um hitt tronga portrið. Tí mong, sigi eg tykkum, skulu royna at koma inn og ikki kunna«. T.v.s. for­ máa tað. Tað dugir ikki, at pakka tað inn. Tað er tveir Harrar, Guð ella Djevulin. Valið er títt. Søtsuppa ella bótasuppa? Jákup vang Stór NÓSA-tiltøk um alt landið So hevur NÓSI aft­ur føðingardag, og tey, sum tøma NÓSA í Føroya Banka, fáa at­gong­u­ merki til spennandi føðingardagin nósi Tíðindaskriv frá Føroya Banka Føðingardagurin verður hild­in kring landið í stór­ um ítróttarhallum, og nógv spennandi verður á skránni. NÓSI heldur føðingardag á hesum støð­um kl. 15.00: Leygardagin 9. sept. í KÍ- høllini Sunnudagin 10 sept. í høllini í Runavík Leygardagin 16. sept. í høllini í Vestmanna Sunnudagin 17. sept. í høllini á Giljanesi Leygardagin 23. sept. í høllini á Hálsi Sunnudagin 24. sept. í høllini í Trongisvági Føðingardagurin byrj­ar við, at hoppiborgarn­ir verða tendraðar. Angela bjóð­ar síðan vælkomin, og Meyla og Knøttur fara at undirhalda. NÓSI og tveir lands­ liðs­leik­arar verða við á pallinum, og børnini fara at kunna skjóta upp á mál, meðan ein lands­ liðs­málmaður roynir at verja. Børnini fáa eisini okk­ urt spennandi at eta og drekka, og skipað verður fyri teknikapping. Ball­ ón­ir verða eisini at fáa. NÓSI gleðir seg til at síggja nógv fólk í føð­ ingar­degi.