mánadagur 11. september 2006síða 7

Nr. 174 - 11. september 2006 7 tíðindi Enda samráðingarnar ímillum Fíggjar­ mála­ráðið og Starvs­ mannafelagið við ar­beiðssteðgi, fara ting­menn úr Sandoy og Suðuroy ikki at góðtaka, at skipini hjá Strandferðsluni verða løgd. Og teir eru til reiðar at fáa Løgtingið at leggja upp í fyri at tryggja siglingina hjá Smyrli og Teistanum Arbeiðssteðgur og strandferðsla Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Enda samráðingarnar, sum nú eru ímillum Starvs­­manna­ felagið og Fíggj­armálaráðið, við arbeiðs­steðgi fyrst í okto­ ber, er stórur møguleiki fyri, at Løg­tingið fer at leggja uppí beinanvegin. Tað er nevniliga so, at hvørki Gerhard Lognberg, løgtingsmaður fyri javn­að­ar­ flokkin í Sandoy, ella Johan Dahl, løgtingsmaður fyri sambandsflokkin úr Suð­ uroy, góðtaka, at skipini hjá Strandferðsluni einaferð enn verða løgd við bryggju tí at arbeiðssteðgur er. – Vit góðtaka ikki, at sand­ oy­ingar og suðuroyingar eina­ferð enn verða tiknir til gísla í einum arbeiðssteðgi, siga teir báðir. Teir siga tískil báðir tveir, at teir eru til reiðar at fara í Løgtingið við málinum fyri at fáa politiska myndugleikan at forða fyri, at skipini verða løgd. Suðuroyingar og sandoyingar harðast raktir Starvsmannafelagið og Fíggj­ ar­málaráðið eru farin undir samráðingar um ein nýggjan sáttmála. Og í eini støðu, sum hes­ari, kann tað enda við arbeiðssteðgi og so verður nógv virksemi kring alt landið, lagt lamið. Ein fastur táttur í slíkum ar­beiðssteðgum hevur ver­ið, at siglingin hjá Strand­ferðsl­ uni verður løgd lamin. Hetta hevur serliga rakt suðuroyingar og Sand­oy­ ingar. Og enda eisini hes­ar samráðingar við arbeiðs­steðgi, verður tað serliga týðiligt, hvussu illa suðuroyingar og sandoyingar eru fyri, nú tað eisini er koyrandi í Norðoyggjar og 85% av føroyingum kunnu koyra í túni hjá hvørjum øðrum. So meðan fólk kunnu ferð­ast sum tey vilja í øllum meginøkinum, úr Gásadali til Viðareiðis, og alt vinnulív í hesum stóra økinum kann virkað at kalla ótarnað, verður allur ferðafólkaflutningur og øll vinna í Sandoy og Suðuroy púra avskorin frá umheiminum. Fyri tveimum árum síðani var eisini arbeiðssteðgur og tá vórðu skipini hjá Strand­ ferðsluni løgd, sum vanligt undir slíkum umstøðum. Men tá vóru politikarar til reiðar at fara í Løgtingið við einum uppskoti um at áleggja pørtunum við lóg at hava strandfaraskipini siglandi. Men tann trupulleikin varð loystur av sær sjálvum, tí arbeiðssteðgurin endaði heilt skjótt aftaná. Til reiðar at fara í Løgtingið Men nú kunnu vit so aftur koma í somu støðu longu um ein mánað. Og tað er heilt greitt, at ting­menn úr Suðuroy og Sandoy eru enn einaferð til reiðar at fara í Løgtingið fyri at tryggja siglingina hjá Strandferðsluni. Suðuroyingurin, Johan Dahl og sandoyingurin, Ger­ hard Lognberg, eru báðir í samgonguni, og teir siga báðir, at teir fara ikki at góðtaka, at Smyril og Teistin fara at verða lagdir. Teir eru eisini báðir samdir um, at verkfalsrætturin skal takast í størsta álvara og teir vilja ikki vera teir, sum hótta við at taka hann frá feløgunum. – Men tað kann heldur ikki góðtakast, at ein ar­beiðs­steðgur skal raka teir ymsu partarnar so ójavnt, sum veruleikin er, har alt meginøkið virkar ótarn­að, men har allur ferða­ fólkaflutningur og alt vinnulív í Sandoy og Suð­ur­oy verður jarðlagt, siga teir. – So má verkfalsrætturin heldur dvína í hesum føri, siga teir. – Eg ræðist fyri at skipini verða løgd aftur og at vit enn einaferð verða tikin til gísla, sigur Gerhard Lognberg. Hann sigur, at hann vil ikki gera seg inn á fakfeløgini, men tað kann heldur ikki góð­takast, at suðuroyingar og sandoyingar áhaldandi skulu brúkast til jarnbrot í einum arbeiðssteðgi. Hann sigur, at enda hes­ar samráðingarnar við arbeiðs­ steðgi, væntar hann, at ting­limir fara at reagera í berari desperatión og leggja uppskot fyri Løgtingið um at lóggeva skipini aftur í sigling. – Tað sindri, sum er eftir av vinnulívi í útjaðaranum, tolir heilt einfalt ikki, at ferða­sambandið verður kvett, leggur hann afturat. Johan Dahl sigur, at enda hesar samráðingar við arbeiðs­steðgi og skipini verða løgd, fer hann ikki at himpr­ast við at leggja mál­ið fyri Løgtingið, so at Strandferðslan kann halda fram við siglingini. – Eg himpraðist ikki sein­ ast og tað geri eg heldur ikki hesuferð. Hann sipar til, at seinast verkfall var, var um reppið, at løgtingið legði uppí fyri at fáa skipini aftur í sigling, men tað var ikki neyðugt, tí tá kom brádliga glið á sam­ ráð­ingarnar og ein semja fekst. Annars væntar hann ikki, at tað verður neyðugt at leggja upp í hesuferð, tí hann ivast ikki í, at partarnir, sum samráðast, bera so í bandi, at skipini verða ikki løgd, skuldi samráðingarnar endað úrslitaleysar. Hann ætlar ikki at hótta partarnar við politiskari upp­ílegging, men hann vænt­ar heldur ikki, at sam­ ráð­ingarpartarnir einaferð afturat vilja koma í ta støðu, at glið ikki kemur á, fyrrenn løgtingið hóttir við at leggja upp í. – Tað kann ikki vera mein­­ingin, at hetta skal vera jarnbrotið í samráð­ing­ un­um. Men hann væntar ikki, at nakað tingmaður úr Suð­ uroy og Sandoy finnur seg í, at teir somu partarnir í land­inum verða tiknir til gísla í einum arbeiðssteðgi einaferð afturat. Tí ivast hann heldur ikki eina løtu í, at tað verður politisk undirtøka fyri eini uppílegging. – Endar hetta við arbeiðs­steðgi, og skipini hjá Strandferðsluni verða løgd, verða vit tvingað at taka málið upp politiskt, tí tað kemur ikki upp á tal, at sandoyingar og suður­oy­ ing­ar burturav skulu bløða fyri ein arbeiðssteðg. Ein ar­beiðssteðgur má raka javnt um alt landið, leggur hann afturat. Vil ikki órógva samráðingarrættin Suðuroyar tingmaðurin, Hergeir Nielsen er í andstøðu í Løgtinginum. – At fara at tosa um politiska uppí legging, nú­ meðan partarnir sita sam­ an, er at leggja seg út í sam­ ráðingarrættin og tað geri eg ikki. – Men eg havi fleiri ført fram, at tað ber ikki til, at Suðuroyggin burturav, skal verða brúkt til verk­ fals­objekt, soleiðis, at her verður alt samband kvett ímeð­an 85% av Føroya Fólki á meginøkinum onki merkir til verkfallið. – Og vit vita eisini, at arbeiðssteðgir av hesum slagn­um enda ikki, fyrrenn avleiðingarnar merkjast á meginøkinum. Tí er tað hansara áskoðan, at verður arbeiðssteðgur, skal hann raka alt landið javnt, so at ávís øki burturúr ikki verða pínd niður ímeðan øll restin av landinum onki merkir. Og tað er hansara inniliga áheitan á partarnar, at teir ikki at lata ein arbeiðssteðg raka ávís øki í landinum harðari enn onnur. – Tað er ófyrigeviligt, at bara ávísir partar í landinum skulu rakast so meint ímeð­ an alt meginøkið onki merk­ ir. Tað pínur vinnulívið úr hesum verkfalsraktu økj­un­ um, tí ongin ger íløgur í so ótrygg samfeløg. Og støðan, sum vit Hann leggur tí dent á, at hann gevur ikki bara øðr­ um partinum skyldina fyri støðuna, tí tað eru tveir sam­ ráðingarpartar og seinast var ikki talan um verkfall, men um verkbann. Mugu vísa solidaritet Eisini Páll á Reynatúgvu av Sandi er tingmaður fyri andstøðuna. Hann vónar, at samráð­ing­ arpartarnir sjálvir finna eina loysn og hann er ikki fyri at Løgtingið leggur seg út í sátt­ málaviðurskifti Men hinvegin eru Sand­ oyggin og Suðuroy, umframt útoyggjarnar, nú komin í eina heilt serliga støðu. – Eg haldi, at endar hes­ ar samráðingarnar við arbeiðssteðgi, so at Strand­ ferðslan liggur lamin, eiga partarnir í samráðingunum at vísa hesum økjunum í landinum so frægt av sol­ id­ariteti, at tey ikki læsa hann av frá restini av sam­ felagnum. – Tað vanliga er, at Suð­ uroy og Sandoy missa ferða­ sambandið, tá ið arbeiðs­ steðgir eru og tað gongur ikki longdini at tað tey ymsu økini verða rakt so ójavnt. Hann vil tí ikki afturvísa, at tað kann verða neyðugt við politiskari uppílegging – Frammanundan er Sandoy og Suðuroy veikar frammanundan av tí at tær ikki hava fast samband og verður tann møguleikin eis­ ini tikin frá hesum økj­un­ um, noyðist politiski mynd­ ug­leikin at fyrihalda seg til tað og at umhugsa, hvat er rættast at gera, sigur Páll á Reynatúgvu. Tveir aðrir løgtingsmenn eru, sum umboða Suðuroy og Sandoy í Løgtinginum. Teir eru suðuroyingarnir Henrik Old og Sverre Midjord, men teimum báðum eydnaðist ikki at fáa fatur á. Suðuroyingar og sandoyingar góð­ taka ikki at verða tikin gísla Tað kann ikki ganga, at siglingin hjá Strandferðsluni til Sandoy og Suðuroy einaferð enn verður løgd lamin, skuldi tað hent seg, at samráðingarnar ímillum Starvsmannafelagið og Fíggjarmálaráðið enda við arbeiðssteðgi. Tað eru fleiri løgtingslimir úr Sandoy og Suðuroy, samdir um og summir teirra vísa ikki aftur, at so má Løgtingið leggja uppí