mánadagur 11. september 2006síða 8

8 Nr. 174 - 11. september 2006 tíðindi Fyri samlaða økið sam­ felagsbygnaður hevur stra­ tegibólkurin lagt hesa visjón: Føroyar – ein vitanar­ber­ andi, opin og burðardygg­ur marknaðarbúskapur við grundfesti í vælferðar­sam­ felagnum, har avgerðir og ábyrgd eru nær borgaranum, og uppgávurnar verða loystar við størst møguligari virðisskapan. Evnið samfelags­bygn­ aður er býtt sundur í seks arbeiðsøki. Tey eru almenni bygnaðurin, býtið millum alment og privat, býtið millum land og kommunur, kapitalmarknaður, skatta- og avgjaldspolitikkur og studningsskipanir. Almenni bygnaðurin Evnið á fyrstu framløguni var almenni bygnaðurin. Hilmar Høgenni úr stra­ tegibólkinum fyri sam­ felagsbygnað stóð fyri hesi framløgu. Viðvíkjandi almenna bygnaðinum er visjónin hjá strategibólkinum henda: Lóggávan og almenna umsitingin verða miðvíst skipað soleiðis, at tey hóska til eitt land við áleið 50.000 íbúgvum. Almenni geirin skal á besta hátt veita borgarum og fyritøkum skjóta og góða tænastu. Strategibólkurin hevði sett sær fylgjandi mál, ið skulu gera tað møguligt at røkka visjónini. 1. Miðfyrisitingin verður savnað á einum stað. Talið av umsitingarligum eindum verður minkað munandi. 2. Í 2010 er mál- og avriksstýring sett í verk fyri alla landsfyrisitingina. 3. Árini 2007-2010 verð­ ur skipað strategisk før­ leikamenning sett í verk fyri alla landsfyrisitingina. 4. Lóggávan skal end­ urskoðast við atliti til at verða tillagað umsiting­ar­ ligu orkuni. Altjóða lóg­ gáva eigur at verða sett í gildi á økjum, har hetta er neyðugt. Byrjað verður at savna miðfyrisitingina í 2007, tá teir stovnar, ið eru undir landsstýrismanninum í fíggjarmálum og løg­mans­ skrivstovan leggja saman. Tá tosað verður um av­ riksstýring, er ætlanin at fyrisitingin skal hava bæði faklig og fíggjarlig mál, heldur enn at tað er sum í dag, tá einans verður fokuserað uppá at halda játtanina. Tað skal eisini fokuserast uppá, hvat borg­ arin fær fyri skatta­krón­ urnar. Aðalstýrini savnaði Eftir framløguna var møguligt hjá teimum ið sótu í visjónstorginum at seta spurningar og gera viðmerkingar. Fyrsta evnið í orða­skifti­ num var um, hvat liggur í, at miðfyrisitingin skal savnast á einum stað. Visjónin er, at øll aðalráðini fysisk skulu savnast á einum staði, at tey skulu sita í einum bygningi. Í dag sita umleið 150 fólk í miðfyrisitingini, um tey øll skulu sita í saman bygningi, er neyðugt at gera ein nýggjan bygning, har pláss er fyri øllum. Ein íløga uppá umleið 100 milliónir, skal verða gjørd uppá tann bygningin. Ymiskar meiningar vóru um, hvørt tað var eitt gott hugskot at savna øll aðal­ ráðini, í einum bygn­ingi. Argumentini fyri at savna miðfyrisitingina vóru, at man kann hugsa um tað fakliga, at man á henda hátt kann trekkja uppá servitanina hjá hvørjum øðrum, og at man kann sleppa undan dupult­funk­ tiónum. Tað hevði verið meira natúrligt at arbeitt saman um ymisk mál, tá øll sótu í sama bygningi. Tey, ið ikki hildu, at tað var so skilagott at savna miðfyrisitingina á einum stað, ávaraðu ímóti, at tað kann blíva ov kollegialt, og mintu á at hyggja eftir bygnaðinum í ráðunum. Men eingin ætlan er at gera nakra bygnaðarliga broyt­ ing, ætlanin er bert at savna ráðini fysiskt. Samanborið var við Brux­ elles, har sami bygningur hýsir allari ES kommis­si­ ónini, samstundis við at hvørt stýri hevur hvørt sínar kjarnufunktiónir. Tað tyktiskt, sum øll í visjónstorginum hildu tað hevði verið ein góð tænasta fyri borgaran, um allir teir hægstu myndugleikarnir vóru at finna á einum staði, og at øll aðalráðini sam­ stundis høvdu eitt felags telefonnummar, har ein kann koma í kontakt við teir. Onkur setti tó spurn­ artekin við, hvussu ofta vanligi borgarin hevur brúk fyri at fáa fatur á aðalráðunum. Visjónstorg Aðalstýrini í ein bygning Í dag var fundur í Visjónstorgingum, har samfelags­bygn­ aðurin var viðgjørdur. Fyrsta evnið var almenni bygnaðurin, har uppskoti var at miðfyrisitingin skal savnast á einum stað Visjón 2015 Ella Larsen ella@sosialurin.fo Visjónstorg Einskiljið tað, ið betri loysir seg privat Onnur framløgan á fundi­ num var um býtið millum alment og privat. Visjónin hjá strategibólkinum fyri samfelagsbygnað er: Allar samfelagsligar upp­ gávur skulu loysast soleið­ is, at størst møgulig virðir verða skapað. Tað almenna skal røkja tær uppgávur, ið eru neyðugar fyri at tryggja vælferða rsamfelagið. Harumframt skal tað al­ menna hava eftirlit við at fyritøkur lúka krøv við­ víkjandi dálkingarvanda, arbeiðsumstøðum, kapp­ ingarreglum og líknandi. Tað privata tekur sær av teimum økjum, ið kunnu røkjast eftir markn­aðar­ treytum. Málini stratigibólkurin hevur sett fyri at røkka hesi visjón eru: 1. Tað almenna eigur ikki at reka virksemi, ið kann verða rikið betur eftir marknaðartreytum. Mið­ víst eigur at verða skipað fyri, at tílíkt virksemi verður einskilt ella útveitt. 2. Verandi einskiljing­ar­ tilgongd skal vera framd innan 3 ár. 3. Aðrar almennnar fyri­ tøkur og stovnar (Jarðar­ grunnurin, Húsaláns­grun­ nurin os.fr.), hvørs virksemi natúrliga hoyrir heima í privata geiranum, skulu verða einskildir. 4. Fyri at skapa innlit í hvørji árin teir vinnurekandi grunnarnir hava á føroyska búskapin, skal ein kanning setast í verk. 5. Tað almenna skal um­ sita sítt náttúrutilfeingið soleiðis, at størst møgulig virði verða skapað. Eftir framløguna var orðaskifti um einskiljing, løgmaður legði út við at minna á, at alt tað privata fór á heysin undir kreppuni í 1990unum. Hann ávaraði ímóti hugsanini, at um alt verður einskilt, so verður alt gott. Svarið úr strategi­bólki­ num var, at tað almenna skal hava øll síni kjarnuøki eftir, men at alt hitt skal einskiljast. Tað almenna skal nýta sína orku uppá tað tey eru best til, og lata tað privata um hini økini, til dømis øki sum kunn­ ingartøkni, viðlíkahald, reingerð, telefon samskifti. Hesi tænastu skulu leggjast út til tað privata fyri at skapa kapping. Bjarni Djurholm spurdi um, hvat liggur í punkt 5, um at tað almenna skal umsita sítt náttúrtilfeingi. Hetta merkir, at ein ítøkilig avgerð skal takast um, hvussu náttúru­til­ feingið skal umsitast, til dømis olja, fiskur, vatn, vindur, alifirðir og jørð tilfeingi. Tað skulu vera fastar reglur fyri umsit­ inigini av náttúrutilfeinig, og um okkurt av náttúru­ tilfeinginum skal vera ókeypis, so skal hetta eisini fastsetast. Á visjónstorginum var nevnt, at tað kann vera vandamikið, at kopiera skipanir úti úr heimi, sum eru gjørdar til eitt nógv størri samfeløg enn tað føroyska. Til dømis var vandin nevndur, um at tað privata neyvan fer at geva nakrar tænastur, sum tað privata ikki kann tjena pengar uppá, og tí er ikki sikkurt, at allar tænastur røkka útjaðarin, sum tí kann fáa stórar trupulleik­ ar. Hetta varð svarað aftur við at tað kann fylgja ein veitingarskilda við hesum uppgávum. Sum dømi var nevnt, at hóast Farmaleiðir eru einskildar, hava tær veitingarskildu til útoyggj­ arnar. Jan Mortensen úr Vinnu­ húsinum segði, at tað eigur at vera ein spurningur um, hvar uppgávan verður best røkt, heldur enn bara at fokusera uppá hvat skal vera alment og hvat skal vera privat. Alt alment virkssemi, ið kann verða betri rikið eftir markn­aðar­ treytum, skal ein­skilj­ ast. Hetta var ein av høvuðsboð­skap­unum viðvíkjandi býtinum millum alment og privat á Visjóns­ torginum í dag Visjón 2015 Ella Larsen ella@sosialurin.fo Visjón 2015 Arbeiði frameftir: • Strategibólkarnir gera uppskot til strategiir • Arbeiðið hjá teimum 12 vælferðarbólkunum verður samskipað til ett strategipappír • Strategipappírini verða við telduposti send Visjónstorginium til hoyringar • Hoyringstíðin verður ein mánað • Í hoyringstíðini verða hoyringfundir á miðnámsskúlunum • Almenningurin fær høvi at gera viðmerkingar á heimasíðuni • Strategibólkarnir viðgera allar viðmerkingar • Allar strategiir verða savnaðar og handaðar Landsstýrinum í vár Tíðarætlan: Til ummælist síðst í oktober • Útbúgving • Gransking,, menning og nýskapan • Mentan Til ummælis um miðan november • Tilfeingi • Umhvørvi • KST • Íverksetan Til ummælis fyrst í januar • Alheimsgerð • Samfelagsbygnaður • Vælferð • Arbeiðsmarknaður • Infrakervi FAKTA