mánadagur 11. september 2006síða 11

Nr. 174 - 11. september 2006 11 tíðindi Føroya Fiski­manna­ fel­ag krevur, at málið um »stuðulsskipanir« verð­ur tikið av dags­ skránni fyri Vi­sjóns­ torgið, sum verður sett kl 8:30 í morgun. Fel­ag­ið heldur, at vi­sjóns­bólkarnir und­ir Visjón 2015 og umboð fyri Vinnuhúsið sam­ starva í tí dulda Vit vilja við hes­um krevja, at “studn­ings­skip­anir” verð­ ur tikið av dagss kránn i fyri fund­­in. Vit vilja undir ong­ um umstøðum at lut­taka í eini evt. við­gerð, og skulu vit út­greina orsøkina fyri hesum: Í arbeiðss etn­ingi­num hjá bólkinum “sam­fel­ ags­­bygn­ing­ ur” er “ávísar studn­­ings­­­skip­an­ir” ein part­ur av arbeiðsøkinum. Vit hava ikki fingið nakra ábending um, hvat ið kann liggja í hesum. Men í tann mun talan er um øki, sum viðvíkja áhugamálum hjá fiskimonn um, meta vit tað sum eina sjálvfylgju, at vit eru fullgyldigir partar av viðgerðini. Kollveltandi upps kot í einari reglu seinasta ar­beiðs­ dag undan fundinum. Ikki fyrr enn fríggj­ a­dag­in 8. septem­b­er fingu vit framløguna hjá strategibólkinum. Við­víkj­ andi okkara áhugamálum var framløgan soljóðandi: Studningsskipanir Visjón: Tað almenn a eigur at taka av studningss kipanir, ið virka avlagandi og darva framburði. Vinn­u­lívs­pol­i­ tikk­urin skal skapa greiðar og eins treytir fyri vinn­u­ lívið. Mál: 1. Almenn ar inn­tøk­ur, ið stava frá avtøku av studn­ ingss kipanum, skulu nýtast til at lækka inn­tøk­u­skatt­­in. 2. MVG-frítøkur til end­ a­ mál, ið ávirka vinn­u­být­ið í landinum (húsabygging og -umvæling o.s.fr.) skulu tak­ast av. 3. Stuðul skal setast á fíggj­ ar­lóg heldur enn veitast sum frádráttir ella frítøkur. 4. Stuðulss kipanir so sum minst­a­ løn og dagstudningur skulu takast av stigvíst. 5. Sjómann afrá­drátt­ur­in skal stigvíst takast av og vera heilt burtur áðrenn 2015. 6. Rentustuðulin skal takast av stigvíst. 7. Land­ bún­að­ar­studn­ing­ ur­ in skal takast av stigvíst. Kollveltandi broytingar Her talan um tilmæli, sum vilja hava sera kollveltandi ávirkan á viðurskiftini hjá fiskimonn um. Eftir okkara tykki er talan um upps kot sum er beint í stríð við ta stóru vi­s­i­óns­ætl­anina at tryggja og út­byggja vælferðina hjá borg­ar­ unum. Skal nakað inn triv gerast kann hetta ikki verða gjørt við bert at grunda seg á sjónarmið frá einum parti í mál­inum. Tað mest inn grípandi er upps kotið um at av­taka inn tøkutrygdina hjá fiskimonn um. Henda hev­ ur verið ein avgerandi part­ur av trygdini hjá fisk­ i­ monn­um og eisini hjá fisk­ i­flotanum í meira enn 50 ár. Hjá fiskiflotanum hevur henda skipan gjørt, at tað y­v­ir­høvur hevur verið møg­ u­ligt at fáa støðuga mann ­ ing. Og nú verður í einari reglu í framlagda skjalinum mælt til at taka hesa skipan av, og tað fins t ikki mins ta vet av grundgeving. Hetta fáa vit fyrilagt seinasta ar­beiðs­dagin undan, at hetta skal koma til umrøðu á visjóns torginum saman við 30 øðrum málum! Framlagda upps kotið i­dent­ iskt við tað hjá Vinn­u­ húsinum. Tað, sum vit tó meta sum tað mest merkisverda við hesum tilmæli hjá vi­sjóns ­ bólkinum er, at tað á hesum økinum er í høvuðsheitum i­dent­ iskt við tilmælið hjá strategibólkinum hjá Vinn ­ u­húsinum, sum eisini kom fram í seinastu viku. Tað sum er felags fyri bæði tilmælini er: 1. Upps kotið um at avtaka sjómann afrádráttin 2. Upps kotið um at avtaka inn tøkutrygd fiskimann a. 3. Tilmælið um, at tann hervið sp ardi peningur skal minka um tann generella skattastigan. 4. Í báðum førum verða studn­ingss kipanir til ar­beiðs­gevarar slett­is ikki tiknir upp á tung­ una, hó­ast teir falla væl inn­­­ an fyri arbeiðss etningin hjá bólkinum. Hetta er ser­stak­ liga galdandi fyri FAS- skipanina, sum er ein bein­ leiðis stuðul til limir í Vinn ­ u­húsinum. Hvat gongur fyri seg í loyndum? Hetta samanfall millum frá­ greið­ing­ arnar hjá hesum báð­um strategibólkum kann ikki vera av tilvild. Her er talan um okkurt slag av samansp æli og samskifti, sum vit onn ur ikki vita um. Tað eru tveir møguleikar. Ann ar er, at strategibólkurin hjá visjón 2015 síðan mán­ a­dagin hevur kopierað út­sp ælið hjá Vinn uhúsinum og nú leggur tað fram sum sítt egna. Hetta má so vera hent uttan nakra viðgerð, tí til tess hevur ikki verið nøk­ ur tíð. Um hetta er galdandi, so sigur hetta nógv um, hvuss u seriøst arbeiðið hjá vi­sjón2015 bólkinum er. Tað sum vit meta at vera eins sann líkt er, at tað hev­ ur verið eitt loypandi sam­ skifti millum báðar stra­t­e­g­ i­bólk­arnar, og at teir hava samskipað síni sjónarmið, sum tey nú verða kunn gjørd í somu viku. Hetta setir tann sera við­ kom­andi sp urning, hvat tað er sum gongur fyri seg aftan leiktjøldini, og hvat sam­ansp æl ið hevur verið mill­um bólkarnar. Uttan mun til hvør frá­ greið­ingin er, meta tað at vera sera álvarligt, at ein uttanfyristandandi áhug­a­ bólk­ur á hendan hátt kann á­virka niðurstøðurnar hjá einum sokallaðum ser­frøð­ ing­a­bólki, sum skuldi verið óheftur av sersjónarmiðum uttanfyri bólkin. Í hvuss u er tá talan er um slík einvís sjónarmið, sum tað her er talan um. Her eru mál, sum ser­stakl­ iga viðvíkja áhugamálini hjá fiskimonn um. Talan er um skipanir, sum er væl grund­ aðar og undirbygdar við tí endamálinum at geva fiskimonn um eina trygd. Tað er eingin frá vi­sjóns ­ bólkinum, sum hevur kon­ takt­að okkum hvørki eftir upp lýsingum ella grund­ gev­ i­ng­um í teirra viðgerð. Tað sæst eisini í keldu­ num til framløguna hjá Vinn­u­húsinum, at okkara sjón­ar­mið um hesi mál hava als ikki verið við í viðgerðini. Er visjóns bólkurin stýrd­ ur av Vinn uhúsinum? Hinvegin hevur stra­tegi­ bólk­urin hjá Visjón 2015 “slúkt” sjónarmiðini hjá Vinn­u­húsinum. Hetta er tískil gjørt uttan at nakra sum helst sjálvstøðuga grund­ gev­ing. Einastu grund­ gev­ing­ arnar sum finn ast eru tær hjá Vinn uhúsinum. Teir hava kopierað sínar grund­ gevingarnar frá Bú­skap­ ar­ráð­num í samband við sjómanss kattin. Ein stórur partur av teimum eru skeivar og aðrar villleiðandi, sum vit áður hava víst á. Hugburðurin hjá Vinn ­ u­hús­i­num sæst ann ars í teirra fráboðan, at teir meta tað ikki vera nakran trup­ul­ leika, at okkara fiski­skip verða mann að við út­lendsk­ um fiskimonn um heldur enn føroyskum! Nakað tað sama, sum er sagt um upps kotið at strika alla inn tøkutrygd, kann sig­ ast um upps kotið um at strika sjómann askattin. Vilja hava greiðu á hvat er hent Hetta merkir, at málið longu við framløguni hevur eina slíka slagsíðu, at tað slettis ikki ber til at viðgera tað á óheftum grundarlagi. Tað er klárt, at fisk­i­mann ­ a­fel­ag­ið til eina og hvørja tíð er til reiðar sakliga at við­gera mál sum hesi. Tað er við hesum sum flestu øðrum málum, at tað kann sigast bæði fyri og ímóti. Men hetta er als ikki mál, har viðgerðin ella lýsingin av tí kann avmarkast til eina reglu, sum vit síggja í framlagda skjali­num. Men sum málið her er lagt fram, kann tað tískil ikki viðgerast. Áðrenn nøkur sum helst viðgerð fer fram av málum við­víkjandi fiskimonn um á visjóns torginum vilja vit hava greiðu á, hvuss u tað er komið fyri, at stra­te­gi­ bólk­arnir á fleiri økjum eru komnir við identiskum nið­ ur­støðum. Var tað bert eitt dømi um samanfall kundi tað verið av tilvild, men tá felags niðurstøðan á hesum av­markaða øki umfatar heili 4 punktir kann tað ikki vera tilvild. Hetta er fyrstu ferð vit vita um, at upps kot er kom­ ið fram um heilt at av­taka inn tøkutrygdina hjá fisk­ i­monn um. At tað koma tvinn i upps kot um hetta í somu viku er upp lagt eitt úrslit av einum samansp æli mill­um visjóns bólkin á øk­i­ num og hesar kreftir utt­an­ fyri. Spurningurin í stuttum hvør bólkur ið renn ur ørindi fyri hvønn . Vit føla okkum ann ars sera ótryggar við tí, sum gongur fyri seg aft­an ­ fyri leiktjøldini, og hetta mál styrkir hendan ó­trygg­lei­k­ an. Tí er neyðugt at fáa fullkomiliga greiðu á, hvat er gingið fyri í hesum máli, áðrenn vit kunn u vera við til at viðgera slík upp­skot. Skulu vit luttaka í viðgerðini skal tað vera uttan, at ann ar parturin í málunum hevur fingið sær eitt slíkt forsp ring, sum her er talan um, og sum ger tað ómøguligt við eini viðgerð á jøvnum føti. Tí krevja vit enn einaferð, at málið verður tikið av skránn i í dag. Tórshavn, 11.september 2006. Viðvíkjandi fundinum á Visjónstorginum 11.september Krevja málið viðvíkjandi fiskimonnum av skránni felagsformaður FØROYA FISKIMANNAFELAG Óli Jacobsen Við­merkingar til útsøgnina hjá Bill Justinussen um starvsfólk á La­­­nds­ sjúkr­a­hús­i­num Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar “Betur er bøtandi hond enn sp illandi tunga” harra Bill Justinuss en! Júst heimaftur­kom­in av arbeiðsferð í Norð­ ur­nor­egi seinastu viku, og eina langa og heldur baldr­uta heimferð aftur til Føroya við flogafari í vikuskiftinum, varð und­ ir­rit­aða útpurrað sunn­u­morgun av sjúkr­a­ røkt­ar­frøð­ing­ um, sum kærdu sína neyð, tí tey kendu seg niður­gjørd og særd av út­tal­ils­um hjá Bill Justinuss en, løg­tings­ mann i, dagarnar framm­ an­und­ an, í fjølmiðlunum. Eftir heimkomuna havi eg sjálv havt møguleika at lesa bløðini, og eg má siga, at eg skilji væl at starvsfólkini á Land­s ­ sjúkr­a­húsinum hava hesa kentsluna. Í Sosialinum 28. og aftur 29. au­g­ust 2006 verð­ ur Bill Justinuss en end­ ur­ giv­in fyri at siga, (citat) : “at sjúklingaviðgerðin á Landss júkrahúsinum er merkt av líkasælu, tilvild og vantandi læknaligum dugnasemi” og sp yr hann um landss týrismaðurin í heils­u­málum er vitandi um hetta ? Víðari sigur hann : ”at sjúklingar við álv­ars­ligum sjúk­um, verða sendir heim aft­ur utt­an viðgerð av tí at sam­­skifti millum læknar og aðrar starvsbólkar á Lands­sjúkr­ a­hús­i­num er ov vánaligt “, somuleiðis sp yr hann um landss týrismaðurin veit um hetta? Sera álvarsligar ákærur! av einum løgtingsmann i og fyrrverandi lands­stýr­ is­mann i í heilsumálum, sum vit vita, sjálvur í nógv ár, hevur havt møg­ u­leika beinleiðis, at gera sína ávirkan galdandi á økinum, og harvið kunn a forða fyri stóru á­gang­ i­ num sum hevur verið á Landss júkrahúsið sein­ astu árini við ovur­honds­ stór­um skerjingum, sum hava lagt støðið á ta tað er í dag. Bill hevur havt møguleika til beinleiðis, at verða við til at tryggja sømulig kor bæði fyri sjúkl­ingar og starvsfólk. Sum forkvinn a hjá sjúkr­a­røktarfrøðingum, størsta fakbólkinum á Lands­sjúkr­a­húsinum, vil eg gera vart við, at tíni úttalilsi, Bill Justinuss en, har tú sker øll starvsfólk yvir ein kamb, og leggur tey undir at vera líkasæl og ódugnalig, eru burtur av allari leið, og verða als ikki góðtikin. Tey eru sera niðrandi og ósaklig! Tað er álvarsligt, lít­ið virðiligt og sera ó­sak­ ligt av tær Bill Just­ i­ nus­sen at leggja “stein om­an á byrðu” hjá øll­ um starvsfólkunum á Lands­sjúkr­a­hús­i­num, sum í flestu før­um, bæði eru samvitsku­full og dugnalig og, eft­ir før­i­muni, við givn­um um­støð­um, royna at gera eitt gott og samvitskufult arbeiði. Nei, harra Bill Justinuss en, tú átti at vita, at “betur er bøtandi hond enn sp illandi tunga”! Tað sømir seg ikki fyri teg, at royna, at vinn a tær pol­ it­isk­ an fyrimun við at traðka á tín næsta ! Hetta er ikki mátin! Vinarliga Bill vís teg nú frá tí góðu síðuni, tín samvitska, og ikki eg, átti at sagt tær, at tú eigur at koma við eini almenn ari, treytaleysari um­ber­ing til “starvsfólk á Landss júkrahúsinum”. Syrgiligu søgurnar, sum tær vit hava lisið um seinastu dagarnar, eiga ikki koma fyri. Vit eiga øll at taka í egnan barm .At alt kann gerast betur, kunn a vit skjótt verða samd um, og er tað tí bæði gott og neyð­ugt, at varpa ljós á tænastustøðið, og tað eiga vit at gera allatíðina, og vit eiga allatíðina at arbeiða við at betra ver­ anda skipanir, og geva starvsfólkunum neyðugu menn ingarmøguleikarar. Fari at enda, at nýta høvið til, enn einaferð at minn a tykkum politikarar á, at fyrsta treytin fyri einum vælvirkandi sjúkr­ a­hús­verki er ein nøktandi játt­an, ein nøktandi, føst normering av væl­ út­búnum starvsfólki, ið hava nøktandi ar­beiðs­um­ støður og møguleika fyri fakligari menn ing. Tá hetta er fingið upp á pláss , kann arbeiðast víð­ ari við gøðskutrygging, akkr­e­di­tering ­o­g nøgd­sem­ is­kann­ing­ um av føroyska Heil­suverkinum. Fari hervið at heita á Føroya Løg­ting, at leggja sær hetta í geyma, og í framtíðini, at vísa størri ábyrgd fyri Landss júkrahúsinum og teim­um, ið har starvast, eisini tá næsta fíggjarlóg verður løgd. Tórshavn 9. septembur 2006 Betur er bøtandi hond... forkvinna jana højgaard