týsdagur 9. januar 2001síða 5

Nr. 6 - 10. januar 2001 9 8 Nr. 6 - 10. januar 2001 35 ferðir er leikurin spældur og nú verða 10 eykasýningar, sum allar longu eru út- seldar SJÓNLEIKUR Turið Kjølbro Seinnapartin mánadagin varð greitt, at allar 10 eyka- sýningarnar av sjónleikin- um Pippi hjá Havnar Sjón- leikarfelag eru útseldar. Fyrsta eykasýningin verður í kvøld. – Tríggjar sýningar vórðu skjótt útseldar, men vit høvdu ikki roknað við, at allar fóru at verða útseldar, í øllum førum ikki so skjótt, sigur Birita Kross- teig, dagligur leiðari hjá Havnar Sjónleikarfelag. Um nakar helt, at tað var í so djarvt av Havnar Sjón- leikarfelag at fara undir ein so stóran leik og serliga ein leik um heimskendu Pippi, er viðkomandi farin púra skeivur. – Vit eiga heimsins bestu Pippi. Hon gevur seg meiri enn 100 prosent í hvørjari sýning. Hon dansar, syng- ur, stendur á hondunum, hoppar, rennur, og leikar í, akkurát sum Pippi ger. Leikstjórin hevur gjørt eitt framúr gott arbeiði, og allir leikararnir og hjálparfólk- ini tað sama. Har er ein ótrúligur eldhugi. Bæði leikarar og hjálparfólk hava arbeiði við síðuna av, men hóast tey møta hvønn dag troytt og svang, eru tey eftir stuttari løtu til dystin fús, sigur Birita Krossteig. Venjingarnar av Pippi byrjaðu í august, og ætlanin var, at seinasta sýning av leikinum skuldi vera í no- vember. Nú eru vit farin um ársskiftið og Pippi er fram- vegis á skránni. Dagligi leiðarin í Sjónleikarfelag- num viðgongur, at leikurin hevur tikið nógva orku. Tað hevur kostað 600.000 kr. at sett hann upp, og hóast 45 útseldar sýningar, er felagið ikki vorðið ríkt av leikin- um. – Í løtuni hava vit ikki nakað ítøkiligt á skránni. Allir teir virknu leikararnir í felagnum hava átt ein leiklut í Pippi so ella so, sigur Birita Krossteig. Í alt hava 62 fólk verið knýtt at leikinum. Onkur leikari er farin, annar eru komin afturat, og tá ið leikurin verður á palli í kvøld, er ein leikari við fyri fyrstu ferð. Fleiri eykasýningar av Pippi eru ikki lýstar. Spurningurin er so, um tað ber til hjá Havnar Sjónleik- arfelag at gevast at spæla ein so væl umtóktan leik við fullum húsum. Um ársskiftið koma Kirkjubøarstólarnir heim eftir 125 ára útlegd KIRKJUBØAR- STÓLARNIR Turið Kjølbro Teir hava bíðað leingi eftir heimferðarløtuni, men um eitt lítið ár koma Kirkju- bøarstólarnir heim aftur. Heimkoman av Kirkjubøar- stólunum byggir á eina tilsøgn frá danska menta- málaráðnum í 1977, um, at føroyingar skulu fáa savns- og fornlutir aftur, sum vórðu fingnir til vega við innsavningum í Føroyum alla 19. øld og sum vórðu sendir av landinum á søvn. Savnslutirnir hava allir sína serstøku søgu, men Kirkju- bøarstólarnir, ið eru frá fyrru helvt av 1400-talin- um, eru nakað heilt serstakt í hesum høpi. Og líka síð- ani postskipið Diana stevndi úr Føroyum til Keypmannahavnar við hes- um serliga kirkjuinnbúgvi um jóltíðir í 1875, hava føroyingar, ikki minst Jó- annes bóndi Patursson í Kirkjubø, arbeitt fyri at fáa føroyingum stólarnar aftur. Ætlanin var annars, at Kirkjubøarstólarnir og aðrir fornlutir skuldu koma til Føroya aftur á hvítu- sunnu í fjør í sambandi við 1000 ára kristnihátíð føroy- inga. Á sumri fyri tveimum árum síðani skrivaðu danski mentamálaráðarrin Elsebeth Gerner Nielsen og Signar á Brúnni, sum tá var landsstýrismaður í menta- málum, undir avtalu um, at fornlutirnir koma heim aftur árið eftir. Í fyrsta umfari fara Kirkjubøarstólarnir og aðr- ir fornlutir eftir øllum at døma á Føroya Fornminnis- savn í Hoyvík, men ætlanin er, at teir eina ferð skulu aftur til Kirkjubøar. – Tað mest natúrliga er, at teir koma aftur á staðið, haðani teir vórðu fluttir. Í løtuni ber ikki til at goyma teir har, men eg vil virka fyri, at eini høli verða gjørd, trygg og góðkend, har allir lutirnir sum stava úr Kirkjubø, kunnu verða. Eingir pengar eru settir av til endamálið sum er, men tankin hevur verið nógv frammi um at seta pengar av til eini høli, sigur Tór- bjørn Jacobsen, landsstýr- ismaður í mentamálum. Áðrenn Kirkjubøarstól- arnir koma heim upp undir komandi ársskiftið, skulu teir saman við øðrum savnslutum úr Føroyum vera við á framsýning í Danmark. – Hækkingarnar á fíggjarlógini í ár til mentunar- økið, skulu síggj- ast sum ein byrjan upp á mentunarvirkis ætlanina, sigur Tórbjørn Jacob- sen, landsstýris- maður í mentamálum MENTAN Turið Kjølbro Mentunarvirkisætlan in hjá landsstýrisnum er komin undir land. Í samgonguskjalin- um stendur, at ein greiður mentunar- politikkur skal orðast við støði í millum øðrum mentunarálit- inum “Avmarkaður marknaður”, sum varð gjørt miðskeiðis í nítiárunum. Sein- astu tvey árini hevur verið arbeitt miðvíst við virkisætlanini og løtuni situr deildar- stjórin í mentamála- stýrinum burturav og leggur síðstu hond á virkisætl-anina. Hon skal verða liðug síðst í hesum mánaðinum og kemur fyri tingið í vár til orðaskifti. Landsstýrismaður- in í mentamálum, Tórbjørn Jacobsen, vil ikki siga nakað ítøkiligt um innihald- ið í virkisætlanini: Ei heldur nakað um, um virkisætlanin fer hava við sær, at meiri pen- ingur verður settur av á fíggjarlógini til mentan. – Hækkingarnar á fíggjarlógini til mentunarøkið í ár í mun til í fjør skulu síggjast sum ein byrj- an upp á mentunar- virkisætlanina. Játt- anin til mentunarøkið er økt við 10 prosent- um og í teimum tøl- um ber til at síggja nakrar ábendingar um, hvat vit kunnu vænta. Eg eri væl nøgdur við virkisætl- anina, sigur Tórbjørn Jacobsen. Mentunar- virkis- ætlanin undir land Kirkjubøarstólarnir heim Tað var ein søguligur dagur 10. juni í 1999, tá ið táverandi landsstýrismaður í mentamálum, Signar á Brúnni, og Elsebeth Gerner Nielsen, undirskrivaðu avtalu um, at savnslutir úr Føroyum kunnu koma heim aftur eftir 125 ára útlegd. Mynd: Jens Kristian Vang Danska mentamálaráðið tryggjaði sær í tilsøgnini frá 1977, at Kirkjubøarstólarnir kundu koma heim, tá ið nýtilig og tíðarhóskandi framsýningarhøli vóru fingin til vega. Á danska tjóðar- savninum hava Kirkjubøarstólarnir staðið í eini trappuuppgongd, sum vit síggja á myndini Pippi útseld – Vit eiga heimsins bestu Pippi, sigur Birita Krossteig, dagligur leiðari hjá Havnar Sjónleikarfelag Omanlop i Hvalba leygardagin Steinurin, sum liggur í urðini, man vera størsti steinur í Føroyum OMANLOP Áki Bertholdsen Leygardagin var eitt stórt omanlop vesturi á Drátti í Hvalba. Omanlop eru ikki so óvanlig. Men tað, sum ger hetta omanlopið óvanligt, er, at tann eini steinurin, sum er lopin oman, er so stórur, at tað nú man vera størsti steinur í Føroyum. Ein partur av honum liggur omaná og nakað liggur niðri í urðini. Ilt er sjálvandi at meta um vekt, men øll eru samd um, at hann vigar fleiri tús- und tons. Hetta er samstundis størsta omanlop á Drátti í Hvalba í nýggjari tíð. Eitt minni lop var í fjør og tá kom ein riva í bergið, líka úr sjónum upp í vøllin. Síðani eru steinar alla tíð- ina dotnir niður úr, so at tað bleiv loft í berginum. Hesar seinastu dagarnar er hendan rivan bara blivin størri og størri, so tað hevur altíð verið væntandi, at tað fór at loypa. Serliga seinasta døgnið, áðrenn tað leyp, hava hvalbingar sæð, hvussu riv- an er blivin størri og størri. Hvalbingar, sum vóru vest- uri á Drátti leygarmorgunin siga, at tað var merkiligt at síggja, hvussu rivan opnaði seg, og bergið skrædnaði spakuliga, men so týðiliga, frá, at munur sást á. Og stutt eftir døgverða leyp. Lopið er stórt, tað man vera einar 100 metrar breitt og tað hevur tikið einar seks metrar inn í vøllin. Leygadagin leyp bergið vesturi á Drátti í Hvalba. Lopið er stórt, men leggi serliga til merkis tann stóra steinin, sum liggur í urðini. Hann er sum fleiri hús og semja er um, at hann mann viga fleiri túsund tons. Hetta er uttan iva ein av størstu steinum í Føroyum, kanska tann allarstørsti Tekna teg sum haldara, so fært tú sosialin 5 ferðir um vikuna til dyrnar Haldarar ’ F¿royum: 360,-/‡rsfj. Haldarar ’ Europa: 510,-/‡rsfj. 5 bl¿Ý einaferÝ um vikuna ’ Europa: 425,-/‡rsfj. Onnur lond: Ymiskir pr’sir Internet: 240,-/‡rsfj.