hósdagur 11. januar 2001síða 6

Nr. 7 - 11. januar 2001 11 10 Nr. 7 - 11. januar 2001 AUTO - Dag sum nátt - - skjótt og gott - Skalt tú bil hýra - so er tað 311234 BENZIN DIESEL KIOSK - ALT DØGNIÐ - AUTO 311234 AUTO NÁTT- BUSSURIN hjá Øssuri Christiansen Leygarkvøldið: • Úr Vestmanna kl. 24 • Úr Tórshavn kl. 01 • Úr Vestmanna kl. 04 • Úr Tórshavn kl. 05 (Koyrt verður um Kvívík og Kollafjørð, tá fráboðan fyriliggur) Onnur kvøld kann koyrast eftir avtalu Tlf. 424254 Bussarnir: Tlf. 287752 • 286254 Streymoy Norðoyggjar Vilja tygum við í Í býin - hvønn hósdag Ynskja tygum at lýsa í teiginum í býin, so fyllið út henda lepan og sendið hann til Sosialin, box 76, 110 Tórshavn – ella fax 314720 Tekstur Mat- seðilin Hósdagin 11. jan.: Suppikjøt Fríggjadagin 12. jan.: Kotelettir Leygardagin 13. jan.: Dunna Mánadagin 15. jan.: Medistapylsa Týsdagin 16. jan.: Bankikjøt Mikudagin 17. jan.: Lasagna Kostnaður 32,- kr. *** Seinnaparts- TILBOÐ frá kl. 14.00: Juniorburgari 14,95 Maxiburgari ella Búffsandwich 19,95 Matstovan í Hoyvík www.sosialurin.fo Kaggin Driv Driv Driv Kaggin Kaggin Kaggin www.kaggin.fo Fríggja-og leygarkvøldið spæla Sosialurin - 311820 Allir fótbóltsdystir vera vístir á stórskýggja Klaksvíkar Klubbi Klaksvíkar Klubbi Sjavskapping verður fríggjakvøldið kl. 19.00 Dansur verður Leygarkvøldið. Jan leggur fløgur á. Klaksvíkar Klubbi Klaksvíkar Klubbi Lesið Sosialin Tekna teg sum haldara, so fært tú sosialin 5 ferðir um vikuna til dyrnar Haldarar ’ F¿royum: 360,-/‡rsfj. Haldarar ’ Europa: 510,-/‡rsfj. 5 bl¿Ý einaferÝ um vikuna ’ Europa: 425,-/‡rsfj. Onnur lond: Ymiskir pr’sir Internet: 240,-/‡rsfj. VIÐMERKINGAR Edmund Joensen Nú gongur á triðja mánað síðani nýggja verjuskip Føroya, Brimil var liðugur. Hesa longu tíð hevur tað ligið og gnaðað gummi í Noreg. Samlaði kostnað- urin sigst vera umleið 120 mió. krónur. Harumframt kostar skipið í bíðistøðu, havnagjøld, vakt, manning og aðrar útreiðslur hvønn dag. Henda handfaring er vorðin ein stór landa- skomm í sjálvum sær. Eis- ini er tað ein sera góð mynd av okkara handlingslamna landsstýri. Eitt landsstýri sum ikki so frætt sum megnar at fáa sítt egna stásiliga verjuskip út at sigla. Verjuskipið sum skal verða størsta álitið í verju, tilbúgving og bjarging í Føroyum, liggur svína- bundið við kai í Noreg, vandamestu tíð á hávetri. Boð kunnu verða hvørja løtu eftir hjálp. Orsøkin er, at sáttmála- viðurskiftini hjá yvirmonn- unum ikki eru komin uppá pláss. Ábyrgdari fyri hesum viðurskiftum er Føroya Landsstýri sjálvt. Fullveldislønarlag Landsstýrið hevur eftir øll- um at døma eina meining um, at Føroyar kunnu iso- lera seg við egnum lønar- lagi, uttan at hugsa um, at okkara sjómenn eru mobil- asta fólkaslag í heiminum. Teir sammeta seg sjálvandi við sínar kolegar í granna- londunum við somu viður- skiftum. Teir blása á landsstýrisins ætlanir um eitt serligt “fullveldislønar- lag”. Álvaratos. Hvat munnu okkara grannar ikki halda um handliførið hjá okkara fullveldislandsstýri? Hvat man ST-aðalskriv- arin Kofi Anand ikki halda um handlimegina hjá okk- ara landsstýri? Hvat man aðalskrivarin í Nato (Robertson lordur) halda um hetjurnar úr Føroyum, sum brutu seg inná hann í Íslandi, og vildu hava limaskap í Partnership for Peace ? Hvat man hann ikki halda um handlimeg- ina hjá nýggja umsøkj- aranum í eini kreppustøðu hjá Nato ? Føroysk mál burturav Tíðiligari og tíðiligari kem- ur til sjóndar, at tað sum landsstýrið fast við, endar í einum hurlivasa. Brimil liggur svínabundin í Noreg, og í farnu viku steðgaði bussleiðin í Suðuroy. Hesaferð ber neyvan til at skylda uppá donsku stjórn- ina, tí málini eru “perifør- oysk”. Hetta eru so bara prógv afturat teimum óteljandi, um ódugnaskap landsstýri- sins. Tíðindaskriv frá Sjálvstýris- flokkinum Olju- vinnan og politikarar Sámal Petur í Grund formaður tingbólksins Stórur áhugi og stór- ur spenningur hevur verið hjá øllum Før- oya fólki fyri olju- vinnuni, so hvørt sum hon er komin nærri og nærri oyggj- um okkara. Politikarar hava sjálvandi fylgt væl við hvussu arbeiði hevur verið gjørt av teimum mynduleik- um sum hava varða av hesum øki. Og eitt hava allir politikarar verið samdir um og tað er, at heppin hevur hondin verið higartil. Fyrstu ferð at sundurlyndi føroy- inga gav seg til kenn- ar í hesum so týðani málið, var tá Javnað- arflokkurin skeyt upp, at alt oljuvirk- semi skuldi fara fram útfrá Suðuroynni. Hóast ein av sam- gonguflokkunum er umboðaður í Suður- oynni, so eydnaðist tað til teirra rós, at semjast um, at alt landið skuldi hava møguleika at bjóða seg fram, men at atlit skuldi vera tikið til útjaðaran. Nú er so komið so langt áleiðis, at greitt er at arbeiðstak-arar- nir ynskja at leggja partar av sínum virk- semi, annaðhvørt í Tórshavn ella Runa- vík. So seriøsur sum Tjóðveldisflokkurin var, tá málið um at lóggeva oljuvinnuna til Suðuroyar var til viðgerðar, líka so óseriøsur er sami flokkur, tá hann, nú arbeiðstakararnir eru komnir til eitt úrslit, sigur at oljuútgerðar- havnin skal til Suð- uroyar. Sjálvstýrisflokkuri n fer ikki at lata sær lynda, at stórur partur av landinum verður koplaður av, nú kom- ið er uppundir land. Við vón um at Før- oya fólk fer at standa øksl móti øksl øllum fólki okkara at gagni. Helgi Abrahamsen 10. januar 2001 Vit hava nú í nøkur ár hoyrt um stórt yvirskot hjá lands- kassanum. Ikki minst í sambandi við fullveldis- ætlanina hevur verið ført fram, at “blokkstuðulin loypur av”, og at vit tí ikki hava brúk fyri honum long- ur. Í seinastu ólavsøkurøðu, segði løgmaður at avlopið fyri 1999 var 648 mió. krónur, og at saman við av- lopinum hjá kommununum varð tað helst oman fyri 850 mió. krónur. Fyri “vanliga” fólkið er henda útsøgnin sera ein- føld: Tá 648 mió. krónur leypa av, so merkir tað fyri ein vanligan føroying, at tá árið er liðugt, og alt er goldið, eru 648 mió. krónur meira í kassanum, enn tá árið byrjaði. Tá so avlopið einaferð verður líka stórt sum blokkstuðulin, kunnu vit loysa frá Danmark, uttan at tað fær búskapar- ligar avleiðingar. Hetta er tó sera langt frá veruleikanum. Ár 2000 Avlop landskassans fyri ár 2000 skal eitast fyri at vera uml. 500 mió. krónur. Men um vit hyggja eftir tí, sum stóð í Landsbankanum (t.v.s. uppsparingini hjá landskassanum) í ár 2000, so síggja vit, at vøksturin av innistandandi kemur ikki í námd av 500 mió. krónum. Til dømis stóðu í november 2000, 8 mió. krónur minni í Landsbank- anum, enn í november 1999. Tølini svinga alla tíðina, og tí ber ikki til at gera nakra niðurstøðu út frá hesum. Tó stendur fast, at uppsparingin hjá lands- kassanum fíggjar einki fullveldi. Skiftisgrunnur við ong- um pengum Eftir at landsstýrið hevði fingið at vita frá donsku stjórnini, at ein møgulig skiftistíð, ikki fór at vara í meira enn 4 ár, segði lands- stýrið, at tað nú fór at skipa sína egnu skiftistíð. Í ólavsøkurøðuni segði løg- maður, at talan var um ein skiftisgrunn “ið fer at geva landsstýri og løgtingi møguleika at leggja eina egna, trygga skiftistíð til rættis yvir eitt ávíst ára- mál”. Hetta ljóðar bæði gott og lovandi. Trupulleikin er bara tann, at tøki peningurin at leggja í grunnin røkkur ikki langt. Í lógini um landsbankan stendur, at peningur, sum svarar til15% av bruttotjóð- arúrtøkuni skal altíð standa í bankanum. Tað vil siga, at umleið 1 milliard er bund- in, og kann tí ikki nýtast til at fíggja skiftistíðina. Restin (um alt verður nýtt) er nógv minni enn tað sum svarar til blokkstuð- ulin í eitt ár! Tað vil siga, at lands- stýrið kann ikki so mikið sum leingja skiftistíðina frá 4 upp til 5 ár. Hvussu skal landsstýrið tá tryggja “eina trygga skiftistíð yvir eitt ávíst áramál”? Hetta er støðan, aftaná at vinnan hevur havt nøkur gullár. Hvussu verður so, tá tað fer at ganga hinvegin aftur? Fíggjarlógin fyri komandi ár Tað er alment kent, at tá eitt valskeið er um at nærkast endanum, hava politikarar lindi til at verða “gávu- mildir.” Henda gongd er longu við at henda í Før- oyum, nú eitt gott ár er eftir av valskeiðnum. Upprunaliga fíggjarlóg- aruppskotið fyri 2001 vísti eitt avlop á 482 mió. krón- ur, men avlopið tódnaði ógvuliga nógv undir við- gerðini í løgtinginum, og longu 3. januar (tá árið var 2_ døgn gamalt) visti útvarpið at siga, at ársins fyrsta eykafíggjarlóg var á veg. Síðani hava tvær aðrar verið nevndar, og kosta hesar tilsamans uml. 30 mió. kr. (vit eru komin eina góða viku inní januar). Tað er millum annað av hesi orsøk, at tað er so um- ráðandi fyri landsstýrið at hava fólkaatkvøðu um full- veldið beinanvegin. Við henni skulu komandi politikarar bindast til at gera tað sum eitt villleitt fólk velur. – Eitt fólk sum framvegis trýr, at yvirskot landskassans er nóg stórt, til at tryggja vælferðina í Føroyum, sjálvt um Før- oyar gerast fullveldi. Javnaðarflokkurin Sum ein ítøkilig fylgja av, at sitandi samgonga saman við Sambandsflokkinum hevur svorið sín trúskap til, at tað bert eru marknaðar- kreftirnar, t.e. kapitalurin, sum skal gera av, hvussu viðurskiftini í okkara sam- felag laga seg, hoyrdu vit í Útvarpinum í gjárkvøldið og fjølmiðlunum annars í dag, at komandi oljuhavnin skal vera í Havn ella Runavík. Tá uppskotið til løgtings- lóg um fyrsta útbjóðingar- umfar til leiting eftir og framleiðslu av kolvetnum var til viðgerðar í tinginum, legði Javnaðarflokkurin dent á, at tað var neyðugt, at løgtingið gjørdi av, hvar ein komandi oljuútgerðar- havn skuldi liggja. Hetta gjørdi flokkurin fyri at tálma óhepnu miðsavning- ini í landinum og til tess at loysa ein bygnað- artrupulleika, sum so av- gjørt er politiskur. Flokkurin legði tí sum einasti flokkur broytingar- uppskot um at leggja olju- útgerðarhavnina í Suðuroy. Minnilutin í vinnunevndini – Javnaðarflokkurin - setti soljóðandi broytingarupp- skot fram við 2. viðgerð: ”Leitingar- og framleiðslu- virksemið úr Føroyum, herundir m.a. við útgerðar- støðum, skal ganga út úr Suðuroy”. Hetta uppskot fekk 11 atkvøður fyri, 1 blanka, 19 atkvøddu ímóti. Øll javnað- arumboðini atkvøddu sjálv- sagt fyri. Tað undrar Javnaðar- flokkin, at tey, sum lovprís- aðu marknaðarkreftunum og feldu uppskot Javnaðar- floksins, nú gera vart við seg í fjølmiðlunum, sum tey, ið vilja bjarga tí skaði- ligu gongd, sum sjálvsagt mátti koma í kjalarvørrin- um av hesum, og nú krevja spurningin loystan júst eftir leisti Javnaðarfloksins. Hinvegin fegnast vit um hesa kúvending og vóna, at álvari er aftanfyri orðini hjá serstakliga Tjóðveldis- flokkinum. Um hetta ikki enn eina- ferð bert eru krokodillutár, so má fylgjan vera, at sam- gonguflokkarnir taka málið uppaftur til nýggja viðgerð og saman við okkum broyta lógina samsvarandi upp- skotinum hjá Javnaðar- flokkinum 2. februar 2000. Landsstýrið og verjuskipið Brimil Yvirlýsing frá Føroya Javnaðarflokki um oljuútgerðarhavn Eitt avlop sum ikki loypur av