hósdagur 11. januar 2001síða 7

gult cyan magenta svart 12 Nr. 7 - 11. januar 2001 gult cyan magenta svart Nr. 7 • hósdagur • 11. januar 2001 • 75. árgangur • www.sosialurin.fo Nýggi formaðurin í fótbóltsdeldini heldur ikki, at pengafót- bólturin hevur verið føroyskum fótbólti at gagni FÓTBÓLTUR Jákup Mørk Eftir at KÍ í vetur hevði valt nýggja fótbóltsnevnd, og eftir at hendan hevði um- skipað, seg varð greitt, at nýggj andlit fóru at tekna felagið á hesum øki. Nýggjur formaður í fót- bóltsnevndini er Karl Birgir Isaksen, og einki er at ivast í, hann hevur sína hugsan um, hvussu fótbólturin skal skipast á peningaliga økin- um. Misnøgd Tað eru jú nógv fótbólts- áhugað, sum hava bitið merki í, at KÍ í vetur hevur verið fyri stórari frágongd, og tí eru kanska fleiri av teirri fatan, at felagið fram- yvir verður skipað eftir øðrum leisti. Soleiðis er eisini, og tað er eisini ein avgjørdur fótbóltsformað- ur, sum svarar, tá vit seta honum spurningin. – Eg trúgvi, at føroyskur fótbóltur í løtuni er á einum vegamóti. Tá alt hetta byrjaði, hevði eg mína hugsan um professionella-, hálvprofessionella- ella hvat vit skulu kalla tað - fótbóltin. – Tað hevur eisini víst seg, at misnøgd og hugsan um pening hevur fingið alt meira at siga, heldur enn at tað hevur verið hugurin, sum hevur drivið verkið. Spurdur um hann við misnøgd meinar við øvund millum leikarar, svarar hann, at tað er júst hetta, sum hendir. At leikarar kanska gerast firtnir um, at síðumaðurin fær eina nógv størri samsýning fyri at spæla. – Hetta hevur eftir mínari fatan ikki verið føroyskum fótbólti at gagni. Heldur øvugt. Hava hugin aftur Nýggi leisturin, sum KÍ fer at arbeiða eftir, miðjar í stóran mun júst eftir at koma burtur frá hesari mis- nøgdini, sum hevur verið. Í hesum sambandi leggur Karl Birgir dent á, at tað framvegis eru nógvir leikarar, sum spæla fótbólt av berum áhuga, og sum kanska eisini halda fast við eitt felag, sum teir eru góðir við. – Tað er meira hendan vegin vit vilja ganga. At hava leikarar, sum veruliga vilja spæla við felagnum, og ikki bara við tí felag- num, sum hevur størstu peningaupphæddina at bjóða teimum. Sjálvur er hann greiður um, at KÍ partvíst eisini hevur verið við til at byrja táttin við peningafótbólti, men tann leisturin, sum hevur verið nýttur, er so ikki hin rætti sigur hann. – Tær upphæddir, sum í dag eru at hoyra í føroysk- um fótbólti eru ørandi, og hesum eru vit so als ikki sinnaðir at vera við í, sigur formðaurin. Hann sipar við hesum til slatrið, sum er at hoyra, har spælarar skulu fáa bæði tveyhundrað- og trýhundraðtúsund krónur um árið frá feløgunum. – Eg haldi eisini, at tey feløg sum byrjaðu við hes- um, HB, B36 og KÍ, nú duga at síggja, at hetta ikki er nøkur gongd leið. Í dag eru tað kanska serliga B68, NSÍ og VB, sum gera um seg, men hetta setir nógv á feløgini, og eg rokni ikki við, at hetta fer at bera til í longdini. Feløgini eru snøgt sagt noydd at taka í egnan barm, so tey ikki spenna bogan alt ov hart. Útlendingarnir Eisini tykist Karl Birgir avgjørdur, tá tosið fellur inn á útlendsku leikararnar, sum ofta fyri munandi sam- sýning, spæla við í før- oysku feløgunum. – Sum so havi eg einki ímóti, at útlendingar eru við í føroyskum fótbólti, og teir kunnu eisini styrkja um liðini. Tað má bara ikki verða so, at ein útlendingur sleppur á liðið, av teirri orsøk at hann er útlendskur. Heldur skal hetta vera í kapping við føroyskar leik- arar. – Eg dugi væl at síggja, at hjá fleiri feløgum – serliga teimum smærri – er hetta neyðugt, tí fólka- grundarlagið ikki er nóg stórt, men hetta má ikki henda, kostað upp á før- oyskar leikarar. Í minni mun Hóast hann sostatt hevur lagt eina nýggja kós hjá KÍ, so verður fótbólturin í Norðoyggjum tó ikki heilt uttan pening. – Pengar verða framvegis við í spælinum, men í nógv minni lut, og við einum javnari býti ímillum leikar- arnar. – Tað verður framyvir so- leiðis, at ein føst upphædd verður avsett til fyrstu- deildarhópin, og so verður hendan javnt býtt millum leikararnar. Onkur vildi kanska hildið, at hetta er órættvíst, tí summir leikar- ar eru betri enn aðrir, men hetta er so tað, sum vit hava valt at gjørt. Er onkur leik- ari, sum er somikið góður, at hann hevur uppiborið meira, ber aloftast til hjá hesum at koma út um landoddarnar at liva av fótbóltinum, og tað fáa vit einki gjørt við. Sum nevnt í byrjanini av greinini, so hevur KÍ havt eina stóra frágongd í vetur, men hóast hetta, so hevur nýggir formaðurin í fót- bóltsdeildini góðar vónir um komandi árið. – At leikarar fara burtur frá vil altíð henda, og eru tað aloftast fleiri orsøkir til hetta. Onkur vil kanska hava nýggjar avbjóðingar eftir fleiri ár í sama felag, og heusm ynskja vit teim- um góða eydnu við. Teir vita eisini, at teir altíð eru væl komnir aftur í felagið, fáa teir hug til tað, sigur Karl Birgir. – Hjá øðrum er tað kanska skúlagongd, sum ger, at teir mugu flyta til miðstaðarøkið, og hetta er eisini væl skiljandi. Tað er í øllum førum sera trupult at spæla fótbólt í Klaksvík, um tú samstundis gongur í skúla í eitt nú Havn. Har eigur skúlin at verða tikin fram um fótbóltin. – Hinvegin eri eg vísur í, at vit hava fleiri leikarar, sum eru til reiðar at taka arvin yvir eftir teimum gomlu. Tað ber illa til at seta nøvn á, hvørjar leik- arar vit koma at síggja komandi árini, men Klaks- víkin hevur altíð alt nógvar góðar leikarar, og tað ivist eg heldur ikki í, eisini fer at henda komandi árini. – Vit minnast øll til 1991, tá eitt heilt lið varð skift út. Tað ferðina endaðu gull- merkini í Klaksvík, so at tað ber til, er einki at ivast í. Hetta skal tó ikki verða nýtt til at leggja trýst á nýggju leikararnar, men tað sýnir, at vit als einki hava at vera bangin um í so máta. Eg eri vísur í, at KÍ longu í ár aftur fer at fóta sær í bestu deildini, sigur Karl Birgir Isaksen at enda. KÍ setur áhugan í hásæti Framvyir verða tað í størri mun egna framleiðslan av KÍ, sum skal vera berandi fyri felagið »– Pengar verða framvegis við í spælinum, men í nógv minni lut, og við einum javnari býti ímillum leikararnar.« – Vit fara ikki at slaka. Framferðin hjá Fíggjarmálastýrinum fer helst at føra til, at dagørktarmammur um alt landið fara í verkfall. Samstundis kanna vit møguleik- arnar fyri at stevna Fíggjarmálastýrinum, sigur Ingeborg Vinther SÁTTMÁLATRÆTA Áki Bertholdsen Tað er nú nógv, sum bendir á, at dagrøktarmammur um alt landið fara at leggja ar- beiðið niður heilt skjótt. Tað sigur Ingeborg Vinther, formaður í Føroya Arbeiðarafelag. Hetta er ein avleiðing av, at Fíggjarmálastýrið ikki vil góðkenna sáttmálarnar, sum Føroya Arbeiðarafelag hevur gjørt við fleiri kommunur um dagrøktarar. Føroya Arbeiðarafelag hevur gjørt sáttmála við Kollafjarðar Kommunu, Hósvíkar Kommunu, Sjóv- ar Kommunu, Fuglafjarðar Kommunu, Vágs Komm- unu, Tvøroyrar Kommunu, Runavíkar Kommunu, um- framt við Kommunala Arbeiðsgevarafelag, sum í hesum máli umboðar 21 kommunur. – Men síðani er tað hent, at ein fulltrúi í Fíggjar- málastýrinum noktar at góðkenna sáttmálarnar, fyrrenn ymsar broytingar eru gjørdar, sigur Ingeborg Vinther. Hetta hendir, hóast leið- arin á lønardeildini og landsstýrismaðurin áður hava góðkent summar av hesum sáttmálum, uttan at nevna nakað um summar av hesum broytingum. Ein broyting, sum full- trúin í Fíggjarmálastýrinum nú krevur, er, at 1. mai, skal ikki vera frídagur, sum av- talað er í sáttmálanum. Harumframt krevur hann, at lønin, sum er avtalað í sáttmálunum, skal lækka úr 2.947,37, niður í 2.773,67 fyri hvørt barnið. Hetta skilir Føroya Ar- beiðarafelag ikki, tí áður hava leiðarin á lønardeild- ini og fíggjarmálaráðharrin sjálvur góðkent sáttmálar- nar, sum vórðu gjørdir í- millum Føroya Arbeiðara- felag og ávikavist Kolla- fjarðar og Hósvíkar Komm- unu. Einasta viðmerking var, at tað var óheppið, at 1. mai var frídagur. Hinvegin varð onki samgt um sjálvt lønar- lagið. Kanna møguleikarnar at stevna Føroya Arbeiðarafelag góð- tekur ikki slíka tilvildarliga umsiting og krevur nú at fáa svar frá landsstýris- manninum sjálvum. Felagið hevur tí skrivað Karsten Hansen bræv, har tað biður um eina frágreið- ing. Tey vísa á, at framferðin hjá fíggjarmálastýrinum fer helst at føra til, at dagrøkt- ararnir fara í arbeiðssteðg. – Men tað má Fíggjar- málastýrið bera ábyrgdina av. Ingeborg Vinther sigur, at Føroya Arbeiðarafelag hev- ur biðið sakførara sín kanna møguleikarnar fyri at stevna fíggjarmálastýrinum fyri at leggja seg út í løn- arlagið í sáttmálanum. – Tað heldur Føroya Arbeiðarafelag, at Fíggjar- málastýrið ikki hevur heimild til, tí tað er einans tann ósakliga uppíleggingin frá Fíggjarmálastýrinum, sum førir til, at tað kemur so langt. – Vit krevja samstundis, at fíggjarmálastýrið góð- kennir sáttmálarnar, tí lønardeildin hevur ikki ført fram eina einastu sakliga grund fyri ikki at góðkenna teir, sigur Ingeborg Vinther. Slaka ikki Ingeborg Vinther sigur, annars, at Føroya Arbeið- arafelag fer ikki at slaka í hesum máli. – Tað kemur ikki uppá tal, at vit fara at gera verri sáttmálar bara tí at Fíggj- armálastýrið leggur seg út í viðurskifti, sum tað ikki hevur heimild til, sigur hon. – Tað kemur ikki uppá tala at lækka lønirnar, ella at avtaka 1. mai sum frídag. Vit fara ikki at gera ein sáttmála verri, sum longu er undirskrivaður, sigur Ingeborg Vinther. Hon leggur afturat, at hendan ósemjan skal av- greiðast skjótt Sí annars lesarabræv frá Føroya Arbeiðarafelag aðrastaðni í blaðnum. Dagrøktarmammur um alt landið fara helst í verkfall Vandi er nú fyri at dagrøktarmammur um alt landið fara í verkfall. Vit fara ikki at bíða í nógvar dagar eftir eini loysn. Men tað kemur ikki uppá tal, at vit fara at gera ein sáttmála verri, sum longu er undirskrivaður, sigur Ingeborg Vinther Alt gekk beinleiðis eftir uppskriftini, tá fullmánin kom í skugga jarðarinnar týskvøldið MÁNAMYRKING Jústinus Leivsson Eidesgaard Tað sigst, at tá fullmáni er, so henda undarlig ting, tá tá mánamyrking er samstund- ir, so henda upp aftur und- arligari ting. Tungsint søkka enn longur niður, nervaveik gerast enn veikari, svøk enn svakari, dovin enn dovnari og myrk- ursins gerningar enn blóma. Týskvøldið var full mánamyrking. Nakað áðr- enn klokkan átta týskvøldið hómaðist mánin bert sum ein appelsinreyð skiva á eysturhiminum. Í Føroyum kundu vit eygleiða eitt náttúrufyribrigdi á himinu- m av fyrstu parkett. Var tú staddur í Havn, so kom mánin planmessugt sendandi upp úr havsbrúnni stundisliga, nakað eftir at myrkrið hevði lagt seg yvir landið. Ikki eitt skýggj var á himinum og mánin litaði sjálvin silvurlittan. Hugdi tú í kikaran, so kundi tú síggja streymin við Eyst- nes. Tú kundi eygleiða hvussu tað rak suður uttanfyri Eystnes og norður innanfyri og tú kundi eyg- leiða streymastjógvin í millum. Men so rendi mán- in seg í skugga jarðarinnan og hann misti megina. Rættuliga skjótt var hann hálvur og og so slóknaði hann heitt. Hann ferðaðist góða løtu í skugga jarðar- innan og klokkan ein mi- nutt í tíggju var hann fullur aftur. Hetta verður einastu ferð í ár at full mánamyrking verður. Mánamyrking kann vera upp í tríggjar ferðir um árið. Tá íð mánamyrking er, so gerst tað ógvuliga kalt á mánanum. Dustið og klett- arnir á mánanum halda bert hitanum eina lítla løtu og tá sólin er burtur, so fellir hit- in munandi. Nógv fólk hugdu í kikar- anum eftir mánanum týs- kvøldið. Mánin avtaglaður av holum og gomlum gos- opum. Tað eru ein hálv millión slík kratur sum eru størri enn ein kilometur í tvørmát. Okkurt kann eisini síggja í kikaranum. Ljósu økini eru hálendi meðan myrki eru láglendi. Fyrr hildu fólk, at myrku økini vóru hav, men nú er greitt, at einasta vatn, sum finnst á mánanum, liggur fryst í jørðini. Mánin hvarv á stjørnuklárum himni Landslag á mánanum Myndamaður okkara Jens Kristian Vang tók hesar myndirnar týskvøldið