leygardagur 13. januar 2001síða 3

um fyrsta útbjóðingarumfar skuldi viðgerast Javnaðar- flokkurin vildi tá hava við í lógina, at alt leitingar- og framleiðsluvirksemi, her- undir eisini útgerarstøðir, skuldi vera í Suðuroynni. Men hetta broytingarupp- skotið til grein 15 í lógini um fyrsta útbjóðingarumfar fall við 11 atkvøðum fyri, einari blankari og 19 ímóti. Eisini Tjóðveldisflokkurin atkvøddi ímóti, hóast Her- geir Nielsen vegna flokkin frammanundan í brævi hevði boðað Suðuroyar Oljuvinnuráð frá, at flokk- urin á regluligum floks- fundi einmælt hevði sam- tykt, at útgerðarhavnin skuldi leggjast í Suður- oynni. Tórbjørn Jacobsen, sum í Sosialinum beint áðrenn hevði víst sína ónøgd við brævið frá Hergeir Nielsen til Suðuroyar Oljuvinnuráð, møtti ikki til atkvøðu- greiðsluna. Men Finnbogi Ísakson, Jógvan Durhuus, Páll á Reynatúgvu, Annita á Friðriksmørk og Finnur Helmsdal atkvøddu ímóti. Hergeir Nielsen og táver- andi floksformaðurin, Heini O. Heinesen, at- kvøddu fyri. Teir fataðu uppskotið frá Javnaðar- flokkinum sum eitt vánaligt paraduuppskot, men hildu kortini, at tað kundi geva óhepnar ábendingar til olju- feløgini, um uppskotið fall. Óhepnu avleiðingarnar, sum serliga Hergeir Niel- sen tosaði um, vóru, at um uppskotið fall um, fóru oljufeløgini at fata hetta, sum at politiski viljin var, at oljuútgerðarhavnin ikki skuldi vera í Suðuroynni. Atkvøddu fyri útjaðaranum Tá uppskotið kortini fall, valdu Annita á Fríðriks- mørk og Hergeir Nielsen úr Tjóðveldisflokkinum, Jógvan á Lakjuni úr Fólka- flokkinum og Sámal Petur í Grund úr Sjálvstýrisflokki- num at leggja nýtt broyting- aruppskot fyri tingið, tá lógin um fyrstu útbjóðing var til triðju viðgerðar. Hetta broytingaruppskot- ið snúi seg um at áleggja landsstýrismanninum í oljuvinnumálum, tá hann veitir loyvi, at leggja dent á, at leitingar- og framleiðslu- virksemi úr Føroyum eisini fer fram í útjaðaranum. Broytingaruppskotið varð samtykt við 16 atkvøðum fyri, 15 blonkum og einari ímóti. Javnaðarflokkurin, sum kom við uppskotinum um, at oljuhavnin skuldi vera á Drelnesi, atkvøddi ikki fyri, at landsstýrismað- urin í oljumálum skal leggja dent á, at leitingar- og framleiðsluvirksemi úr Føroyum eisini fer fram í útjaðaranum. Javnaðar- flokkurin, Sambandsflokk- uri og partur av Fólka- flokkinum atkvøddu blankt í hesum føri. Tórbjørn Jacobsen, sum fleiri ferðir hevði átalað út- sagnirnar hjá Hergeir Niel- sen um, at Tjóðveldisflokk- urin vildi hava oljuhavnina at vera á Drelnesi, atkvøddi ímóti uppskotinum, sum einasti tingmaður Tjóð- veldisfloksins. Kravdu aftur Suðuroy Týsdagin 9. januar 2001 gjørdist greitt, at oljufeløg- ini høvdu vrakað Drelnes sum útgerðarhavn og í stað- in valt miðstaðarøki Í hesum sambandi sendi Tjóðveldisflokkurin út tíð- indaskriv, har hann stað- festi, at hetta var beint ímóti løgtingssamtyktu- num. Tjóðveldisflokkurin segði seg fara at taka málið upp á samgongufundi, tí hann helt, at landsstýris- maðurin má geva olju- feløgunum greið boð um, at uttan mun til, hvat út- gerðarfelag, tey professio- nelt halda vera tað besta, so skal virksemi av hesum vera í Suðuroynni. Men úrslitið av sam- gongufundinum var ikki, at útgerðarhavnin skal vera á Drelnesi. Í staðin skal landsstýrismaðurin í olju- málum á ein ella annan hátt syrgja fyri, at eitthvørt virksemi av oljuleitingini kortini skal vera í Suður- oynni. Politiskur karmur Høgni Hoydal, formaður Tjóðveldisfloksins sigur, at flokkurin ongantíð kravt, at tað skuldi lóggevast um, hvar ein oljuhavn skuldi liggja í leitiskeiðnum. Tað, sum flokkurin hevur verið samdur um, er, at lands- politiskt má setast ein karmur, sum sigur, at olju- vinnan ikki savnast á einum stað, har longu nógv virk- semi er frammanundan. Høgni Hoydal ger greitt, at í tíðindaskrivinum verð- ur ikki kravt nakað um Drelnes. Har verður lagdur dentur á tað, sum løgtingið samtykti við einum broyt- ingaruppskoti. Hetta var ,at landsstýrismaðurin skal tryggja, at virksemi eisini fer fram í útjaðaranum - og har er Suðuroyggin sjálv- sagt avgerandi. — Tí er spurningurin, hvussu landsstýrismaðurin kann tryggja hetta, tá hann skal góðkenna ætlanirnar hjá oljufeløgunum. Suður- oyggin kann ikki sleppast uppá fjall, tí eitt felag er valt frá. Politikarar mugu ikki leggja seg út í, hvat felag er tað besta til at veita tænastur. Har hava nógv feløg gjørt eitt framúr arbeiði og fyrireikað seg væl, sigur Høgni Hoydal. Men politisku karmurin er, at økir í landinum ikki mugu detta burturímilum í einari oljuvinnu. Sjálvsagt skulu tey bestu fløgini vel- jast til at fáa eitt arbeiði. Men uttan mun til, hvat felag verður valt, so má virksemi eisini verða í Suð- uroynni. Hetta hevur flokk- urin gjørt greitt og ymsir møguleikar eru nevndir, hvussu hetta kann gerast. Og komandi vikurnar fara nú at vísa, hvussu leikur fer, sigur Høgni Hoydal, formaður Tjóðveldisfloks- ins. 10. november 1999 sendi Hergeir Nielsen Suðuroyar Oljuvinnuráð bræv, har hann boðaði frá, at Tjóð- veldisflokkurin á regluligum floksfundi einmælt hevði samtykt, at oljuútgerðar- havnin skuldi leggjast í Suðuroynni, og at hann persónliga fer at stuðla ætlanini víðari Sosialurin fekk 25. november 1999 váttað frá Heina O. Heinsen, formanni í ting- bólki Tjóðveldisfloksins, at Hergeir Nielsen vegna ein samdan Tjóðveldisflokk hevði svarað Suðuroyar Oljuvinnu- ráð, at ein komandi olju- vinna skal vera savnað í Suðuroynni Dagin eftir, tann 26. november 1999, er táverandi tingmaður Tjóðveldisfloksins úr Eysturoynni, Tórbjørn Jacobsen, í øðini. Hann sigur við Sosialin, at Tjóðveldis- flokkurin onga støðu hevur tikið til, hvar ein oljuvinna skal vera savnað Týsdagin 9. januar 2001 sigur Høgni Hoydal í tíð- indaskrivi, at landsstýris- maðurin má geva oljufeløgu- num greið boð um, at uttan mun til, hvat útgerðarfelag, tey professionelt halda vera tað besta, so skal virksemi av hesum vera í Suðuroynni Nr. 9 - 13. januar 2001 5 4 Nr. 9 - 13. januar 2001 Í november 1999 boðaði Tjóðveldis- flokkurin í brævi Suðuroyar Olju- vinnuráð frá, at flokkurin var samdur um, at oljuútgerðar- havnin skuldi vera í Suðuroynni. Í februar 2000 atkvøddu fimm av tinglimum floksins ímóti lógaruppskoti um oljuhavn á Drelnesi. Nú áleggur flokkurin landsstýris- manninum í oljumál- um at syrgja fyri, at virksemi skal vera í Suðuroynni BAKGRUND John Johannessen Landsstýrismaðurin má geva oljufeløgunum greið boð um, at uttan mun til, hvat útgerðarfelag, tey pro- fessionelt halda vera tað besta, so skal virksemi av hesum vera í Suðuroynni. Soleiðis skrivaði Tjóð- veldisflokkurin í tíðinda- skrivi týsdagin, eftir at tað mánakvøldið gjørdist greitt, at útlendsku olju- feløgini hava gjørt av, at tey ikki ætla sær at nýta Drel- nes sum útgerðarhavn. Men signalini frá Tjóðveldis- flokkinum í spurninginum um útgerðarhavnir hava verið ógvuliga ymsikt og ørkymlandi. Somu meiningina, sum nú, hevði Tjóðveldisflokk- urin í november í 1999, tá Suðuroyar Oljuvinnráð spurdi politisku flokkarnar, hvørja støðu teir høvdu til, at ein møgulig oljuvinna verður savnað í Suður- oynni. Svarið frá Tjóðveldis- flokkinum var tá, at flokk- urin á regluligum floks- fundi einmælt hevði sam- tykt, at útgerðarhavnin skuldi leggjast í Suður- oynni. Tað var suðuroyarting- maðurin, Hergeir Nielsen, sum svaraði vegna flokkin, og var bræv hansara dagfest 10. november 1999 millum annað soleiðis orðað: »Málið hevur verið um- røtt fleiri ferðir á floks- fundum okkara, og seinast týsdagin aftan á fundin í Øravík 26. oktober tók eg tað fram aftur á regluligum floksfundi. Málið varð upp- lýst fyri flokkinum við støði í kunnandi fundinum í Øravík, og aftan á viðgerð- ina varð einmælt samtykt, at útgerðarhavnin skuldi leggjast í Suðuroy. Lands- stýrismenn floksins fingu til uppgávu at leggja málið fram á landsstýrisfundi, og har er tað so longu umrøtt við støði í tilmæli okkara um at leggja virksemið her suðuri.« Ósemja flutti flokkin Men orðini hjá Hergeir Nielsen stóðu ikki leingi ósvarað. Sosialurin fekk 25. november 1999 váttað frá Heina O. Heinsen, for- manni í tingbólki Tjóð- veldisfloksins, at Hergeir Nielsen vegna ein samdan Tjóðveldisflokk hevði svarað Suðuroyar Olju- vinnuráð, at ein komandi oljuvinna skal vera savnað í Suðuroynni. Tí støðan í Suðuroynni er so vánalig, at skal hon framhaldandi vera ein livandi partur av Føroyum, má ein komandi oljuvinna verða savnað í Suðuroynni. Dagin eftir, tann 26. november 1999, er táver- andi tingmaður Tjóðveldis- floksins úr Eysturoynni, Tórbjørn Jacobsen, í øðini. Hann sigur við Sosialin, at Tjóðveldisflokkurin onga støðu hevur tikið til, hvar ein oljuvinna skal vera savnað. — Landsstýrismaðurin í oljuvinnumálum hevur gjørt greitt, at tað ikki skal viðgerðast politiskt, hvar oljuvinnan skal savnast, og hevur Hergeir Nielsen veruliga svarað oljuvinnu- ráðnum í Suðuroynni skriv- liga vegna flokkin, skilji eg ikki hvaðani hann hevur fingið mandat til hetta, segði Tórbjørn Jacobsen við Sosialin. Tórbjørn Jacobsen sam- metti tá støðuna við, at hann fór í fjølmiðlarnar og segði, at ein samdur Tjóð- veldisflokkur hevði gjørt av, at Vaktar- og Bjarging- artænastan skuldi flytast til Runavíkar, uttan at flokkur- in yvirhøvur hevði tosað um tað. — Eg fari á næsta floks- fundi at krevja at fáa at vita, hvat tað er, sum gongur fyri seg, segði Tórbjørn Jacob- sen. Og orðini hjá Tórbjørn Jacobsen hava helst vigað tungt í flokkinum, tí løtu eftir, at Tórbjørn Jacobsen var komin við sínum við- merkingum til málið, ynskti táverandi formaður floksins, Heini O. Heinesen at víðka viðmerkingarnar, hann hevði givið Sosiali- num dagin fyri, við teirri grundgeving, at nú hevði málið skapt so mikla øsing. Heini O. Heinesen gjørdi nú greitt, at oljuvinnan skuldi ikki savnast í Suður- oynni, men at hol fyrst og fremst skuldi setast á olju- vinnuna í Suðuroynni. Hann ásannaði, at Tjóð- veldisflokkurin var ein partur av samgonguni, og tí kundi hann ikki sjálvur av- gera, at oljuvinnan skal savnast í Suðuroynni. — Tað býr ikki nóg mik- ið av fólki í Suðuroynni, so til ber at savna oljuvinnuna har. Men ert tú lands- politikari, eigur tú at taka undir við, at hol fyrst og fremst verður sett á olju- vinnuna í Suðuroynni, segði Heini O. Heinesen, táverandi formaður Tjóð- veldisfloksins. Landsstýrismenninir hjá Tjóðveldisflokkinum, Høgni Hoydal og Karsten Hansen, søgdu báðir um hetta mundið, at teir vóru samdir við landsstýris- manninum í oljuvinnumál- um í, at marknaðarkreftir- nar skuldu hava ávirkan á, hvar ein komandi oljuvinna skal savnast. Atkvøddu ímóti Í februar 2000 kom spurn- ingurin um oljuhavnina fyri tingið, tá lógaruppskotið Tjóðveldisflokkurin spjaddur um Drelnes Tjóðveldisflokkurin vil hava virksemi í sambandi við oljuvinnuna at vera í útjaðaranum. Kortini atkvøddi hann ikki fyri, at ein komandi oljuvinna skuldi savnast í Suðuroynni, hóast Hergeir Nielsen í brævi til Suðuroyar Oljuvinnuráð hevði boðað frá, at flokkurin var samdur um hetta