leygardagur 13. januar 2001síða 4

Shetland Develop- ment Trust hevur álit á ætlanini um at byggja nýggju Norrønu og sær stór- ar møguleikar í økt- um samstarvi norðureftir SMYRIL LINE Eyðun Klakstein Hetlendingar eru nú til reiðar at seta eina trivaliga peningaupphædd í Smyril Line, og hetta kann vísa seg at verða bjargingin fyri nýggju Norrønu. Í gjár fekk Smyril Line boð frá Shetland Develop- ment Trust um, at teir eru sinnaðir at seta 50 milliónir krónur í Smyril Line. Tá Sosialurin tosaði við stjóran í Smyril Line um 10-tíðina fríggjamorgunin, kundi hann einki spennandi siga okkum um ætlanina at hækka partapeningin í fel- agnum, men ein tíma seinna kom tíðindaskriv frá felagnum um, at nú vóru hetlendingar sinnaðir at seta pengar í felagið. – Hesir pengarnir verða ein týðandi partur av ætlan- ini um at styrkja felagið við meira partapeningi, sigur Óli Hammer, stjóri á Smyril Line. Kravdu trygd Týska skipasmiðjan, sum skal byggja nýggju Norr- ønu, hevur kravt trygd frá Smyril Line um, at felagið er ført fyri at gjalda tær 660 milliónirnar, sum nýggja Norrøna kostar. Fyrst royndi Smyril Line at fáa landskassaveðhald, men hetta segði landsstýrið kortanei til. Síðani hevur Smyril Line fingið eina freist til 1. februar at skaffa felagnum meira partapen- ing. Ætlanin var at fáa eini hundrað milliónir krónur afturat í partapeningini, tí tað kann helst sannføra týsku skipasmiðjuna um, at Smyril Line er ført fyri at gjalda fyri nýggja marglæt- isskipið. Menna sambandið Í Hetlandi eru teir so fegnir um ferjusambandið norður- eftir, at teir nú ætla sær at verða beinleiðis uppi í Smyril Line. – Vit halda, at byggingin av nýggju Norrønu er ein spennandi og lovandi ætlan. Hon kann fáa stóran týdn- ing fyri Hetland, og tí hava vit avgjørt at seta pengar í Smyril Line, sigur Leslie Angus, sum er nevndarfor- maður í Shetland Develop- ment Trust. – Hetland hevur brúk fyri góðum sambandi til grannalondini, og við hesi íløgu vóna vit, at ferjusam- bandið við Norrønu kann halda fram og enntá menn- ast fram yvir, sigur hann. Fyrstu ferð uttanlands Shetland Development Trust er ein grunnur, sum ger íløgur í verkætlanir, sum kunnu menna Hetland á ymsum økjum. Grunnurin hevur seinastu fimm árini gjørt íløgur fyri næstan 70 milliónir krónur, men hetta er fyrstu ferð grunnurin gera íløtu uttan- lands. – Vit meta ikki føroying- ar sum rættiligar útlending- ar, tí vit hava nógv sam- band við tykkum, og vit vóna, at hetta kann halda fram og mennast, sigur for- maðurin í grunninum. – Vit vita, at tað er ein vági við eini hvørjari íløgu, men vit hava gjøgnumging- ið ætlanina hjá Smyril Line, og vit trúgva upp á hana, sigur Leslie Angus. Fegin stjóri Óli Hammer, stjóri á Smyril Line, er ein royndur vinnu- lívsmaður, men tað var ikki sørt, at hann var fegin um hetlendsku íløguna, tá vit tosaðu við hann stutt fyri middag í gjár. – Eg havi allatíðina trúð upp á, at vit skuldu fara at fóta okkum. Gjøgnum árini hava vit riðið mangan stormin av, og tað gera vit eisini hesaferð, sigur hann. Nú hetlendingar eru sinn- aðir at gera eina stóra íløgu í Smyril Line, sær ljóst út hjá felagnum. Íslendingar eru klárir við 10 milliónum krónum, og Framtaks- grunnurin hevur sagt seg verða sinnaðan at seta pengar í felagið, um aðrir eisini gera tað. Harafturat arbeiðir Smy- ril Line í løtuni við øðrum møguleikum, sum Óli Hammer ikki vil siga meira um í løtuni. Landsstýrið ikki avgjørt Higartil størsti partaeigarin í Smyril Line er landskass- in, og eisini landsstýrið er biðið um at seta meira partapening í felagið. – Enn hava vit ikki tikið støðu málið, men tað verð- ur viðgjørt fyrst í komandi viku, og síðani fara vit at geva Smyril Line boð um okkara støðu, sigur Bjarni Djurholm, sum er lands- stýrismaður í vinnumálum. Landsstýrið er biðið um at seta 25 milliónir krónur aft- urat í Smyril Line. Men hóast landsstýrið sigur nei til Smyril Line, so kann tað eftir øllum at døma ikki kollrenna ætlan- ina hjá felagnum um at hækka partapeningin við eini 100 milliónum. Hetlendingar seta 50 mió. í Smyril Line ÚTGERÐARHAVN OG TILBÚGVING Jan Müller Tað er ikki heilt skeivt at siga, at landasorg ræður í Suðuroynni í hesum døg- um, nú eingin útgerðar- havn verður í oynni - í hvussu so er ikki í fyrstu syftu. Flest allir suðuroy- ingar hava nú í fleiri ár sett sítt álit til, at oljuvirksemi fór at koma til oynna, ikki minst nú arbeitt hevur verið saman við donskum útgerðarfelag. Formaðurin í havnanevndini á Tvør- oyri, Heri Mortensen, hevði annars glett seg til at farið til arbeiðis í nýggja árinum við nettupp at taka sær av komandi ætlanun- um á Drelnesi. Nú hetta verður av ongum harmast hann og fýlist harðliga at landsstýrinum fyri ikki at hava gjørt nóg nógv til tess, at virksemi kundi koma til Suðuroynna. Heri Mortensen sigur, at olju- virksemi hevði verið ein góður møguleiki at skapt menning og trivnað aftur í oynni. Men hetta er nú av ongum. – Vit mugu bara standa og hyggja at, með- an karráðir politikarar koyra Suðuroynna av landakortinum. Eingin hevur veruliga fatað, hvussu stóran týdning hetta vildi havt fyri oynna. Pauli Einarsson, eisini býráðslimur á Tvøroyri og limur í havnanevndini, hevur nú í fleiri ár verið við í arbeiðinum at fáa oljuútgerðarvirksemi til oynna. Hann heldur tað vera skeivt nú at gera Stat- oil og oljufeløgini til bussimenn. Tað eru okk- ara egnu politikarar, sum hava ábyrgdina av gongd- ini, tí tað eru teir, sum hava sett treytirnar. Fyri at bøta um skaðan heldur Pauli Einarsson, at øll sjó- tilbúgvingin tvs. coast guard/leiting og bjarging eigur at verða løgd í Suð- uroynni. – Landsstýrið nýtist ikki at leita eftir høl- um til MRCC-støðina í Havn, men kann koma til Tvøroyrar og finna eini høli. Teir skulu vera væl- komnir henda vegin sigur hann. Hetta kemur at geva nógv nýggj arbeiðspláss til oynna. Leggið sjótilbúgving á Tvøroyri Nú er nýggja Norrøna helst bjargað, og stjórin á Smyril Line er fegin um hetlendsku íløguna, sum fær avgerandi týdning fyri felagið Nr. 9 - 13. januar 2001 7 6 Nr. 9 - 13. januar 2001 –Tað sær ikki út til at vit koma víðari við samráðingum, sigur Karsten Hansen, landsstýrismaður Áki Bertholdsen Ósemjan um lønina hjá teimum, sum skulu sigla við Brimli, skal nú leggjast fyri Landsstýrið. Tað sigur Karsten Han- sen, landsstýrismaður, eftir fundin við yvirmannafeløg- ini seinnapartin hósdagin. Stutt sagt, endaði fundur- in úrslitaleysur. – Ætlanin við fundinum var at gera støðuna upp og at útgreina málið, serliga nú Maskinmeistarafelagið hevur fingið nýggjan leiðslu, eftir at Finnleif Guttesen er blivin formaður í Tvøroyrar Býráð. Niðurstøðan á fundinum var, at feløgini halda fast um síni krøv. Ásannar tú so nú, at tað ber ikki til at koma longri við vanligum samráðing- um? – Tað sær ikki út til, at tað yvirhøvur ber til at fara undir samráðingar við yvir- mannafeløgini, sigur Karst- en Hansen. Hann heldur nevniliga, at tað er ongantíð eydnast yvirhøvur at fáa ílag sam- ráðingar um lønina hjá yvirmonunnum, tí feløgini hava ikki viljað slakað ein tumma. Karsten Hansen sigur, at sostatt verður málið til upp á fundi í landsstýrinum einaferð í næstum. So má støða takast til, hvat skal gerast, sigur Karsten Hansen. Ellintur Abrahamsen, formaður í Skipara- og Navigatørfelagnum, sigur, at púra onki kom burturúr fundinum. – Fíggjarmálastýrið hevði onki sum helst at bjóða okkum. Fíggjarmála- stýrið kom á fund í teirri vón, at vit fóru at slaka. Tað gjørdu vit ikki og tí enaði fundurin úrslitaleysur, sigur Ellintur Abrahamsen Jørgen Niclasen, lands- stýrismaður í fiskivinnu- málum, sum skal reka Brimil, sigur, at hann vænt- ar at fáa eina frágreiðing frá Karsten Hansen um gongd- ina í samráðingunum. Fyrr- enn hann hevur fingið hana, vil hann onki siga. – Nú gangi eg út frá, at tað ber til hjá Karsten Han- sen at staðfesta um tað ber til at koma víðari við sam- ráðingunum, ella ikki. Og ber tað ikki til, mugu vit taka málið upp beinanvegin politiskt, fyri at vita, hvat vit so gera, sigur Jørgen Niclasen. – Tað skal ikki ganga, at Skipara- og Navigatørfelagið skal gera av, hvør skal sigla við vaktarskip- unum, sigur Jørgen Niclasen. Vit hava fullan rætt at gera, sum vit hava gjørt, sigur Ellintur Abrahamsen SÁTTMÁLATRÆTA Áki Bertholdsen – Hetta ber ikki til. At Tjaldrið skal vera lagt, tí at Skipara og Navigatørfelag- ið vil sleppa at gera av, hvør skal sigla við, tað gongur ikki. Jørgen Niclasen, lands- stýrismaður í fiskivinnu- málum er fortørnaður av, at Tjaldrið ikki slapp av stað hósdagin á miðdegi. Ein av stýrimonnunum er sjúkrameldaður, og Skip- ara- og Navigatørfelagið vildi ikki loyva nøkrum øðrum stýrimanni umborð enn onkrum av teimum, sum ætlandi skuldu við Brimli. – Vit hava nakrar stýri- menn, sum ikki eru settir til nakað ávís skip, men sum eru reiðaríðsettir, og sum ætlandi skuldu við Brimli. Og vit vilja bara hava, at teir verða brúktir. Tí hava vit ikki góðtikið, at Vaktar og Bjargingartænastan ætl- aði at seta ein annan stýri- mann umborð, sigur Ellint- ur Abrahamsen. – Tí hava vit noktað øll- um øðrum at fara umborð á Tjaldrið, enn teimum, sum skuldu við Brimli. Vit hava nakrar mans, men at reið- aríið ikki vil brúka teir, kunnu vit ikki gera við. Hann sigur, at teir hava fingið eina lógfrøðiliga meting av støðuna og hon sigur, at felagið hevur full- an rætt at nokta øllum øðr- um at taka kansin við Taldr- inum, enn teimum reiðarí- settu stýrimonnunum, sum ætlandi skuldu við Brimli. Kunnu vænta endurgjaldskrav Jørgen Niclasen, landsstýr- ismaður í fiskivinnumál- um, sigur, at hetta verður ikki góðtikið. – Eru vit komin har til, at leiðslan ikki longur skal sleppa at seta fólkið við vaktarskipinum, men at tað skulu verða fakfeløgini, sum manna skipini, eru vit komin út á eitt álvarsligt síðuspor. Jørgen Niclasen sigur, at eitt er, at Brimil er lagdur. Men at Tjaldrið eisini verð- ur lagt mitt í einum sátt- málaskeiði, tað verður ikki góðtikið og fer ikki aftur við borðinum óátalað, sigur Jørgen Niclasen. Spurdur, hvat hann mein- ar við, sigur hann, at hann sigur ikki meiri, enn at hetta verður ikki góðtikið. Annars hevur Skipara- og Navigatørfelagið fingið bræv frá Fíggjarmálastýr- inum, har tað verður boðað frá, at Fíggjarmálastýrið heldur, at hetta er sáttmála- brot og at felagið kann vænta sær endurgjaldskrav fyri at hava lagt Tjaldrið. Ellintur Abrahamsen sig- ur, at Fíggjarmálastýrið fær onki svar uppá hetta, enn tað er tvætl. Brimil til viðgerðar í Landsstýrinum Enn eru ongi útlit til, at Brimil sleppur til Føroya, men nú verður málið til til umrøðu í Landsstýrinum fyri at vita, hvat skal gerast Hetta skal ikki ganga Hetta góðtaka vit ikki, sigur Jørgen Niclasen, landsstýris- maður Vaktarskipið Tjaldr- ið, sum varð lagt hós- dagin, hevur nú fing- ið undantaksloyvi at igla við skerdari manning VAKTARHALD OG BJARGING Áki Bertholdsen Í gjáramorgunin fekk Vakt- arskipið Tjaldrið undan- taksloyvi frá Sjóvinnufyri- sitingini at sigla við skerd- ari manning. Tað varð greitt, eftir at Tjaldrið varð lagt hósdagin á miðdegi, sum greitt er frá aðrastaðni í blaðnum. Men síðani hevur Sjó- vinnufyrisitingin givið Tjaldrinum eitt nýtt mann- ingarskjal og siglingar- loyvi. Tað er skjalið sum sigur, hvussu nógvir mans skulu vera við í minsta lag- ið fyri at skipið kann sigla trygt. Og eftir undantaksloyv- inum kann Tjaldrið sigla við einum stýrimanni. Men ymsar treytir fylgja við. Við hesum eina stýri- manninum, kann Tjaldrið ikki vera úti meiri enn í mesta lagi 12 tímar um døgnið. Harumframt hevur Tjaldrið bara loyvi at sigla í »heimasigling«, so vítt , vit hava fingið uppspurt er tað í mesta lagi 30 fjórðingar úr landi. So hóast Tjaldrið sleppur at sigla, verður verður virksemið rættiliga skert. Á miðdegi í gjár var ikki heilt greitt, nær Tjaldrið loysti, um tað bleiv seinna- partin ígjár, ella í dag. Ellintur Abrahamsen sig- ur, at tað er ikki nógv, sum Skipara- og Navigatørfel- agið kann gera við hetta. Men hann heldur, at tað er løgið at sleppa einum bjargingarskipið til havs, samstundis sum kravt verð- ur, at hvør ferja hjá Strand- ferðsluni skal hava mann við serligari útbúgving, tøkan á brúnni alla tíðina í eini neyðstøðu fyri at sleppa at sigla ímillum oyggjarnar – Samstundis hevur Sjó- vinnuráðið fyri einum ári kravt, at tað skulu vera tveir stýrimenn við, og at tað bara skuldi vera eitt mann- ingarskjal, tvs, at onki ser- ligt skjal skuldi útvegast fyri heimasigling. At Sjó- vinnufyrisitingin so broytir manningarskjalið í eini verkfalsstøðu, er heilt burt- urvið. Tað nýggjasta: Tjaldrið fingið undantaksloyvi Tjaldrið bleiv lagt hósdagin, men hevur nú fingið undantaks- loyvi at sigla, men virksemið verður rættiliga skert