týsdagur 17. oktober 2006síða 21

Nr. 200 - 17. oktober 2006 21 vinnusíðurnar Nógv er sagt og skrivað seinasta hálva árið um, at amerikanski búskapurin var á veg fyri bakka. Tey, ið hava havt hetta sjónarmið, hava serliga lagt dent á húsamarknaðin, sum er kólnaður hesa tíðina. Ein partur av privatu nýtsluni hevur verið fíggjaður av øktum frívirðum. Tó eru húsaprísirnir ikki farnir at lækka enn. Onnur tekin eru um, at búskapurin bert er á veg eitt sindur niður í ferð. Vøksturin í íløgum liggur um 10% árliga. Hetta bendir á, at virkini eru bjartskygd. Sølan økist eisini, og virkini vinna væl av peningi. Týdningarmikið er eisini, at virðisbrævamarknaðirnir tykjast órørdir av prátinum um USA. Flest allir partabrævamarknaðir liggja t.d. hægri nú, enn áðrenn lækkingina í mai. Hetta er væl at merkja eisini galdandi fyri amerikanska markn­ aðin. Lánsbrævarentur hækkaðar Farnu vikuna eru lánsbrævarentur­ nar hildnar á at hækka. 10-ára rentan er nú 3,89%. Góð útlit fyri amerikanska arbeiðsmarknaðin fingu renturnar at gera eitt lop. Góðir roknskapir úr USA Tíðarskeiðið við roknskaparkunn­ gerðum fyri 3. ársfj. er nú av álvara byrjað í USA. Hetta var m.a. farni fríggjadagur merktur av, tá væntanir um góðar roknskapir vendi marknaðinum frá minus til pluss. Roknskapirnir hava eisini verið góðir higartil. Nú 10% av virkjunum í USA hava kunngjørt, hava 93% av hesum virkjunum víst á inntøkur, ið eru ájavnt ella betur enn væntað. Herumframt hava inntøkurnar verið um 16% hægri enn fyri ári síðani. Um bjarta gongdin heldur áfram, fer hetta at ávirka marknaðirnar um okkara leiðir jaligt.   Hesa vikuna Hendan vikan verður væntandi hendingarík á virðisbræva­marknað­ unum. Sjóneykan verður enn einaferð sett á USA. Stórur dentur verður fyri tíðina lagdur á tjóðbankan, og tí er áhugi fyri prísvøkstrinum, sum verður kunngjørdur mikudagin. Roknskaparkunngerðirnar fara væntandi eisini at seta sín dám á vikuna. Marknaðarrák Marknaðirnir vænta, USA hórar undan                                  SEK      Broytingar eru útroknaðar í mun til fyri viku síðan. Myndirnar vísa gongdina seinastu 3 mánaðirnar.               Brugduboringin Jan Müller jan@sosialurin Hóast úrslitið av Brugdu­ boringini ikki hóvar lands­ stýrismanninum í olju­ málum, Bjarni Djurholm, er hann kortini fegin um, at henda boringin eisini hevur givið okkum nøkur positiv úrslit. Her hugsar hann serstakliga um tað sannroynd, at tað ikki longur er ein trupulleiki at skula bora gjøgnum basalt. Hetta eru góð tíðindi fyri tey feløg, sum skulu bora á basaltinum komandi árini. –Vit hava gjørt nakrar tekniskar ”landvinningar”, sum hava stóran týdning. Um so var at basaltknúturin ikki var loystur heldur við hesi boringini, so høvdu vit vissuliga orsøk til at vera vónsvikin. Bjarni Djurholm heldur vit mugu hava tol, tí tað at finna olja er eisini at meta sum eitt eydnuspæl. Um tú finnur hana við fimtu ella fimtandi boring, tað veit tú ikki. –Men at teknisk framstig verða gjørd held­ ur lív í leitingini, og at tað er staðfest kolvetni á landgrunninum er við til at halda vónini á lívi. Nú seta vit so okkara álit til BP, sum fer at bora í næsta ár. Hetta var so ikki tað besta men heldur ikki tað ringasta. Fyritøkur skríggja eftirarbeiðsfólki Bjarni Djurholm landsstýrismaður sigur við blaðið Vinnuvitan, at týdningarmesta málið fyri, at vit kunnu halda fast við ein sunnan búskap, er, at tørvurin á arbeiðsmegi verður nøktaður. Eisini Vinnuhúsið ávarar um gongdina og sigur, at vinnan steðgar upp, um einki hendir. Og innlendismálaráðið sigur, at ein loysn er á veg, har útlendingar nærum frá degi til dags sleppa til Føroya. Sambært landsstýrismanninum í arbeiðsmarknaðarmálum, Bjarna Djurholm, er hetta týdningarmesta málið, um vit skulu forða eini inflasjón. - Vit mugu fáa eina smidliga loysn, so vit kunnu fáa dugnaliga fremmanda arbeiðsmegi til Føroya í styttri og longri tíðarskeið. Trotið á arbeiðsfólki er so stórt nú, at tað forðar fyri vøkstri í fyritøkunum og samfelagnum, sigur Bjarni Djurholm, við Vinnuvitan. Met-hall hjá USA Høgir oljuprísir og vaksandi innflutingur – serstakliga úr Kina – hava sent amerikonsku handilsjavnvágina móti einum metstórum halli. Bara í august mánaði var halli $ 69,9 mia, og samanlagt verður roknað við, at talan verður um størsta hallið nakrantíð. Hetta veldst tó um, hvussu oljuprísirnir skikka sær tað, sum eftir er av árinum. Fyrstu átta mánaðirnar hevur amerikanska hallið verið $ 784 mia, og er hetta 9,4% meira, enn hallið var í fjør. Búskaparfrøðingar bera ótta fyri, at hetta er greitt tekin um, at heimsins størsti búskapur ikki hevur tað serliga væl í løtuni. Ikki best men heldur ikki ringast Vika 42 Oljuleiting Jan Müller jan@sosialurin.fo Um somu tíð sum Statoil er givið við at bora á før­ oyska landgrunninum fer felagið saman við øðrum stórum oljufeløgum und­ ir at bora ikki færri enn tríggjar brunnar á bretsk­ um øki, skamt frá føroyska markinum. Talan er um sonevnda Rosebank olju­ fundið, ið Chevron sum fyri­støðufelag saman við Statoil, Dong og OMV, gjørdu í fjør fáar fjórðingar frá føroyska markinum. Júst í hesi løtu verður bori­ pallurin Transocen Rather ankraður upp á økinum, og ein av komandi døgunum verður borurin settur í. Ring veðurlíkindini hava seinkað boringini nakað. Tað snýr seg um at bora tríggjar avmarkingar og metingarbrunnar í sambandi við eitt fund, sum varð gjørt fyri tíð síðani. Millum oljufólk verður mett, at talan er um eitt sera stórt fund og skulu komandi brunnarnir siga okkum, hvussu stórt tað er. Tað áhugaverda er, at oljukeldan liggur inni í sjálvum basaltinum. Tað fingu vit at vita á olju­ ráðstevnuni í Føroyum her­ fyri. Á skrivstovuni hjá Chev­ ron í Aberdeen fáa vit at vita, at tey nú rigga til at seta borin í á Rosebankleiðini. Roknað verður við, at tey koma at bora fram til í vár. Úrslitið skal so staðfesta, um oljukeldan er so mikið stór sum metingarnar vísa, og er tað so, verður farið undir at byggja hesa kelduna út. Kemur tað hartil verða leiðirnar í grannalagnum eitt nú loyvið hjá Chevron, Statoil, Dong og OMV okkara megin markið aftur sera áhugaverdar. Chevron undir spennandi boring hinumegin markið Transocean Rather, sum nú fer at bora skamt frá føroyska markinum