hósdagur 10. februar 2000síða 3

5 tíðindablaðið sosialurin Nr. 28 - 10. februar 2000 4 tíðindablaðið sosialurin Nr. 28 - 10. februar 2000 – Uppskotið hjá Búskaparráðnum um ein fiskidaga- marknað kann ikki koma óvart á nakran, sum halda, at tað skal bera til at keypa og selja fiskidag- ar, sigur formað- urin í Meginfelag Útróðrarmanna ÁKI BERTHOLDSEN – Eg skilji ikki, hví upp- skotið um at stovna ein fiskidagamarknað skal koma so óvart á menn. – Tí hetta er ikki annað enn ein heilt natúrlig av- leiðing av tí førda fiski- vinnupolitikkinum. Enn eru tað ikki nógv, sum hava tikið undir við uppskotinum hjá Búskapar- ráðnum um ein almennan fiskidagabanka. Men formaðurin í Megin- felag Útróðrarmanna er ein nevniliga fult frælsi á fiski- vinnuøkinum. Var alla tíðina ætlanin Chris Jan Michelsen sigur tískil, at hjá teimum, sum taka undir við, at ongar av- markingar skulu vera, er uppskotið hjá Búskaparráð- num als ikki burtur úr vón ov viti, sum onkur hevur tikið til. –Hetta uppskotið er tó eitt sindur meiri víðgongt, enn av teimum higartil heilt fáu, sum halda, at uppskotið er ikki heilt burturvið. Chris Jan Michelsen legg- ur dent á, at Megnfelag útróðrarmanna er avgjørt í- móti at tað skal bera til at keypa og selja fiskidagar. – Men hjá teimum, sum taka undir við tí, er upp- skotið um ein fiskidaga- marknað ikki annað enn eitt heilt natúrligt stig fram í- móti tí, sum tey vilja hava, um føti og kunnu keypa fiskidagar frá einum óheft- um í rætvísari kapping. – Sostatt er skipanin, sum nú er, beinleiðis kappingar- avlagandi við tað, at fyrsta ættarliðið av vinnulívs- monnum slapp ókeypis upp í vinnuna, men øll onnur hinvegin mugu betala fyri síni fiskirættindini. Chris Jan Michelsen vísir eisini á, at hetta er ikki nak- ar nýggur tanki. Hann vísir m.a. á, at á einum fundi í 1998 ímillum vinnuna og John Petersen, fiskimálaráðharra, sum tá var, segði hann, at viður- skiftini í fiskivinnuni skuldi vera so fræls sum gjørlig við fullu rættindum at keypa og selja dagar. Endamálið við tí skuldi verða, at flotin skuldi blíva so væl fyri, at hann var førur fyri at gjalda landskassanum eina til- feingisrentu, gjørdi John Petersen púra greitt. Formaðurin í MÚ vísir eisini á, at tað er ógvuliga sannlíkt at úrslitið av sak- armálinum í Íslandi um bát- in, sum fiskaði, hóast hann onga kvotu hevði, verður, at íslendingar skipa ein kvota- marknað. – Ein íslendskur kvota- marknaður er ikki longri burtur enn so, enn at hann er verululeiki, um rætturin kemur til ta niðurstøðu, at tann førdi fiskivinnupoli- tikkurin um ognarrættin til kvoturnar, ikki er sambæri- ligur við grundlógina. Hann sigur sostatt, at tað er ikki Búskaparráðið, sum hevur fostrað tankan um ein fiskidagamarknað. – Tað hava politikarar. Og teir, sum gera seg til tals- mann fyri handilsligum við- urskiftum í fiskivinnuni, mugu eisini fylgja tí, sum hendan hugsjónin førir við sær, sigur Chris Jan Michel- sen. – Vit eru eisini av teirri áskoðan, at førdi fiskivinnu- politikkurin er ikki sam- bæriligur við lógartekstin, har tað stendur, at tilfeingið er fólksins ogn og at enda- málið skal vera við til at skapa virksemið kring land- ið. Tað ger útróðurin, sum er. Men verða rættindini miðsavnað á nakrar á fáar hendur- og tað kann skjótt verða avleiðingin, um tað verður fult frælsið at keypa og selja fiskidagar- so ger hann tað ikki longur. vit eru von við. Tí hetta leggur upp til fullkomiliga fræls, handilsig viðurskifti. Chris Jan Michelsen sig- ur, at í løtuni eru tær av- markingar í fiskivinnuni, at eigaraviðurskiftini til fiski- rættindini verða løgd føst. – Nú er tað so, at ávísir menn, sum longu eru í vinn- uni, fáa fiskirættindi fyri einki, sum teir so varðveita, og kunnu selja við tí vinn- ingi teir kunnu fáa, tá ið teir gevast, ella leggja um. – Men hetta er bara gald- andi fyri tað fyrsta ættar- liðið av vinnulívsfólki. – Og fyrsta ættarlið kann illa rópa seg uppá handilslig viðurskifti, tí teir eru kom- nir ókeypis upp í vinnuna. – Men annað ættarlið av vinnulívsmonnum er verri fyri, tí teir noyðast at keypa fiskirættindi frá teimum, sum longu eru í vinnuni. Og Chris Jan Michelsen sigur, at fyri øll onnur, enn netupp fyrsta ættarlið av vinnulívsmonnum, er upp- skotið hjá Búskaparráðnum meiri rættvís, enn skipanin, sum nú er. – Tí verður ein almennur fiskidagamarknaður settur á stovn, standa allir á jøvn- Lív aftur í Garðarnar Gamla pakkhúsið á Gørðinum í Vági skal nú gerast ístand so at tað kann brúkast til alskyns mentanarlig endamál. Eitt nú skal sjósavn gerast í húsinum ÁKI BERTHOLDSEN Nú kemur tað gamla pakk- húsið á Gørðinum aftur til heiður og æru, tí eftir at tað hevur staðið at rapa í fleiri ár, verður tað nú umvælt so at tað kann brúkast til al- skyns mentanarlig endamál. Í løtuni eru tað seks feløg í Vági, sum húsast í tí rúm- liga pakkhúsinum, sum tey hava keypt fyri einar 170.000, eftir tí, vit hava fingið upplýst. Tey seks feløgini eru Grindabátafelagið, Kapp- róðrarfelagið, Felagið Garðabrúgv, Johanna, Forn- minnissavnið og Nýggjárs- nevndin. Tey feløgini ætla nú at gera húsini ístand og Vágs Býráð hevur samtykt at stuðla ætlanini við 72.000 krónum í ár. Ætlanin er at gera húsini ístand, so at øll feløgini kunnu húsast har undir góðum umstøðum, umframt at ein salur skal gerast til ÁKI BERTHOLDSEN Vágs Býráð hevur nú sam- tykt at gera eitt vatnreinsi- verk afturat í Vági. Tað reinsiverkið skal ger- ast við tann stóra brunnin vesturi við Gjógvará og tað skal eisini verða liðugt í ár, varð upplýst á býráðsfundi í farnu viku Frammaundan er eitt reinsiverk við ein brunn longur úti í bygdini. Bæði reinsiverkini reinsa 20 tons um tíman. Tá ið hetta reinsiverkið er gjørt, fer tað at bera til at útvega øllm vágbingum reint vatn. Men fleiri privat vatnfeløg eru í Vági, og tað veldst um tey, um tey hava áhuga fyri at binda rørleið- ingarnar frá reinsiverkinum Allir vágbingar reint vatn Húsið er stórt, tað er í fýra hæddum og hvør hæddin er 140 fermetrar. Tá ið býráðið játtaði at stuðla arbeiðnum, kom fram, at býráðið metti ein rættiligan mentanarligan fong verða í at fáa lív aftur í hetta húsið, har tað fyrr var so nógv virksemi. ymisk tiltøk. Men somuleiðis er ætl- anin at gera eitt sjósavn í húsinum. Arbeitt verður nú víðari við hesum og ætlanin er so at savna ymsar lutir saman, sum hava áhuga hjá einum slíkum savni. Fleiri býráðslimir hildu, at verður húsið gjørt ístand, kann tað skapast eitt ógvu- liga livandi og følbroytt um- hvørvi við ymsum tiltøkum, sum hava tilknýti til sjógv- in, á hesum plássi, sum fyrr hevði so stóran týdning fyri Vág. Nú kemur lív aftur í gamla umhvørvið niðri á Gørðunum í Vági. Eitt nú skal eitt sjósavn gerast í tí gamla pakkhúsinum og pakkhúsið verður ein mentanarligur miðdepil Mynd av Vági Keypti stykkið fyri 200.000 kr. Vágs Býráð hevur sam- tykt at keypa stykkið í- millum handilin hjá Sol- veig Johanesen og Skó- búðina hjá Solveig. Rudie Magnussen eigur tað 1.171 fermetra stóra stykkið, men hon er sinn- að at selja kommununi tað fyri 200.000 krónur og tað tók Býráðið av. Kommunan hevur ikki nakað ávíst endamál við stykkinum. Men á býráðsfundinum varð víst á, at stykkið liggur sera væl fyri. Ætlanin er nú at býta tað sundur so at ovara helvtin verður lagt til veg- in og niðara helvtin verð- ur lagt til Vágs Havn. –Áki– Nógvir møgu- leikar í Vági Í Vági eru nógvir møgu- leikar til fólk, sum ar- beiða í oljuvinnuni, ella aðrastaðni. Hetta svarið hevur Suð- uroyar Oljuvinnuráð fing- ið frá Vágs Býráð. Oljivinnuráðið hevði spurt býráðið, hvørjir møguleikar Vágs komm- una hevur at bjóða eini møguligari, komandi oljuvinnu, eitt nú skriv- stovuhøli, bústaðarmøgu- leikar frítíðarmøguleikar o. s.fr. Býráðið hevur samtykt at svara Oljuvinnuráð- num aftur, at tað eru nógvir møguleikar í kommununi. Býráðið metir, at tað eru eini 15 hús í Vági, sum kunnu fáast til leigu ella til keyps, sjálvandi treytað av, at prísurin er tann rætti. Somuleiðis eru nógv, stór hús í bygdini, sum er væl hóskandi til skriv- stovur. Og frítíðarmøguleikar tróta heldur ikki í Vági bæði til innandura og utt- andura virksemi Vit hava bæði svimji- hylur og fótbóltsvøllur ítróttarhøll og fimleikar- høll, har møguleiki er fyri alskyns ítrótti, og har er eisini billiardhús, hevur Vágs Býráð samtykt at svara Suðuoryar Olju- vinnuráði. –Áki– Ein heilt natúrlig avleiðing Høgni Mohr Kenda n‡ttársøki› í Vági ver›ur nú frí›ka› vi› gó›- um gróti úr Skør›unum í Porkeri. Øki› er vestaliga í b‡num, á tríkantinum undir Báraldarbakka. Har ver›ur bátur brendur hvørt gamla- árskvøld. Longu í fjør var› fari › undir at gera gir›ing um øk- i›. Standmynd var› eisini reist á›renn vágbingar sleptu árinum 1999. Eftir seinasta n‡ttárshald- i› fóru kommunumenn í bygdini undir umfatandi grótarbei›i›. Grót ver›ur lagt á allan tríkantin, sum hann er, og í hesum sam Dánjal Højgaard Sancy Seafood var í farnu viku løggilda› sum salt- fiskaframlei›ari. Virki› hevur sostatt møguleika at gerast eitt kombinera › fiskavirki, sum bæ›i arbei›- ir salta›an og feskan fisk. Virki› kann fara undir at framlei›a bæ›i saltfløk og saltfisk. Men í fyrstu atløgu ætla tey bert at leggja seg eftir søltu fløkunum, tí framlei›slan av saltfiski krevur størri íløgur. Javnari framlei›sla Higartil hevur virki› bert ar- beitt feskan fisk. Ta› hava veri› uppí 25 fólk til arbei›- is á virkinum, men arbei›i› hevur veri› ógvuliga óstø›- ugt. -Higartil hevur ikki veri › arbeitt meira enn 1-2 dagar um vikuna, og vit hava ikki havt arbei›i hvørja viku. Í framtí›ini kunnu vit vænt- andi arbei›a einar 3-4 dagar um vikuna, sigur Jens Petur Brattalí›, virkislei›ari. -Kombinatiónin av salta›- um og feskum fløkum fer at skapa meira stø›ugt arbei›i, sigur hann. Salfiskaframlei›slan á Sancy Seafood kann byrja so skjótt sølusáttmálarnir eru komnir upp á pláss. Salt- fiskaprísurin er gó›ur fyri tí›ina, og ta› sær bjart út, ver›ur sagt. Ta› var Heri Hjelm, sum í síni tí› bygdi virki› á Tjørn at kryvja laks á. Felagi › Southern Seafood átti virki› eina stutta tí›, til eigararnir av trolaranum Sancy yvir- tóku ta› í 1998. Sancy undir n‡ggja framlei›slu Tríkanturin snøgga›ur Salfiskaframlei›sla skal geva Sancy Seafood í Vági eitt bein afturat at standa á, so at arbei›i ver›ur stø›ugari. Fiskavirki› Sancy Seafood í Vági er gó›kent til saltfiskafram- lei›slu. Sølt fløk skulu tryggja virkinum eina javnari framlei›slu Mynd: Jens Kristian Vang Mynd: Jens Kristian Vang Arbei›i› at frí›ka øki› hjá n‡ttársnevndini í Vági ver›ur væntandi li›ugt komandi viku Fimm mans arbei›a vi› at leggja grót á tríkantin hjá n‡ttársnevndini í Vági. Øki› er sera snøgt, nú standmynd eisini er sett upp bandi er rættur bálsta›ur gjørd- ur mi›skei›is á økinum. Arbei›i› ver›ur væntandi li›ugt komandi viku. Vágs B‡rá› umhugsar kort- ini at frí›ka øki› upp aftur meira seinni. Tá i› ta› fer at sumra fara kommunumenninir kanska at seta beinkir upp vi› øki›. So kunnu vágbingar og gestir bukka sær beinini vi› vakra bálsta›in í Vági. Eisini ver›a ljóskastarar settir at l‡sa á standmyndina.