týsdagur 7. november 2006síða 17

Nr. 215 - 7. november 2006 17 vinnusíðurnar SAMBAND jan müller jan@sosialurin.fo tlf 341800 Intrum Føroyar bjóðar fram tænastu, har viðskiftafólk kunnu fáa mvg, sum er goldið uttanlands, afturgoldið mvg Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Meirvirðisgjald er eitt av brúkaragjøldunum, sum sein­astu mongu árini er vorðið alt meira stand­ardi­ serað í okkara parti av heiminum.Endamálið við hesum er, at ein beinleiðis brúkaraskattur – heldur enn tollgjøld v.m. verður lagdur á allar vørur, tó at onkur undantøk so eisini eru. Er talan um vinnulív, so fellur skatturin ikki, fyrr enn hesin kemur út til brúkaran, og tí er heldur ikki talan um meirvirðisjgald, tá talan er um út- ella innflutning. Ein regla, sum eisini ber við sær sonevndu tax-free keypini, har t.d. ein føroyingur kann fáa mvg endurgoldið av vørum, sum eru keypt á eini innkeypsferð til eitt nú Ikea í Noreg. Sama regla er sum so eisini galdandi, um eitt før­ oyskt virki hevur umboð uttanlands í arbeiðsørind­ um. Hotel, matstovur, skeið, taxa-bilar. Ja, at kalla allar útreiðslur, sum eru tengd­ar at eini slíkari ferð, eru mvg-skyldugar, og tí hevur føroyska fyritøkan loyvi at bóka hetta sum inn­ gangandi mvg. Trupulleikin er bara, at hetta ikki kann mót­ rokn­ast í uppgerðini yvir meirvirðisgjald, sum verð­ur latin Toll- og Skatt­­stovuni her heima. Meir­virðisgjald skal altíð fram­ganga av serskildum rokn­skapi í landin­um, har hetta er goldið, og tí er hetta eitt mál, sum flestu fyritøkurnar her heima ikki vilja leggja ov nógva orku í. Ikki minst tí raðfestingin av arbeiðinum í allar flestu førum skumpar hendan part­ in afturum. Við Intrum, sum í fyrstu atløgu hevur sett seg á føroyska marknaðin sum innkrevjingarfyritøka, hava virk­ini tó fingið eitt nýtt am­boð at heinta inn mvg, sum er goldið uttan­­lands. Við at tekna fyri­tøk­una sum “haldara” í mvg- aftur­ber­ing­ini hjá Intrum, syrgir fyri­tøkan fyri øllum tí tíðar­krevjandi pappírs­ arbeiðinum, sum liggur í hesum, og tað einasta, sum føroyska fyritøkan skal gera, er at lata Intrum avrit av skjølunum. - Tað eru ikki vit á Intrum her í Føroyum, sum umsita hendan partin. At fáa mvg afturborið úr útlandinum kann ofta vera ein tung prosess, men sum partur av einum størri samtaki hava vit fleiri stórdriftsfyrimunir. Og ein av hesum er, at vit í Finnlandi hava eina deild, sum burtur av arbeiðir við mvg-endurrindan kring alt Europa, sigur Jákup Bech Jensen, stjóri í føroysku deildini av Intrum. Krevur ávísa nýtslu Sum ein vinnurekandi fyri­ tøka skal Intrum tó eisini hava sín part av køkuni, tá mvg verður afturgoldið, og tí skal nýtslan uttanlands upp um eitt ávíst mark, áðrenn sigast kann, at tað loysir seg hjá fyritøkuni at lata hetta yvir til Intrum at krevja inn. Sum tummilfingurregul kann her sigast, at fer saml­ aða mvg-skylduga nýtslan í útlandinum upp um tær 25.000 kr., um árið, er peningur at heinta hjá fyritøkum, sum áður hava roknað hendan pening fyri mistan. Umframt fast gjald til Intrum í Før­oy­um, so tekur finska deildin ein ávísan %-part av mvg-upp­ hæddini sum ómaksløn. Men fyri føroysku fyri­ tøkuna, sum ikki hevur fing­ ið peningin áður, er hvør króna í so máta jú vunnin, so ivaleyst verða tað fleiri, sum fara at gera nýtslu av nýggju vøruni, sum nú er komin á marknaðin. Rentu­ hækkingin nærum eitt fakta Tað verður roknað sum púrasta víst, at næsta rentuhækkingin kemur í desember Renta Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Stjórin fyri europiska Miðbankan sendi hós­ dagin eitt greitt tekin um, at rentan verður hækkað í desember mánaði. Jean-Claude Trichet segði, at europiska rent­ an hevur verið og er sera lá, og at ein hægri renta er neyðug, um út­rokn­ ingarnar hjá Miðbank­ anum eru rættar. Her verður mett, at inflatiónin fer at økjast seinastu mánaðirnar av 2006 og fyrstu mánaðirnar av 2007. Soleiðis staðfestir Miðbankastjórin, at fallið í inflatiónini, sum eru í løtuni, ikki verður roknað sum eitt varandi fyribrigdi. Samtundis segði Trichet, at prognosurnar um peningaligan vøkst­ur í Europa fyribils halda. Seinastu fýra árs­fjórð­ ingarnar hevur fíggjar­ vøksturin verið á leið 0,7 %, og roknað verður við, at hetta støðið fer at halda sær. Tosað verður her um ein sunnan vøkstur, sum hevur eitt breitt og sterkt grundarlag at standa á. Um so er, at europiski Miðbankin hækkar rent­ una í desember – helst við 0,25 prosent-stigi, er væntandi at føroysku peningastovnarnir gera tað sama. Nú kann útlendska mvg’ið afturrindast Intrum snýr seg ikki bara um innkrevjan av skuldarum. Felagið bjóðar nú eisini fyritøkum at taka sær av pappírsarbeiðinum, sum skal til, um útlendskt mvg skal afturrindast Mynd: Jens Kristian Vang