týsdagur 14. november 2006síða 17

Nr. 221 - 15. november 2006 17 tíðindi Felagsskapurin En God Sag hevur savnað 30 danskar sniðgevar til eina uppboðssølu, har peningurin fer til vælgerandi endamál, millum sniðgevarnar er føroyska Barbara í Gongini. Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo En God Sag er eitt sam­ starv millum 100 ymiskar hjálparfelagsskapir í Dan­ mark, ið saman royna at bróta uppúr nýggj­um, tá tað kemur til inn­savnan av peningi til væl­gerandi endamál. Nýggj­asta hug­ skotið er ein upp­boðssøla av sniðum hjá kendum donskum sniðgevum. Mill­ um hesi er ein kjóli av Barbara í Gongini Hesin kjólin er partur av nýggju sniðunum, ið Barbara í Gongini fer at lata úr hondum í januar/februar, tá hon hevur eina nýggja sonevnda lookbook klára. Sniðgevararnir avgera sjálvir, hvat gott endamál peningurin, ið kemur inn fyri teirra snið, fer til. Her eru nógvir kendir sniðgevar og eisini nógvar ymiskir felagsskapir, ið fáa stuðul. Uppboðssølan fór av bakka­ stokki 6. november á upp­ boðsøluheimasíðuni qxl. dk-engodsag-dk. Higartil eru 9 boð komin upp á kjólan hjá Barbaru, og prísurin var við prent byrjan komin upp á kr. 320. Hetta er sjálvandi ein sera lágur prísur fyri ein sniðgivnan kjóla.. Prísirnir á uppboðssøluni eru sum heild ikki so høgir enn, men sum evstamark 20. no­vember kl. 19.00 nærkast, fara teir ivaleyst upp. Fleiri heilt kendir snið­gevar eru við, eitt nú Susanne Rützou, ið gevur eina silkitunika við rhínstei­num til Kræftens Bekæmp­else, Múus við Malou Sander, ið gevur ein zebra frakka í ull, við eini persón­ligari heilsan frá snið­gevanum broderaðum í fórið til Børne­fonden. Fyrrverandi porno­sjón­ leikarkvinnan Katja K. gevur eini leðursjorts, tað er tó ikki greitt hvønn felagsskap hon hevur valt at geva peningin til. Nøkur av sniðunum kunnu síggjast á planet.fo undir myndafrásøgn. Peningurin, ið kemur inn fyri kjólan hjá Barbaru í Gongini, fer til børn, ið liva á gøtuni tekstunum standa seg sera væl. Mentanir møtast Týðingarnar fylgja tí ráðandi rákinum í bókmentatýðing at varðveita nakað av fremmandleika upprunatekstsins. Hetta sæst best av, hvussu nøvn verða viðfarin: fólkanøvn og staðanøvn verða ikki týdd, men skrivað burturav á føroyskum og í hvørfalli; eisini “ð” verður nýtt, t.d. eitur Vørðumaðurin í “Einsamallur á Lítlu Dímun” “der Mann von Vørðan”. Eisini í týðingunum av søgunum hjá Williami Heinesen eru nøvnini á føroyskum; tað er serliga í staðanøvnunum, at hetta sæst: “Skansen” verður “der Festung Skansi” og “Stangenæs” verður “Stangarnes”. Í summum førum velur týski týðarin aðra loysn enn føroyski týðarin, tá ið staðanøvn skulu føroyskast. Sostatt verður “Thorshavn” hjá Williami Heinesen í“Vátligum heimbýli” hjá føroyska týðaranum “Havn”, men “Tórshavn” hjá týska týðaranum, sum sjálvandi er tað rætta valið í hesum samanhanginum. Í nevndu søguni kemur orðið “náströnd” fyri í upprunatekstinum; føroyska týðingin hevur føroyska formin “nástrond”, men í staðin fyri henda rætta formin hevur týska týðingin her sama form sum upprunateksturin. Navnið “Ábal” er í týðingini hjá Krenn “Abal”, og tað man vera av óvart, at tað ikki er broytt til Ábal her. Har kemur eisini “Harald” fyri, sum helst átti at verið “Haraldur” í samsvari við navnaviðferðina annars. Eitt er at týða William Heinesen úr donskum og teir nýggjaru føroysku søguhøvundarnar úr føroyskum. Men at týða knappa og neyva frásøgn t.d. um at fara ella vera til útróðrar? Hyggja vit at søguni “Maður kemur aftur at húsum”, so stendur einastaðni, at “Enokkur hevði verið andøvsmaður alt sítt langa útróðrarlív”; á týskum verður tað: “Enokkur war ganzes Fischersleben lang “Gegenruderer” gewesen: Während die anderen fischten, blieb er an den Rudern, damit das Boot nicht abtrieb” (s. 85). Tey ráðini, sum týðarin tekur til her, er at greiða frá einum fyribrigdi, sum týðingarmálið ikki fær orðað við einum hugtaki: tað at andøva. Hetta er eitt gott dømi um, at bókmentatýðing ikki bara er at skifta orð um við onnur orð, men at flyta eina mentan til eina aðra og lata tær møtast. So kann verða spurt, um bókmentatekstur ikki missir flogið, tá ið neyðugt er soleiðis í nógvum orðum at greiða frá smálutum, men tað nýtist hann als ikki. Javngildið millum upprunatekst og týðing av bókmentateksti, sum strembað verður eftir, kann væl vera og er ofta forskotið og eigur at verða mett í heild síni. Eitt dømi um at týðarin fer hin vegin og loypur eitt fyribrigdi um, er í “Hovmeistaranum”. Har stendur: “Aftaná at hava biðið væl gagnist, beyð hann okkum yvir í sofahornið til kaffi og konjakk”; á týskum stendur: “Nach dem Essen bat er uns zu Kaffee und Kognak in die Sitzecke” (292), v. ø.o. einki “væl gagnist”. - Umframt frágreiðing og burturúrløgu er uppískoyti eitt triðja ráð at taka til, og um tað síggja vit eitt dømi aftast í “Hovmeistaranum”. Har stendur: “Og gud hjálpi mær um tað ikki var Toftakórið, ið sang “Eg oyggjar veit””. Á týskum ljóðar hetta: “Und Gott soll mich strafen, wenn es nicht der Tofta-Chor war, der das schöne färöische Lied Von Inseln weiss ich sang” (s. 299). Týskmæltu lesararnir fáa her neyðugar upplýsingar, sum ikki eru í upprunatekstinum: at hetta er ein føroyskur sangur; og fyri at lesarin skal hava møguleika fyri at skilja endan á søguni, verður haraftrat tann metingin skoytt uppí, at sangurin er vakur. Soleiðis verða við hesum týðingum hurðar latnar upp fyri týskmæltum lesarum inn í føroyskan bókmentaheim. Barbara í Gongini kjóli við í vælgerandi uppboðssølu - At síggja til, hevur maðurin latið hurð­ ina á maskinuni upp, og hugsandi er, at hann tá er komin undir okkurt, soleiðis at húsið á maskinuni snaraði sær á, sigur løgreglan Arbeiðsvanlukka Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í gjárkvøldið hendi ein syndarlig arbeiðsvanlukka á Argjum, sum kostaði ein­ um 50 ára gomlum manni lívi. Á løgreglustøðini í Havn fingu tey boð um hend­ ingina um 19-tíðina. Maðurin arbeiddi í eini minni gravmaskinu í trong­ anum millum garð og hús, tá ið vanlukkan hendi. Eingin sjónarvitni vóru til hendingina, men bæði løgregla, Arbeiðseftirlitið og Akstovan eru í holt við at gera sínar kanningar í málinum. Maðurin kleimdist Vakthavandi á løgreglu­ støðini sigur, at ilt er at siga, hvussu tilburðurin ítøkiliga er farin fram. - At síggja til, hevur maðurin latið hurðina á maskinuni upp, hevur hugt út, og hugsandi er, at hann tá er komin undir okkurt, soleiðis at húsið á maskinuni snaraði sær á, sigur løgreglan. Tann 50 ára gamli mað­ urin, sum at kalla alt sítt lív hevur arbeitt í slíkum maskinum, kleimdist og doyði á staðnum, tá ið húsið á maskinuni snaraði sær á. Arbeiðsvanlukka kravdi eitt mannalív Farvæl Sasa Sa, Sa Eftir 15 vikur á 15 teimum bestu hevur The Dreams og lagið Sasa Sa, Sa endiliga mist ovastu rók permanent. Nýggja hittið í Føroyum eigur ársins útlendski bólkur Nephew. Av teimum 15 vikunum á listanum hevur Sasa Sa, Sa ligið 11 vikur ovast, 2 vikur á øðrum plássi, 1 viku á triðja plássi og hesa vikuna er lagið á fjórða plássi. Hetta skuldi gjørt lagið til ein av stórfavorittunum, at gerast ársins lag á 15 teimum bestu. Tað er vert at bíta merki í, at 11 vikur á ovastu rók ikki er met í søguni hjá 15 teimum bestu, metið hevur ein onnur tulking av einum kendum lag, nevniliga Promise Me við Guðruni Sólju Jacobsen. Fyri tveimum vikum síðan megnaði Sasa Sa, Sa at kroysta Igen & Igen & við Nephew av ovastu rók, ið Nephew hevði tikið frá The Dreams vikuna undan. Men endurvunnið oddasessurin vardi bert eina viku. Í komandi sending er greitt, at Sasa Sa, Sa ikki er millum løgini á listanum, tí lagið fellur fyri 15 viku markinum. Eitt annað The Dreams lag hevur tó møguleikan at avbjóða Nephew. Fyri tveimum vikum síðan kom tolkingin av Terja Rasmussen lagnum Nummar inn á listan á fimta pláss, eitt pláss, ið lagið helt í síðstu viku, tó er tað dottið tvey pláss hesa vikuna. Tað er tí kanska meira sannlíkt, at lagið við Lailu Hansen & Arnfríð Lützen, Don’t Just Wanna Be á øðrum plássi ella Sexy Back hjá Justin Timberlake á triðja plássi avbjóðar Nephew í komandi sending. nud