mánadagur 27. november 2006síða 11

Nr. 229 - 27. november 2006 11 Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Tað er heilt ótrúligt, at summir bólkar verða tiknir framum aðrar. Tá íð vit tala um mannarættindi skuldi ein trú, at vit hugsa um øll, teg og meg, uttan at fara longur inn í hetta kjakið. Tá eg skrivi teg og meg meini eg øll, eisini okkum, ið roykja. Eg royki illa og veit at tað er ógvuliga ósunt, tað haldi eg at allir vit roykjarar eru klárir yvir. Men góðu tit, ið ikki roykja, hvat høvdu tit sagt við meg, um eg ein dag sá ein bumbu tjúkkan persón ganga við einum stórum ísi og át, hey tú halt uppat við hasum, hattar kemur at drepa teg, tú kostar eisini heilsuverkinum alt ov nógv­ ar pengar? Ella eg sá ein persón við hjartatrupulleikum, havt blóð­tøpp, ella aðra væl­ferðarsjúku vælsignaði brúka beinini, tú kostar heilsuverkinum alt ov nógv, bara tí tú tímir ikki at ganga. Kemur tú inn á forhøllina á landssjúkrahúsinum sært hesi fyribrigdi dagligt. Tað løgna við hesum somu fólkum er, at tey standa og ilskast inn á okk­um, ið mugu standa uttan­fyri í kulda og kava, tí tað er ikki pláss inni á sjúkra­ húsinum fyri okkum. Skal tað verða mannarættur í Føroyum, hava tit ikki loyvi at blaka okkum út úr einum almennum stað, uttan at tit versigóð fyrst hava skaffa hesum stakkals menniskjum eitt lítið royki­ rúm á hvørjari hædd, so hesi stakkals sjúklingar ikki verða blakaðir út at roykja. Nei tit tjúkku feitu og dovnu menniskju, takið fyrst í egnan barm, áðrenn tit koma eftir okkum, ið muga standa úti og njóta okkara last, meðan tit íð liggja innløgd vegna tykk­ ara lastir, kunnu standa í forhøllini, við ísi og sjoku­ látu og ilskast inn á okkum. Nei tit tingmenn, tá ið tit fara at taka hattar málið 269 B. Hugsið eisini um okkum, tíðan verri stóra skara av menniskjum í enn roykja. Óli Jóhannes Poulsen Mannarættindi viðmerkingar Nógv er skrivað og nógv er sagt viðvíkjandi upp­skot­ i­num at banna niðring og nið­ ur­gering av fólki orsakað av teirra ílegum, hvat tí kynsliga við­víkur. Nógv eru tey, ið hava havt heil­agu Bíbliuna á lofti, og í egnum rættvísi dømt hini sam­kyndu til illamann. Ikki er tað sørt, at vit - sum einans síggja aktuellu lóg­ar­ broyt­ing­ina sum ússaligt mann­a­verk, og ikki sum eina end­ur­skoðan ella broyting av teirri heilagu skrivtini - at vit hava kent okkum illa farin við­víkjandi viðurskiftum okk­ara við Várharra, tá vit taka undir við at verja allar teir minnilutar, sum lívið og søg­an hevur lært okkum ofta verða illa viðfarnir. Allur heimurin - uttan tey um­ráði, har víttgangandi fund­a­ment­a­listar hava vald og ávirkan - hevur tikið und­i­r við at verja fólk móti á­gangi orsakað av húðarliti, á­trún­að­ar­ligari sannføring og kynsligari orientering. Sjálvsagt eigur Føroya Løg­ting eisini at gera tað sama! Tøkk til prestin og fólkafloksmannin Fyri mín part vil eg takka prest­inum Sonju Klein fyri,at hon í greinini »Størstur er kærleikin« staðfestir í skrivt, at vit framhaldandi kunnu kalla okkum krinstin, og sostatt ikki verða send bein­ leiðis til helvitis, hó­ast vit fylkjast saman við hesum fólkunum, sum vilja verja eisini samkynda minn­ ilutan! Í Harrans húsi eru mangir bú­staðir, so har verður eisini pláss fyri okkum, sum ikki megna at liva syndafrítt, men hava fyrigevingina og náð­ina fyri neyðini! Men nú eg havi pennin í hond­ini, skal mín tøkk ikki minst fara til løgtingsmannin Poul Michelsen, aftur fyri at hann letur møguleikan opn­an, at eisini vit - ið ikki blint fylgja Jenisi av Rana, Óla Breckmann og Billi Just­ in­us­sen, tá umræður etiskar spurn­ingar - at eisini vit fram­hald­andi kunnu teljast fólk­a­floksfólk. Meðan floksfelagarnir all­ ir undir tingviðgerðini trask­ aðu eftir teirri rásini, sum teir Jenis og Bill slóðaðu fyri teim­um, stóð Poul eins­ a­mallur ímóti! Tú vart ó­før­ ur Poul, og siðiliga og væl grundgav tú fyri tíni støð­u­ takan! Nógv heldur er tað skyldan hjá einum frælslintum, borg­ ar­ligum flokki at verja ein minni­luta, enn at elta har fan­at­ik­arar slóða! svend aage ellefsen Eina rósu til Sonju Klein og eina til Poul Michelsen Nú er aftur ein øgilig øsing um tey homosexuellu og tey, sum hava eina aðra meining enn tey. Aftur verður lagt eftir teim­um, sum vísa á at slík­ ur liviháttur er skeivur, sam­ bært skriftirnar. Sagt verður, at fólk langa út við skriftstøðum. Und­ir­ tónin í tí er at tey, sum gera tað, hava ongan rætt at taka til einkult skriftstøð, tí at tað er ikki tað, ið skriftin vil siga, sum heild. Fyrst skal eg vísa á, at Jes­ us, tá ið Hann varð álopin av djevulinum, vardi seg við stuttum setningum frá skriftini. Hygg t.d. at Matt­ eus 4, vers 1-10. Jesus talar eisini um at »ikki minsti bókstavur ella prikk­ur av lógini forganga, fyrrenn tað alt hevur hent«. Matt. 5,18. Hann sigur eisini hetta: »skriftin vikast ikki«. Jóhannes ev. 10,35. Men vit eru keypt leys und- an lógini og eru ikki undir lóg­ini longur, so satt sum vit hava tikið ímóti Honum, sum okkara frelsara. Men hvat sigur so nýggja testamenti um hesi við­ur­ skifti. Er tað nú loyvt hjá tí, sum játtaar Jesus, sum sín frelsara at ikki bara at liva í slíkum syndum, men eisini at forsvara livimátan, sum nakað sum Gud góðtekur. Nei als iki. Tað er eingin ivi um hvat ápostlar Harrans læra um hetta. Tann, sum sig­ur nakað annað, kennir ikki bíblu sína. Eg skal enda við nøkrum ó­met­a­liga alvorligum orðum frá Rómbrævinum 1. kap. Har tosar ella skrivar Paulus um menniskju sum, hóast tey kendu Gud ikki ærdu Hann, sum tey áttu og hann sig­ur hetta: »Gud gav tey upp«. Her vil eg leggja vekt á at eg ikki ynski at skjóta eft­ir einstaklingum ella at nið­ur­gera nakran. Tað, sum Paul­us skrivar um her, er til heildina. Men eg spyrji meg sjálvan, er Gud við at geva føroyingar upp og vesturheimin sum heild. Synd hevur altíð verið í Føroyum. Siðloysi hevur al­tíð verið, men tað, sum nú gong­ur fyri seg í Føroyum og í Vesturheiminum, hevur ikki ver­ið altíð. Siðloysi hevur ti­k­ið yvirhond, her meini eg ikki við eina ávísa synd, enn minni ávís menniskju, men mørkini eru broytt. Hegn­ini verða laksa niður av pen­ingagjarnum fólki, sum sita og bryggja ósømiligar filmar saman og hetta verður sáða niður í børn og ung, just sum tey eru í ringasta aldri. Og ávøksturin sæst aftur við brotnum hjúnaløgum, lóg­loys­i og frekleika, sum ong­a­stað­ni hoyra heima. Okk­ara egna sjónvarp er ikki und­antikið. (Lesarabrævið er skrivað 6. oktober 2006, men av misgávum bleiv tað burturlagt. Vit biðja orsakað mistakið. Red.) Richard Danielsen Mørkini eru flutt Skal ein trúgva verlj­ar­a­ kann­ingini sum Tjóð­veld­is­ flokkurin lat gera fyri stutt­ um, har spurt var, um Før­ oyar skuldu gerast partur av Evropasamveldinum, so er 1/3 ímóti, 1/3 veit ikki og 1/3 er fyri. Hetta er í hvussu so er ikki í trá við tað, sum løg­maður sigur verða tann politiska veruleikan, nevn­ i­liga at stórur meiriluti er í­móti ES limaskapi. Jú gamaní, um vit fara í Løgtingið at spyrja, so eru ivaleyst fleiri ímóti enn fyri, ikki tí at høvdið verð­ur brúkt, men kanska meira hjarta og tvíhaldan um maktina hjá ávísum flokki um eitt ávíst vinn­ uligt øki. Hvør er so politiski ver­ u­leiki føroyinga viðv. ES? Tað vita vit als ikki!! Menn gita ístaðin fyri at taka um “ondets rod” og fáa greiðu á teimum vitalu spurn­ingum sum eru m.a. 1. Hvørjar karmar koma vit at hava í ES samveldinum sum ES limur, ið er partur av Ríkisfelagsskapinum 2. Hvørjar karmar koma vit at hava í ES samveldinum sum limur við Fullveldið Tá vit hava fingið m. a. hetta avklárað, saman við mongum ørðum spurn­ing­ um, og harvið fingið kort­ lagt fyrimunir og vansar og fingið greiðu á okkara iva­ málum, so eigur føroyski velj­ar­in at fáa endaligu av­gerð­ina. Spurningar sum standa ó­svaraðir eru millum ann­ að: Fiskivinnupoli­tikk­in – kunnu vit fáa seravtalu í á­­víst tíðarskeið ella ei Ú­t­b­ú­g­v­i­n­g­armøgu­leikar­ ­Ferðavinnan/upp­liv­ing­ar­ vinn­an Heilsuverk og heils­u­tæn­ astur Marknaðaratgongdir kring í heiminum Gransking og gran­sk­ing­ar­ verkætlanir sum vit kundu verið við í Møguleikar okkara í ramm­ u­programminum hjá ES KT og Fjarskiftisvinnan Umhvørvispolitikkur Osfr., osfr. Partapolitisk seráhugamál størsta forðingin fyri einari viðger og opnari debat um málið. Hví kemur fjáltur á menn tá orðið ES verður nevnt? Hví ber ikki til í einum samfelag sum Føroyar at kjakast seriøst um ES lim­ askap og tað sum har við fylgir av fyrimunum og vansum og fáa lýst tey ymsu økini so vanliga fólk­ ið eisini skilir hvat tað inn­iber? Hví fer t. d . Fólk­a­flokk­ ur­in í svart bara orðið verð­ ur nevnt?? Hví vil Javnaðar­flokk­ ur­in ikki sum arð­ir norðurlendskir brøðr­a­ flokk­ar, við opnum sinni fara inn í viðgerðina av hesum málið, men ístaðin í blindum søkir eftir EFTA limaskapið- fyri umvegis at fáa atgongd til ES? Hví er bara ein lítil fraktión av Tjóð­veld­is­ flokk­i­num opin fyri at tos­ að um hetta mál? Er tað tí at teir eru bang­n­ir fyri at missað “suver­enitetin” longur úr eygsjón? Hví er Sam­bands­flokk­ur­ in einasti flokkur á løg­ting­ ið sum vil seriøst viðgera ES limaskap og mælir til hendan? Sjálvandi tí at Sam­ bands­flokkurin sær, at ES limasskapurin er neyðugur fyri áhaldandi at mennað okkara land og fólk og skap­að bestu fortreytir í altjóða høpi og tær fært tú sum limur í ES sam- veldinum. Fyri vinnu okk­ara vildu allar markn­að­ar­forð­ingar verið burtur, fr­í­hand­ils­av­ talur í hópatalið og harvið opin marknaðaratgond til 90 lond og bilateralar av­talur við ca. 20 onnur lond. Fiskivinnan sýnist sum størsti trupuleikin fyri at tosað um ES. Fiskivinnan eigur ikki av verða forðingin fyri at vit fara í holt við at seta hol á hesa debat, men hvørja fer tosað verður um ES so verður sagt at okkara fiskivinnað tá er slept upp fyri skutil til arðar at válka sær við?? Hvør sigur at tað ikki verða nógv størri møg­u­ leikar fyri okkum sum fiskivinnutjóð í ES høpi? Hvat við visjón 2015 vinn­u­politikkinum sum samgaongan arbeiðir við, - er hann møguligur at gjøgnumføra um vit ikki hugsað stórt ?? Eg loyvið mær at ivast. Vit eiga at verða politiskt bún­ir nokk til eisini at tora at seta ES kjakið á breddan ongantí ov skjótt, um vit vilja verða eitt av heimsins bestu londum at búgva í 2015. ES limaskapur og altjóðagerðin løgtingsmaður Johan Dahl