mikudagur 20. desember 2006síða 11

Nr. 246 - 20. desember 2006 11 A Heart A heart becomes so brittle When it receives so little Like broken glass shattered Cuts a heart that once mattered Abandoned pieces of a heart bleed Ready for a vultures next feed A heart can so easily be broken By the unconscious, by the same token My words are no riddle A heart merits an acquittal From the pain and strain Of receiving so little Don’t you know A heart lives to give A heart gives to live A heart was born to love And that you can be sure of A mortal body is a blessed vessel Where a pure heart is sweetly nestled Ready to give love and receive With every breathe it breathes Like the sun, a celestial body Radiating warmth and brilliance Like humans, capable of mending A broken heart with such resilience Love is the true essence Of a hearts presence Fear has no place In the sacred space Where a heart lives Where love gives Don’t you know A heart lives to give A heart gives to live A heart was born to love And that you can be sure of By: Anna Iachino © KODA 2006 Fyrr í vetur hevði Sjónvarp Føroya eina sending, har vit fingu portrett av tveim­ um monnum: einum røsk­ um arbeiðsmanni og rit­ høv­undinum Carl Johan Jen­sen. Aftaná helt ein tjóð­ veldismaður fyri við meg: Hasin Carl Johan er eitt frá­líkt umboð fyri danskan yvir­klassa í Havn, sum hann var fyrr - óreinur, arrogantur og fyltur av undirlutakenslu yvir av føringum. Fyri nøkrum árum síðani troðkaði sami maður seg fram at valdinum í Rit­høv­ undafelag Føroya. Hans­­ara ætlan var at jagstra teir flestu lim­ir­nar úr fe­­lag­num, men tað lukkaðist ikki. Síðani hevur hann roynt við ósak­ ligum og ókvalifiseraðum um­mæl­um at teppa teir. Í summum førum hevur tað eydnast. Merkiliga lúnsk er framferðin. William Heine­ sen tordi hann tó ikki at røra – fyrr enn hann var deyður. Tá fekk hann esilssparkið. Carl Johan er ikki vaks­ in upp við natúrligum kunn­­leika til før­oyskt mál. Hann hevur lisið sær eitt eiti av máls­lig­ari vitan til. Av somu grund hatar hann allar før­ingar, sum hava fingið móður­málið í vøggu­ gávu. Hann eigur ongan natúrligan, føroyskan tjóð­ skap og er av somu orsøk – sum rótleys fólk vanliga eru – nationalistur og funda­ mentalistur. Bókin BURTUR eftir Berg­tóru Hanusardóttir er ein tann besta skaldsøgan, sum er komin á føroyskum tey seinastu árini. Eitt nú er hon skrivað av einum, sum fekk gott føroyskt mál sum tannfæ. Hetta toldi okkara uppgjørdismáprofetur ikki. Men hygg, hvussu lúnskt hann fer til verka. Bíðar við at geva henni sparkið, til so væl er liðið til jóla, at eingin skal kunna svara. Er tað ikki ússaligt? Er tað ikki makaleyst? Eg fari at mæla øllum, sum vamlast við hesa grund­ arringu, lúnsku muruna at ogna sær skaldsøguna BURTUR. Esilssparkið er tá umskapt til reklamu og kann í hesum sniði ivaleyst muna. Esilssparkið hjá Carl Johan Hanus Kamban Eg trúði at nissur bert var eitt skemtifyribrygdi til jóltíðir. Men eftir tað sum vit nú hava sæð í løgtinginum - eftir at fjølmiðlarnir hava øst alt upp til óveruligt fjant og fjas - havi eg staðfest ein annan veruleika. Tað eru fult av nissum í Føroyum. Og tær eru ikki bara saman við øllum jólamonnunum, nei tað eru fult av teimum eisini í okkara ”háttvirda” Løgtingi, ja sjálvt ovasti leiðari landsins kann teljast ímillum teirra. Ja eg má bara ásanna, at eg havi verið í so bláoygdur. Eg trúði tí, at okkara ”háttvirdu” tingmenn høvdu eitt sindur meira av andaligum ryggi í sær, so at teir ikki tóku undir við broytingini av 266 b; men har fór eg so dundr­andi skeivur, og mátti bara ásanna, at táið ástóð, vóru teir ikki frægari enn holmstrá sum brotna í vindinum (í hesum førum vindunum frá sera ”subjektivu” fjølmiðlunum, sum eru alt, alt annað enn óheftir, íroknað teimum almennu, sum vit við lóg mugu gjalda til). Ja eg vil siga tað soleiðis at hesir ”háttvirdu” tingmenn kunnu roknast uppí vattnissurnar (orsaka úttrykkið). Í Føroyum finnast eisini nógvir landasvíkjarar, og skal eg ikki gera fleiri viðmerkingar um teir á hesum sinni, men nú hava vit fingið tað sum verri er. Vit hava fingið eina rúgvu av sannleikssvíkjarum; teir sum skifta sannleikan um við lygn. Táið tú sigur at menn eru skaptir til menn, og kvinnur til kvinnur er tú ikki annað enn ein sum svíkur sannleikan. Og so kanst tú koma við so nógvum „vísindaligum bluffi“ sum tú hevur hug, men tá hevur tú ikki annað enn skift sannleikan um við lygnina. Og so kanst tú gott kalla meg fyri trongskygdan, funda­ mental­ist, snævurskygdan, religiøst forvirraðan, for­ døm­andi og hvat tú vilt. Men tað broytur ikki eitt vet uppá sannleikan. Hann stendur um allar ævir. Himm­al og jørð skulu for­ ganga, men Guðs orð – sum er sannleikin – kemur at standa um allar ævir. At siga nakað annað, er tað sama sum at svíkja sannleikan. Og so sigur tú kanska, hatta er ikki kærleiki! Vit skulu vera góð við øll. Sjálv­ andi skulu vit vera góð við øll og elska øll. Men um tú stóð við eina stóra á, og við endan var ein stórur fossur sum var tann vissi deyði, og tú samstundis sá eina lítla jollu longri uppi í ánni við einum ungum pari í, hevði tú - um tú hevði nakran sum helst kærleika til hesi tíni medmennskju - ávara tey um tann vandan sum lá fyri framman, og roynt at fingið tey inn til áarbakkan soleiðis at key kundu bjargast! Hevði tað verið kærleiksleyst? Hevði tað ikki verið tað mest kær­ leiksfulla sum tú kundi gjørt í tí støðuni? Ella skuldi tú bara vælsigna tey, og sagt at tey bara skuldu halda áfram á somu kós, eftirsum at tú ikki vildi órógva tey í teirra elskhuga? Hevði tað kanska verið meira kærleiksfult? Eg haldi ikki! Nei, nú er tíð uppá at vit vakna og venda um frá okk­ ara óndu leiðum, so vit ikki koma undir somu bann­ing, sum mong av okk­ara granna­ londum eru komin langt ávegis við; nevniliga meir ella minni avkristning. Við vón um betring fyri okkara land og fólk. Landsstýrið hevur farnu vik­urnar lagt harðliga eftir kommununum fyri fíggj­ arligt ábyrgdarloysi og yvir­hitan av búskapinum. Seinast í felags tíðindaskrivi frá landsstýrismonnunum í fíggjarmálum og inn­ lend­ismálum dagfest 16. de­sember 2006. Landsstýrismenninir siga, at kommunalu útreiðslurnar vaksa nógv skjótari enn tær hjá landinum. Teir vísa eisini á, at kommunurnar saman við landinum hava ábyrgdina av at tálma sveigg­ini í búskapinum. Lands­stýrið fer tí at taka upp samráðingar við komm­ unurnar um at ein samlaðan útreiðslukarm. Eisini verður víst á, at tørvur er á størri gjøg­ num­skygni og innliti í kommunalu fíggjarviður­ skiftini, og at tað tí verður arbeitt við at gera nýggjar roknskaparreglur fyri komm­unurnar. Hetta vil skapa størri gjøgnumskygni og hava stóran týdning, tá samráðast skal um ú­treiðslu­ karm, verður sagt. Kommunusamskipan Føroya (KSF) fegnast stór­ liga um, at landsstýrið lok­ sins tykist sýna arbeiðinum við at gera nýggjar rokn­ skaparreglur fyri kommunur ans. Nýggja kommunu­stýris­ lógin frá 2000 gav lands­ stýrinum beinleiðis heimild til at áseta reglur um kontu­skipan, fíggjarætlan, árs­roknskap og annað hjá kommununum. ”KSF hevur líka síðan strongt á landsstýrið um at fáa hetta gjørt, men einki er hent hesi 6 árini, og kommunurnar bíða framvegis eftir lands­ stýrinum,” sigur Heðin Mort­ensen, stýrisformaður í KSF, sum fýlist á, at landsstýrið higartil hevur kastað hesa týðandi arbeiðs­ uppgávuna frá sær. Lands­ grannskoðanin hevur eisini í fleiri ársfrágreiðingum spurt landsstýrið eftir rokn­skaparreglunum uttan úrslit. Tað er fyrst og fremst landsstýrið, sum hevur ábyrgdina av fíggjar- og búskaparpolitikkinum í Før­oy­um, ikki kommunu­ stýr­ini. Kommunurnar virka bert innanfyri teir karm­ar og tær reglur, sum teimum er ásett, og sum er grundarlagið fyri kommu­nala sjálvræðinum. ”Útreiðsluvøksturin í komm­un­unum er avleiðing av øktu umsitingarligu upp­ gávunum, sum kommun­ urnar hava fingið frá land­ inum síðstu árini, og sum tær nú gera neyðugar íløgur í. Tað vildi sanniliga verið ábyrgdarleyst ikki at røkt uppgávurnar, sum landið hevur álagt kommununum,” sigur Heðin Mortensen. KSF er altíð til reiðar at samráðast við landsstýrið um øll mál. ”Men tað orða­ lagið, sum landsstýrið higar­ til hevur brúkt mótvegis kommununum í sambandi við búskaparstøðuna í landi­ num, ber á ongan hátt boð um, at landsstýrið er sinnað at taka í egnan barm. Og so er ikki talan um nakra samráðing,” sigur Heðin Mortensen, stýriformaður í KSF. Tórshavn, hin 20. desember 2006 www.ksf.fo Kommunusamskipan Føroya Kommunurnar hava bíðað eftir landsstýrinum í fleiri ár Í Føroyum búgva nógvar nissur! Dánjal Gaardlykke viðmerkingar