fríggjadagur 11. februar 2000síða 3

5 tíðindablaðið sosialurin Nr. 29 - 11. februar 2000 4 tíðindablaðið sosialurin Nr. 29 - 11. februar 2000 Minsta krav er at Jákup Mørkøre fær uppreisn ÁKI BERTHOLDSEN –Vit arbeiða enn við málin- um. Men vit vilja heldur hava eina semju enn eina rættarsak. Enn er tað ikki greitt, um uppsøgnin av Jákup Mørk- øre, fyrrverandi leiðara á Landssjúkrahúsinum, endar í rættinum, ella ikki. Fakfelag hansara, Verk- frøðingafelag Føroya, ar- beiðir framvegis við málin- um. Men formaðurin í felag- num, Suni Joensen sigur, at eitt rættarmál er avgjørt síðsti útvegur. – Vit vilja heldur royna at – Er Jákup Mørkøre skeivt viðfarin er tað minsta krav, at hann fær uppreisn, sigur Suni Joensen, formaður í Verkfrøðingarfelag Føroya Varð Jákup Mørkøre upp- sagdur av órøttum má hann mist fáa uppreisn, sigur formaðurin í Verk- frøðingafelagnum loysa málið við eini semju við Landsstýrið, so í fyrstu syftu verður ikki stevnt, sigur hann. Men hann sigur, at fyri- varni fyri at royna málið í rættinum stendur framvegis við, skuldi tað miseydnast at funnið eina semju. – Men vit halda, at tað er frægari loysn at royna at finna eina semju í málinum. – Men miseydnast tað, stendur hin møguleikin framvegis opin. Suni Joensen sigur, at verkfrøðingafelagið hevur gjørt av at arbeiða víðari við málinum. Felagið hevur eina kæru- freist uppá ein mánað, frá tí at uppsagnin er latin Jákupi Mørkøre og tann tíðin er ikki farin fyrrenn um tríggj- ar vikur. Nú verður alt tilfar savn- að saman, sum felagið hev- ur brúk fyri, og so fer Verk- frøðingafelagið at biðja um fund við Almanna- og heilsumálastýrið. Má fáa uppreisn Suni Joensen sigur, at minstakravið er, at Jákup Mørkøre fær uppreisn í hesum máli. – Er skeivt farið fram í hesum máli, má hann í minsta lagi fáa uppreisn, sigur formaðurin í Verk- frøðingafelagnum. Men hann leggur afturat, at, at verkfrøðingafelagið hevði ikki arbeitt víðari við málinum, um nevndin ikki metti, at tað varð skeivt farið fram. Formaðurin í Verkfrøð- ingafelagnum sigur, at fel- agið tekur hetta málið í størsta álvara. – Tað er blivið eitt gjøgn- umgangandi fyribrigdi í al- mennu umsitingini, at leið- arar verða sagdir úr starvi. – Vit hava fleiri dømi um leiðarar, sum eru sagdir upp, uttan at grundgevingin altíð hevur verið líka góð. Formaðurin í Verkfrøð- ingafelagnum sigur, at hetta tekur felagið í størsta álvara og tað er helst galdandi fyri onnur feløg við, tí tað eru ikki bara limir í Verkfrøð- ingafelagnum, sum verða uppsagdir. Hann sigur, at í longdini kann hetta fáa álvarsligar avleiðingar fyri almennu umsitingina, tí so leingi við- urskiftini eru so ótrygg, fer tað uttan iva at fáa fólk at aftra seg við at søkja almenn leiðarastørv fyrrenn leiðararnir fáa tryggari kor. Hann heldur eisini, at al- menna umsitingin skuldi gingið undan sum góðar fyrimyndir á hesum øki. –Men tað sær tvørtur- ímóti út sum um at mynd- ugleikarnir mugu halda, at tað eru ógvuliga fáir før- oyingar, sum kunnu brúkast í leiðandi størvum, leggur Suni Joensen turrisliga aft- urat. Sosialurin - 311820 Seld eru 1.600 atgongu- merkir Í ÍTRÓTTAR- HØLLINI Á HÁLSI leygardagin 19. februar kl. 17.00 Atgongumerkir fáast í flest øllum Statoil- støðum kring landið og á Kunningarstovuni í Tórshavn KONSERT VIÐ CREAMY CREAMY OG KULAR R OG KULAR RØTUR JÁKUP BOGI JOENSEN Nógv fólk høvdu leitað sær niðan í Eysturskúlan í Havn týskvøldið, har skipað varð fyri stórum upplýsandi fundi um royking. Fundurin var fyrst og fremst ætlaður foreldrum at næmingum í Eysturskúlanum. Eysturskúlin hevur sum hin fyrsti skúlin í landinum tikið stig til at koma royk- ingini til lívs. Hetta skal ger- ast við miðvísum upplýs- andi arbeiði. Átta fólk sum øll arbeiða innan heilsuøki vóru boðin við á fundin. Heðin Thomsen yvirlækni á landssjúkrahúsinum, Hjalti Gunnarstein apotek- ari, Lynn Reveal avvenjari og Sanna Hansen ljósmóð- ur, løgdu fram og greiddu okkum frá um vandarnar, ið standast av tubbakki. Heðin Thomsen yvir- lækni vísti millum annað á, at tað í Danmark doyggja umleið 13.000 fólk árliga av royking. So svørt síggja tøl- ini tó ikki út her hjá okkum, men tey eru tó rættiliga skakandi. Okkurt um 86 ella fimti hvør føroyingur doyr av royking. Eisini landsstýriskvinnan í almanna og heilsumálum, Helena Dam á Neystabø, var við á fundinum. - Royking er ein vaksandi trupulleiki í skúlunum runt um landi. Tí eri eg sera feg- in um, at Eysturskúlin tekur stigið fult út, og setur sær sum mál at gerast roykfríur, segði Helena Dam á Neyst- abø millum annað. Tølini vísa heilt greitt, at tey allar flestu byrja at roykja um 14 ára aldur. Tí hevur Eysturskúlin gjørt av at venda sær serliga til júst hendan aldursbólkin, tá talan er um upplýsandi arbeiði. Ein av stigtakarunum til fundin týskvøldið var Manne Persson, ið eisini er lærari á Eysturskúlanum. - Royking hevur verið ein stórur trupulleiki her á skúl- anum í nógv ár. Vit hava roynt ymiskt fyri at koma roykingini til lívs, men ong- Eysturskúlin skal gerast roykfríur Eysturskúlin í Havn er farin í hernað. Virkast skal soleiðis fyri, at skúlin gerst roykfríur antíð er tað eydnast. Eina- ferð var fullkomið bann sett fyri at roykja í Eyturskúla- num, men hetta datt niður fyri aftur. Nú royna vit so aftur, og vóna at vit upp á henda hátt kunnu forða fyri at ung fólk byrja at roykja, Í § 2 stk. 1. stendur: „Tá ið avgerandi broyt- ingar verða gjørdar í ar- beiðsgongdini ella umsit- ingini á einum stovni, skal starvsfólkið hava boð um hetta í góðari tíð fyri at fáa høvi til at vera við í tilrættaleggingini. Krevja tílík tiltøk eftirút- búgving, skulu starvs- fólkini hava høvi til at fáa neyðuga eftirútbúgving, so tey kunnu røkja hesi arbeiði“ Sum dømi uppá avgerðandi broytingar kann nevnast at 1. januar ár 2000 kom nýggj pensiónslóg í gildi. Sosialráðgevarafelagið á- sannar, at ein nýggj lóg vil viðføra ymiskar trupuleikar. Í sambandi við nýggju pen- siónslógina, hava sosialráð- gevarar á pensjónsdeildini merkt hetta sera týðuliga og er hetta serliga orsakað av, at lógin var ov illa umhugs- að og kanska eisini tí at ong- in av teimum, sum arbeiða, við hesum dagliga, vórðu hoyrd. Sosialráðgevarafelagið harmast um, at tað lóg- gevandi valdið ikki hevur nøktandi innlit í avleiðing- arnar, tá avgerðandi lógar- broytingar verða framdar. Tann 3. Januar ár 2000 stóðu sosialráðgevarnir á Almannastovuni við á- byrgdini av fylgjunum av broytingunum, sum Al- manna- og Heilsumálastýr- ið tók ein av síðstu døgu- num í Desember. Soleiðis varð ábyrgdin flutt frá Al- manna- og Heilsumanna- stýrinum yvir á Almann- astovuna. Talið av pensjónistum í Føroyum er í dag: fólka- penjónistar 5577, avlamis- penjónistar 2089 íalt 7666 pensjónistar. Á pensjónsdeildini eru 11 starvsfólk. Harav eru 3 sos- ialráðgevarar, umframt deildarleiðaran sum eisini er sosialráðgevi. Síðan nýggja pensjóslógin varð sett í verk, hevur verið tele- fonstormur á Almanna- stovuni, og hevur starvs- fólkið á pensjónsdeildini ikki gjørt annað seinasta mánaðin enn at greiða fólki frá pensiónsútgjaldingum og hevur ongin tíð verið til annað arbeiði. Tað at fleiri broytingar eru gjørdar aftaná at lógin varð sett í gildi hevur viðført, at sosialráðgevarnir á pensjónsdeildini, sum um- sita lógina hava kent seg ørkymlaðar og máttleysar, og vóru boðini til viðskift- afólkini tí ymisk frá degi til dags. Hetta viðførir so aftur, at viðskiftafólkini missa ál- itið á okkum sum sosialráð- gevarar. At Almanna- og Heilsu- málastýrið setir eina slíka lóg í verk, uttan at fylgja mannagongdini sambært § 2 stk. 1 í Starvsmanna- lógini, fær avleiðingar. Tað setir stór krøv til sosialráð- gevarnar, tá grundarlagið (lógir og siðvenja) í dagliga arbeiði teirra broytist av- gerandi og sum í hesum føri talan er um eina nýggja lóg, ið vísir seg ikki at vera nøkt- andi. Avleiðingarnar eru at sosialráðgevararnir vera ov- byrjaðir og viðførir hetta, at tænastustøðið lækkar mun- andi og tí eisini okkara um- dømi sum fakbólkur. Áðrenn avgerðandi broyt- ingar viðvíkjandi arbeiðs- gongd, umsiting ella lóg- gávu fara fram, eiga við- komandi fakbólkar at verða hoyrdir. Sosialráðgevarafel- agið metir, at vit við okkara innliti og vitan innan al- mannaøkið, kunnu verða ein stuðul tá ið fyrireikingar og broytingar skulu fremj- ast á almannaøkinum. Vinarliga Sosialráðgevarafelag Føroya segði Manne Persson, í stuttari viðmerking við Sos- ialin. Á fundinum týskvøldið kom annars fram, at Eyst- urskúlin eisini fer at gera nakað fyri tey sum longu eru byrjað at roykja. Skúlin fer nevnliga at bjóða næm- ingum, sum vilja leggja av at roykja, serkøna og ókeyp- is hjálp. Uttan iva ein sera góð hugsan sum aðrir skúlar áttu at tikið til sín. Í hvussu so er vísti Helena Dam á Neystabø landsstýr- iskvinna, málinum stóran á- huga og segði, at hon vil gera sítt til, at arbeiði móti royking verður gjørt til fuln- ar. Broytingar innan almannaøkið Viðmerkingar til avleiðingar í sambandi við broytingar innan almannaøkið í Starvsmannasáttmála Páll Horn, umboð fyri næmingaráðið, Eyðdis Baldvinson, skúlastjóri, Manni Persson og Jógvan Martin Mørk, lærara Alt til dreingin, tann unga og meira tilkomna mannin Givið verður 25% eyka í avsláttri av útsøluprísinum Restútsøla Restútsøla Sosialurin 311820 Vágsbotnur • Tel. 31 62 06 Kallkyn