hósdagur 28. desember 2006síða 11

Nr. 238 - 8. desember 2006 Í grein í bløðunum 17.11.06 sigur Óli Jacobsen meg lúgva, tá eg fortelji, at eg fór inn í málið um kryvji­ maskinuna, tá reiðari hevði kroyst manningarnar longur enn loyvt var, og teir onga hjálp høvdu fingið frá Óla. Søgan er henda: Vit fingu kryvjimaskinu umborð januar - februar í fjør. Á, tann Harrans lætti. Í apríl mánað fekk eitt trolarapar, vit høvdu tætt tilknýti til, somu útgerð. Nakað áðrenn hetta arbeiðið var liðugt, fortaldu hesar manningar okkum, at teir umvegis skiparan høvdu fingið at vita, at teir sjálvir skuldu gjalda hesa útreiðslu fyri reiðaran. Vit lógu á Toftum, og eg ringdi beint til Óla og bað hann kvala hesa ætlan í føðingini, tí hetta var greitt álitis- sáttmálabrot, sum fór at skapa fordømi fyri aðrar reiðarar. 24. apríl koma manning­ arnar til skipini, sum nú hava nevndu maskinur in­stalleraðar. Áðrenn mynstr­ að verður, kemur reiðarin umborð við einum pappíri, har hann krevur, at fólkið skal gjalda maskinurnar við einum hálvum parti frá hvørjari manning t.v.s. hálvum øðrum parti,annars fekk tað fylgjur. Umboð fyri manningarnar ringja til F. F. at klaga. Boðini frá Óla vóru: “Tit skulu ikki skriva undir!” og so var samrøðan liðug. Var Óli nakar maður tá, so troppaði hann sjálvur upp á kajini og legði skipini við brestin, inntil mynstrað varð eftir galdandi sáttmála. Manningarnar vóru tá so sperdar, at tær skrivaðu undir. Mundi Erlendur Patursson, sum fór í geglið fyri sínar limir, havt handlað so jonkasliga? Hetta var 24 apríl, og skipini gera hálvan annan túr og koma inn við maskin­ skaða 8. mei. Tástani frætti eg, hvussu kroystar mann­ ingarnar høvdu verið. Nú sá eg onga meining í at ringja aftur til Óla, men ringdi til næstformannin, sum eg havi samstarvað væl við í 30 ár. Eg spurdi hann, hvat nevndin í F. F. segði til, at reiðari hevði kroyst sínar menn til sáttmálabrot. Svarið var, at nevnda mál hevði ikki verið fyri á fundi, og sjálvur hevði hann bara hoyrt hesi tíðindir í einum føðingardegi. Tá hugsaði eg: drìvur Óli F. F. sum sína egnu kiosk, tá hann ikki orienterar nevndina um slíkt álvarsmál? Einar fimm minuttir eftir samrøðuna við næst­ for­mannin, ringir Óli og spyr, hvat eg vil. Eg for­ telji honum søguna og sigi annars, at nú fari eg í bløðini við málinum. Tann 11. mei skrivar Óli bræv til Reiðarafelagið (end­ ur­givið 17.11.06), har hann í sera mjúkum vendingum átalar at ávísir reiðarar meir ella minni trýsta fiskimenn at skriva undir... Tann 13. mei skrivar Edvard í Skorini Joensen eftir áheitan frá mær grein um málið í Sosialinum. Tá var skipara og Naviga­ tørfelagið eisini komið uppí. Var Óli farin inn í mál­ ið, tá eg gav honum tað fyrsta preiðið, høvdu 3 manningar sloppið undan at verið eyðmýktar av sín­ um reiðara, og Óli hevði borið seg at sum ein rættur fakfelagsmaður. Tað gjørdi hann ikki. Nei, Harra formaður! Dan R. Petersen lýgur ikki. Hann hevur sera gott minni, og so noterar hann sær dato. Hesa søguna kenna nógv­ ir sjómenn og rista við høvdinum yvir sín formann. Tað er millum mangt annað slíkar hendingar, sum hava gjørt, at eg ætli at loysa hann av 31. januar 2007. Óli, sannleikin og kryvjimaskinan Dan R. Petersen Í danska sjónvarpinum var aftur sjón fyri søgn, hvussu limirnir í tinginum skapa sær sína egnu mentan, sum teir barnsliga uppáhalda, uttan mun til hvat rørir seg millum borgarar í hesum landi. Í kjakinum um samkynt og teirra rættindi ella tørv á rættindi, hevur verið sagt og gjørt almikið, utt­an tó at veruliga málið hev­ ur flutt limirnir eitt vet í parlamentarisku viðgerð­ ini. Í tingvarpinum hevur ver­ið møguligt at fylt við orðaskiftinum í tinginum um at veita samkyntum inni­vist grein 266B í revsi­ lógini, og tað var ikki huga­ ligt at síggja landsins kosnu grundgeva fyri sínum sjón­ ar­miðum, og í álvara ikki himpraðust at skjóta seg undir bæði Gud og hin grá­ beinta. Av teimum, sum býttis­ liga hjálptu sær við Bíbli­ uni, snúði tað seg ikki um at skapa rættvísi fyri ein minnilutabólk – ja, í veruleikanum er hugsandi, at tinglimirnir, sum mót­ mæla uppskotinum, eru full­komiliga líkasælir um støðuna hjá teimum sam­ kyntu. Tað snýr seg ivaleyst meira um spæl fyri gallarínum, fyri at tekkjast veljarum. Ikki vist at allir veljarar hjá mótstøðufólkunum góðtaka teirra fjákalótir, og vónandi verður tað ikki gloymt, tá tað aftur stundar móti vali. Tað vanlukkuliga í øllum hesum er, at tingið er av­dúkað – bæði herheima og í útlandinum, sum eitt avoldað ódemokratiskt parla­ment, har tey mest víð­ gongdu sleppa at koma til orðanna, uttan at fáa veru­ ligt mótspæl frá øðrum ting­ fólkum, sum kanska ikki tíma at øna teimum aftur. Eg ivist ikki í, at flest tingfólk eru hampakvinnur og –menn, sum taka sítt arbeiði í størsta álvara, men hvat er til at taka, tá orðaskifti í tinginum verður drigið niður á so lágt støði, at tað kanska er skomm at svara aftur? Eitt er vist: vit byggja einki land við slíkum aftur­ haldskreftum, sum bert hava í huga at ”frelsa” neyð­ars borgarar í hesum landi – og tað frá landsins hægsta røðarapalli. Mín áheitan til Jenis, Gerhard og Bill, bara fyri at nevna nakrar – farið í tykkkara bønarhús við persónligu kristnu sannføring tykkara og latið onnur, sum virða sítt tingarbeiði, smíða land­ sins lógir. So kann hvalvíksprestur halda sínar prædikur í kirkj­ uni, og ikki sum í danska sjónvarpinum, rósa sær av, at í Føroyum kann hann kalla samkynd pædofil og samstundis viðganga, at tað kann hann ikki í Danmark, tí har er ”sexuel orientering” innlimað í grein 266B, og tá hevði hann framt lógar­brot. Er tað ikki nóg greitt fyri tingfólkunum og føroyingum annars, at júst hetta er kjarnin í málinum? Hvussu við lógarsmíðin­ um í framtíðar føroyska sam­ felagnum, tá eitt so pinku­ lítið mál kann fylla so nógv í Føroyum, at tað frættist Dagny Joensen Sermentanin í tinginum 11 Í sambandi við tíð­ind­a­send­ ing­­ina í SvF í gjárkvøldið kom fram, at tað var ein sjálv­fylgja at allur Javn­að­ ar­­flokkurin atkvøður fyri grein 266b í revsilógini. Eg vil bara minna á, at hetta mál tvær ferðir fyrr hevur verið til atkvøðugreiðslu í tinginum. Fyrru ferð í mai 1988 við sama orðaljóði. Tá hevði Javn­að­ar­flokk­ ur­in átta tingmenn, har allir atkvøddu ímóti. Teir vóru: Poul Jacob Olsen, Tórálvur Mohr Olsen, Henrik Old, Jørgen Thomsen, Jó­ann­es Dalgsgaard, Jákup Lind­en­ skov, Sverre Midjord og Tumm­as Arabo. Tá málið var til viðgerðar í fjør vóru teir fýra av sjey, sum atkvøddu »ja«. Í sjón­ varpsins eygum er tað væl ein stór framgongd. Kanska ein framgongd? løgtingsmaður Henrik Old Petur Skeel, veð­ ur­­frøð­ingur, vænt­ ar ikki eitt blítt vikuskifti um oyggj­ arnar VEÐRIÐ Heini S. Kristiansen heinik@sosialurin.fo Leygardagin verður vind­ur av útnyrðingi, og hann veksur vindin út á kvøldið. Tað verður turt. Sunnunáttina og sunn­u­dag­ in kemur eitt djúpt lág­t­rýst við hvarvi inn yvir oyggj­ arnar. - Talan er um líka djúpt látrýst sum í ódnini í 1988, sigur Petur. Hetta gevur storm av lands­ynningi og í støðum upp í hvassan storm. Hann minkar vindin eitt vet sunnudagin. Veðrið heldur fram mánadagin við nógv­um vindi. Hitin leygardagin verður 3 - 6 stig. Sunnudagin verð­ ur eitt sindur lýggjari - upp til 8 stig. Mánadagin verður aftur kaldari. Undirsjóvartunnil millum Hvít­anes og Eysturoy eigur at verða gjørdur skjótast til­ ber. Metingar vísa at hetta veg­­astrekki fer at hava nógv mestu ferðslu í Føroyum. Tal­ið av bilum verður so stórt, at verkætlanin kann fíggj­a­­st við rímiliga lágum tunnilsgjaldi. Hesin tunnil opnar fyri ó­tali av nýggjum møg­u­leik­ um, ikki bara í Runavík men víða um. Dundrandi skeiv veg­a­føring Eg taki mítt uppskot fram aftur, har tunnilin gong­ur millum Hvítanes og Ri­t­ uvíks­háls og verður stívar 7 km langur. Út fyri Hvítanesi er dýp­ ið minst og verður farið tann vegin, verður hallið í tunlinum so lítið, sum til ber, við teimum fyrimunum, tað gevur. Tunnilsmunn­ar­nir vera í óbygdum øki við møg­u­leik­ um fyri íbindingum í fleiri ættir. Eystari tunnilsmunnin liggur væl fyri til íbinding í nýggjan veg omanfyri hús­ ini í Runavík. – Hesin veg­ur má fáa høgan prioritet fyri at lætta um vaksandi ferðsl­u­ trup­ulleikar í Runavík. Tunnilin kann gerast stytri, um farið verður móti Æðuvík, men spurningur er, um tað loysir seg. Flogvøllur Í 1963 varð kanning gjørd at finna best egn­aða pláss­ið til alt­er­na­ tiv­an flogvøll. Skor­­­hædd­in var mett at vera besta plássið og grund­ gev­­ing­ar vóru 1. Møguleikar fyri instru­ment­ flúgv­ing 2. Økið er mitt í Føroyum 3. Møguleikar eru fyri tvør­breytum Á Skorhæddini er rættuliga javnur vindur – tí hevur SEV sett vindmyllur upp har. Alternativur flogvøllur á Skorhæddini liggur væl fyri viðvíkjandi mjørka. Tá tjúkt er vestanfyri, er næstan altíð klárt á Skorhæddini. Í góðum summ­arveðri kann mjørki leggj­ast á Skorhæddina á eysturætt; men tá er klárt vesturi í Vágum. Var flogbreyt á Skorhæddum, høvdu trupulleikarnir, vit hava havt av mjørka um ó­lavsøkutíð í ár, verið at kalla burtur. Flogbreyt í landnyrðing/ útsynning kann vera ca 2000 m. Lendið har er at kalla slætt, so henda breyt kann ikki vera so kostnaðarmikil at gera – og verður arbeiðið samskipað við tunnilsgerð, verður tað uppaftur bíl­ig­ ari. Henda breyt hóskar best til høvuðsættina í Føroyum, sum er útsynningur. Við teimum arbeiðstólum, tøk eru í dag, átti ikki at ver­ ið so ovurhond dýrt at fingið 4000 m. flogbreyt eftir røðini á Eystnesi. Ófatuligt At gera framkomnar vind­ mát­ing­ar í Søltuvík og á Glyv­urs­nesi, uttan at taka Skorhæddina við, kennist ófatuligt. Á vesturætt kann mjørki vera í Vágum, men samstundis eisini í Søltuvík og á Glyvursnesi, og hvussu er við tvørbreyt í Søltuvík og á Glyvursnesi? Krav má vera, at arbeitt verður fyri at finna bestu alternativu flogbreyt, og at vegakervið verður so trygt og gott, sum tilber. Undirsjóvartunnil og flogvøll lækni Óli Mikkelsen Ódnarveður um vikuskiftið