mánadagur 11. desember 2006síða 9

Nr. 239 - 11. desember 2006 9 tíðindi – Eitt vælútbúgvið fólk er tað týdning­ar­ mesta tilfeingið, eitt samfelag eigur. Tí skulu fólkaskúlin og miðnámsskúlin teljast millum teir fremstu í altjóða høpi – og hægri útbúgvingar í Føroyum skulu eisini upp á altjóða støði Útbúgving Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Í morgun varð skipað fyri visjónstorgi á Hotel Hafnia um útbúgving, gransking og íverksetan. Seinnapartin helt torgið fram við KT, umhvørvi og mentan. Tað eru strategibólkarnir, sum skipa fyri framløgun­ um, og síðan hava áhoyr­arar høvi at gera viðmerkingar og seta spurningar. Sosialurin var við í morgun, tá ið strategi­bólk­ ur­in, sum hevur arbeitt við útbúgving, hevði sína framløgu. Í hesum bólki sita Petur Petersen, formaður, Olaus Jespersen, skrivari, Annika Sølvará, Jan Mortensen, Magnus Tausen og Katrin Apol. Magnus Tausen, sum er formaður í Føroya Lær­ arafelag, hevði forfall og var tí ikki við í morgun. Nakað av fólki við til­ knýti til skúlaverkið og onnur við áhuga fyri skúla og útbúgvingum vóru við til framløguna og nýttu høvi at seta spurningar. Løgmaður, Jóannes Ejdesgaard og lands­stýrismaðurin í fíggj­ armálum, Bárður Nielsen, vóru eisini við. Í fremstu røð Málið við arbeiðnum hjá strategibólkinum fyri út­ búgv­ing er, at Føroyar skulu teljast millum fremstu tjóð­ir innan fólkaskúla og miðnámsskúlar í 2015, og somuleiðis skulu hægri út­­búgv­ingar í Føroyum standa altjóða mát. Bólkurin ásannar, at eitt vælútbúgvið fólk er týdn­ ingarmesta tilfeingið, eitt samfelag eigur. Hvussu málini hjá strategibólkinum kunnu røkk­ast, greiðir bólkurin í stuttum frá á 13 A-4 síð­ um. Í samandráttinum ásann­­­ar bólkurin, at góð­ ar útbúgvingar eru grund­ ar­lagið undir góðum kapp­­ingarføri, eins og hetta er grundarlagið undir, at øll kunnu taka lut í samfelagnum og á ar­ beiðsmarknaðinum. – Útbúgvingarnar skulu vera fyri øll, og tær skulu tryggja, at fleiri verða út­búgvin meira alt lívið. Dentur verður lagdur á, at ein vælvirkandi út­­búgv­ ingar-og gransk­ingar­skipan er høvuðs­grund­ar­lagið undir sam­felags­menn­ing­ ini. Í heimsflokki – Skulu vit tryggja, at vit standa okkum væl í al­heimssamfelagnum og verða millum tey fremstu, er umráðandi, at undir­vís­ ing í fólkaskúlan­um og miðnámsskúlanum er í heimsflokki. Bólkurin heldur, at út­búgvingartilboð, stuðuls­ skip­anir og annað innan hægri útbúgvingar eiga at standa øllum í boði og verða ókeypis, bæði hvat útbúgvingarslagi og út­búgvingarstaði viðvíkur. – Gjøgnum altjóða út­búgv­ingarsamstarv fáa les­andi og undirvísarar møguleika at taka virknan lut í altjóðagerðini, og við Bologne-avtaluni verður út­búgvingarøkið á altjóða støði. Førleikin í fremm­anda­ málum og mentanarfatan eru umráðandi, eins og førleikamenning av undir­ vísarum og leiðslum. – Ein væl skipaður bygnaður innan útbúgving og gransking er ein umráðandi fyritreyt fyri, at hesi bæði øki verða lyft upp á altjóða støði, sigur strategibólkurin fyri útbúgving. Hvussu røkka vit málinum? Fyri at røkka málinum, skal førleikin í fremm­anda­ málum styrkjast, og enskt skal lærast og dugast eins væl og danskt. Førleikin í mentanarfatan skal eisini styrkjast, soleiðis at vit kunnu standa okkum væl í altjóðagerðini. Á visjónstorginum setti onkur spurnartekin við orðingina um, at »enskt skal dugast eins væl og danskt« og vísti á, at enn vita vit ikki, hvussu væl føroyingar fara at duga danskt í 2015. Hesin helt, at vit skulu duga enskt eins væl og føroyskt í 2015. – Alt økið verður sam­ skipað - heilt frá barnagarði til vaksnamannaútbúgving, har øll taka eina mið­náms­ útbúgving, og 75% fara undir hægri útbúgving. Bólkurin heldur, at hægri útbúgvingar skulu bjóðast út innan øki, sum eru serføroysk, har stórur tørvur er á fólki, og hvørt útbúgvingar hava serligan samfelagsligan týdning. – Námsfrøðilig gransk­ ing er ein umráðandi fyri­ treyt fyri allari menning í útbúgvingarverkinum. Fyri at tryggja, at okkara út­búgvingar eru á altjóða stigi, eiga vit at taka lut í altjóða samstarvi og eftir­ metingum. Aftrat hesum eiga vit at tryggja okkum luttøku í viðkomandi altjóða út­búgv­ ingarsamstarvi. Fólkaskúlin er grundvøllurin Strategibólkurin ásannar, at fólkaskúlin er grundvøll­ urin undir allari útbúgving. Hesin skal tryggja, at tey ungu gerast før fyri at útbúgva seg víðari, soleiðis at tey kunnu liva og virka í einum alsamt meira al­tjóðakendum heimi. – Fólkaskúlin verður skip­ aður sum eitt liðiligt og fjøltáttað læru-, menningar- og undirvísingarumhvørvi. Bólkurin sigur, at skiftið frá barnagarði til fólkaskúla skal verða so trygt sum møguligt, og tí eigur barna­økið at verða lagt til Mentamálaráðið. – Samstundis verður tað sama ráð, sum kemur at hava ábyrgdina fyri menningini hjá barninum – frá smábarnaaldri til viðkomandi sum vaksin fer út á arbeiðsmarknaðin. Strategibólkurin leggur upp til, at børnini fara í skúla um 6 ára aldur, og eftir 10 ára skúlagongd verður hildið fram í 3 ára miðnámsskúla, har øll hava rætt til útbúgvingarstuðul eftir 10. flokk. Eftirskúli eigur eisini at verða settur á stovn, sum skal stimbra framhaldandi útbúgving. - Landið verður skipað í seks skúlaøki og eina meginfyrisiting, og í hvørjum øki verður sett á stovn ein økisfyrisiting, sigur strategibólkurin. Soleiðis fáa vit eitt betri skúlaverk Ein partur av strategibólkinum saman við (f.v.) Bjørt Samuelsen, kunningarráðgeva, Katrin Apol, Annika Sølvará, Jan Mortensen og Olaus Jespersen Mynd: Vilmund Jacobsen Lægri skattur í Hovi Næsta á skulu skattgjaldararnir í Hovi rinda minni í skatti enn í ár. Bygdarráðið í Hovi hevur samtykt at lækka skattin, so hann fer úr 22 prosentum í 20 prosent eftir ársskiftið. Samstundis er avgjørt at hækka barnafrádráttin 500 krónur, so hann verður 3.500 krónur fyri hvørt barnið. Hovs kommuna væntar at fáa 3,1 mió. krónur í skatti næsta ár. Íløgurnar verða 1,5 mió. krónur, sum ætlanin er at brúka til nýggja vatnleiðing. Bókasøla heldur fram Tiltakið at selja kristiligar bøkur og fløgur í Miðlon í Havn í síðstu viku eydnaðist so væl, at stigtakararnir hava gjørt av at halda fram hesa vikuna afturat. Asia-toymið, sum stendur fyri tiltakinum, hevur havt umleið 350 bøkur og fløgur til sølu í Miðlon, og í dag er ein nýggj vøra komin í handilin. Tað er kristiliga spælið Manna, har fólk kunnu kappast um at svara 5.880 ymsum bíbilskum spurningum. Spælið minnir um Trivial Persuit. Petur Petersen, sum er for­ maður í strategi­bólk­in­um fyri útbúgving, hevði fram­løguna á Hotel Hafnia í morgun Mynd: Vilmund Jacobsen Nakað av fólki við tilknýti til skúlaverkið og onnur vóru við á visjónstorginum um útbúgving Mynd: Vilmund Jacobsen