fríggjadagur 2. februar 2001síða 7

gult cyan magenta svart 12 Nr. 23 - 2. februar 2001 VIÐMERKING Gjørt skal vera vart við, at við løgtingslógunum nr. 3 og 4 frá 25. jan. 2001 eru gjørdar nakrar broytingar á pensjónsøkinum, sum fáa gildi frá komandi útgjaldi. Sjúkrakassaviðbótin (160 kr. / mðr.) er ikki longur at finna, sum ein sjálvstøðug viðbót, men er løgd inn- aftur í vanligu viðbótina, sum er hækkað tilsvarandi. Allar viðbøturnar er somuleiðis hækkaðar við 4%. Annars eru reglurnar fyri barnaviðbótini broyttar soleiðis, at ein pensjónistur fær eina barnaviðbót pr. barn undir 18 ár, um so er, at barnið ikki uppiheldur sær uttanfyri heimið eftir forsorgar- ella barnafor- sorgarlógini. Eru bæði for- eldrini pensjónistar fáa tey eina viðbót í part, og ikki bert eina sum framman- undan. Viðv. fólkapensjónini og lægstu fyritíðarpensjónini er annars einans talan um smærri broytingar í upp- hæddunum, og tí skuldu hesir bólkar ikki merkt nakran serligan mun í út- gjaldinum. Viðv. miðal og hægstu fyritíðarpensjón er viðbótin nú býtt sundur í eina viðbót og eina avlamisviðbót, har- av tann seinna er skattafrí og ikki-inntøkuávirkað. Hetta merkir, at fyri flestu pensjónistarnar í hesum bólkunum skuldi talan gjørst um eina ávísa hækk- ing í útgjaldinum. Tann inntøkan, sum pen- sjónisturin kann hava um- framt pensjónina, uttan at hetta ávirkar upphæddina er broytt til 21.400 kr. og 42.800 kr. fyri ávikavist fólka- og fýritíðarpensjónistar. Eisini er avlamisveitingin innførd aftur fyri tey, sum læknaliga lúka treytirnar fyri at fáa hægstu ella miðal fyritíðarpensjón, men sum ikki kunnu fáa pensjón or- sakað av ov høgari inntøku. Tá talan er um fulla (óskerda) pensjón eru mán- aðarligu upphæddirnar frammanundan skatti: Rúni Tummasarson Tvøroyri Tað vóru feigdarboð í Út- varp Føroya hevði at bera suðringum afturvið nátt- urðanum mánakvøldið tann 8. jan. Mangur bitin ið var ætlaður at metta og skapa vælvild nú dagurin gekk at halla, man hava kúvent í maganum og leitað sær uppaftur í ljósið, nú henda beistagerð norðan úr høv- uðsstaðnum varð almanna- kunngjørd í teimum før- oysku stovunum. Hálmstráið, sum suðring- ar seinastu árini hava krøkt seg í, og sum hevur givið einastu vónina um ein glotta fyri vinnulívið, eins væl sum fyri trivnaðin sum heild í oynni, varð kvett við einum deyðiligum bana- høggi. Fyri teir mest svart- skygdu suðringarnir vóru boðini bert ein staðfesting av tí, sum teir søgdu seg vita var í væntu. Tá ið løg- tingið í februar mánaða í fjør avgjørdi at lata markn- aðarkreftirnar sjálvar finna útav, hvar ein útgerðarhavn fyri oljuvinnuna skuldi liggja, var avgerðin í veru- leikanum longu tikin. Tí marknaðarkreftirnar eru sjálvsagt sterkast har vinnulívið er sterkast, og tað er ikki í Suðuroynni. Hetta veit hvørt manns- barn. Tað sum eisini átti at verið eyðsýnt, í øllum før- um fyri landsins kosnu menn, er at tá ið ein letur marknaðarkreftirnar ráða, og letur tær sjálvar taka slíkar avgerðir, so er tað ikki vist at hendan avgerðin er tann besta fyri samfe- lagið sum heild. Eisini er tað púra greitt, at hesir somu menn eru ikki áhug- aðir í, at hendan avgerðin verður grundað á kapping- arføri, í orðsins besta týdn- ingi. Hetta at lata marknaðar- kreftirnar ráða, er bert eitt skálkaskjól fyri polititikk- arnar.À henda hátt sleppa teir undan at taka nakrar illa dámdar avgerðir, nú val stendur fyri durum. Við øðrum orðum gera teir ikki tað teir eru valdir til at gera. Um hetta var í tí privatu vinnuni, sum hesir somu menn siga seg verja, so vóru teir uppsagdir og tað stundisliga. Havast skal í huga, at tað eru ikki bert politikkararnir sum í hesum føri hava ávirkan, men tað eru eisini aðrir persónar sum kunna taka avgerðir av týdningi í hesum málið. Hetta eru ikki persónar ið fólkið hevur valt, men hesir nýta høvið at fjala seg aftanfyri tað leysu orðing- ina, sum teir folkavaldu settu í oljulóggávuna. Nú er tað so endiliga komið fram, at einasta VIRKSEMI sum suðringar fara at fáa burturúr, hesa fyri okkum øll nýggju vinnu, verður ein partur av tilbúgvingini t.v.s. goymsla av nøkrum oljuforðingum. Hetta kann uttan iva goymast í nøkrum fáum bingjum, so at kalla hetta VIRKSEMI, er at halda fólk fyri tað turra spott. Um landsins kosnu menn, meta hetta at vera VIRKSEMI í orðsins røttu týðing, so er tað ikki torført at ímynda sær, hvussu nógv VIRK- SEMI fer fram í teim mongu stýrunum í høvuðs- taðnum. Sum vera man so kunnu persónar ávirkast. Ì einari kapping ber til at trýsta, og taka aðrar heldur ódámligar hættir í nýtslu, við tí fyri eyga at fáa mótpartin vístan úr kappingini, áðrenn tað gerst alt ov sjónligt, hvør veruligi vinnarin er. Um slíkir hættir hava gjørt seg galdandi, tá ið talan er um útgerðarhavnina, dugi eg ikki at meta um, men tað er ongin loyna, at soleiðis halda flestu suðringar, at leikur er farin fram. Kann tað hugsast, at í einari rættvísari kapping um útgerðarhavnina, hevði Norserv verið sjálvsagdi vinnarin? Kann tad hugsast, at um Norserv fekk møguleikan at bjóða seg fram á jøvnum føti við Asco, Eimskip og Atlantic Supply Base, so hevði felagið verið ført fyri at veitt tænasturnar fyri lægri kostnað enn feløgini norðanfjørðs? Sum støðan er fæst ongantíð greiða á hesum, men eitt er tó púra greitt, tað er ikki kvalifikatión- unum hjá Norserv ið nakað er galið við. Móðurfelagið hjá hesum felag serviserar frammanundan fyritøkur sum SHELL, CHEVRON, TEXACO og AMERADA HESS. Alt fyritøkur ið eru væl størri enn STATOIL . “Økismenning og út- jaðarapolitikkur”. Hetta eru føgur orð ið mangan hava verið at hoyrt seinnu árini, serliga frá poltikkarunum. Tey eru mestsum burturav nýtt at sissa onkran við, sum ikki hoyrir heima í miðstaðarøkinum, og sum hevur dittað sær at funnist at politikkarunum. Í dag kunnu vit bert staðfesta, at hesi orð eru útholaði og onga meining hava í veru- leikanum. Nú eru bert eini ráð til at taka. Tað er at lata sitandi samgongu merkja fylgjur- nar av teirra vantandi før- leika at taka tær avgerðir ið eru teirra skylda. Hetta gerst best við, at allir suðr- ingar møta fjølmentir á val- inum 25. apríl 2001, tá ið vit væntandi skulu atkvøða um framtíðar støðu Føroya í ríkisfelagsskapinum. Her skulu vit vísa okkara ónøgd við at ganga ímóti sam- gonguni og fella teirra upp- skot. Vónandi er løgmaður so mikið at sær komin, at hann skrivar út nýval eftir slíkan ósigur. Best hevði verið um val- feløgini í suðri tóku seg saman, og í felag heittu á allar suðringar um at fella uppskotið hjá samgonguni. Eitt dømi um hvussu lítið gott vit í Suðri hava í væntu frá hesu samgongu, er mál- ið um tann nýggja Smiril. Her talar gongdin í málin- um higartil fyri seg sjálvan. Men tað kemur neyvan óvart á nakran í Suðri, um játtanin til nýggja Smiril verður skerd áðrenn langt er fráliði. Hetta verður væl gjørt við tí grundgeving at nú ongin oljuvinna verður í Suðri kortini, so hava suðr- ingar ikki betri samferðslu fyri neyðini. Onkur vil uttan iva halda, at vit í Suðri nú eru farin at síggja trøll á alljósum degi, men lat okkum nú síggja. Tað gerst alt meiri van- ligt, at hoyra suðringar tosa um, at loysa oynna frá rest- ini av Føroyum. Hesar røddir gerast alt harðari og er hetta ikki í spølni, men í rámasta álvara. Politikkar- nir í ”konTórshavn” skulu ikki kenna seg vísan í at hetta krav kann tigast burtur. Kanska Suður- oyggin fær loysing áðrenn Føroyar. Vit eru í øllum førum samd um hvat skal standa á atkvøðuseðilinum. Ráðagerðin móti Suðuroynni Tíðindaskriv frá Almanna- og Heilsumálastýrinum Broytingar á pensjónsøkinum stakur: giftur: giftur ikki-penjónisti*: Fólkapensjónistur: 6.046 kr. 4.678 kr. 5.534 kr. Hægsti fyritíðarpensjónistur: 10.258 kr. 9.000 kr. 9.856 kr. Miðal fyritíðarpensjónistur: 7.459 kr. 6.425 kr. 7.281 kr. Lægsti fyritíðarpensjónistur: 5.439 kr. 4.333 kr. 5.189 kr. Viðv. bólkinum giftur ikki-pensjónisti er talan um persónar, sum innan 1. jan. 2000 fingu pensjón og longu tá vóru giftir einum ikki-pensjónisti. SJÓNLEIKUR Í vikuskiftinum 3. og 4. febr. verður sjón- leikurin Fremmanda Gentan framførdur á Dramaverkstaðnum á Nabb. Sjónleikurin er um eina smágentu sum er flóttafólk í Føroyum. Hetta er ein stuttur barnaleikur, sum tey 10 og 11 ára gomlu børnini dramaverk- staðnum leika. Børn- ini byrjaðu at venja í november 2000, og øll uttan 2 eru ný- byrjarar. Leygardagin er ein sýning kl 18 og sunnudagin eru tvær sýningar kl. 16 og kl. 18. Atgongumerkir kunnu keypast í for- sølu í Kunningarstov- uni og á Dramaverk- staðnum 1 tíma und- an sýning. Børn undir 5 ár skulu vera saman við vaksnum, sigur Dramaverkstaðið í tíðindaskrivi. Fremmanda Gentan Lindin víðkar virksemið ÚTVARPSSTØÐ Eirikur Lindenskov Nú um dagarnar er eitt ár liðið, síðani út- varpsstøðin Lindin, ið sendir kristiligt til- far, sendi fyri fyrstu ferð. Í hesum sambandi skipar útvarpsstøðin fyri tíðindafundi í dag, har fjølmiðlarnir verða bodnir til morgunbreyð og kaffi. Tey, ið standa aftan fyri útvarpsstøðina Lindina, fara at greiða fjølmiðunum frá virk- seminum farna árið, um aktuellu víðkan- ina í morgin, um nýggjar sendingar og senditíðir og framtíð- arætlanum annars. Frá fríggjadegi 2. februar til hósdagin 8. februar Basalt Sunnukvøldið kl. 20.00 Prix Føroyar - av Strondum Kristitrúgv og kvæðayrking Bæði Útvarp Føroya og Sjónvarp Føroya fara at senda frá Prix Føroyar kappingini, sum verður á Strondum um vikuskiftið. Útvarpið fer at senda mánadagin kl. 16, meðan Prix Føroyar verður á skránni mikukvøldið kl. 21.40 í sjónvarpinum. Bólkarnir, sum skulu á pallin leygarkvøldið, eru Flux, Epot, I am, No Connection, Marigold, Janus Trúgvason, Pínadoy, Phantoms og Side Effects. Bara Flux og I am vóru við í kappingini seinast, og tá eydnaðist tað Flux at koma í finaluna. Spennandi verður at frætta, hvørjir tveir bólkar fara víðari í finaluna. Fyrr plagdu vit at skemta við altjóða gleivstrøðu og so framvegis. Kanska aktuelt í hesum døgum. Veit ikki, hvussu nógv hava givið sær far um tað, men fimleikaløt- an í ÚF er burtur! Kanska onkur saknar hana. Hendan fasta tátt í eini 10 ár. Nyggja skráin er við at festa seg og við at vinna hevd. Broyting- ar eru ringar at framja, men tær vinna sum oftast og tað er oftast til tað betra. Morg- un redaktiónin er eftir mín- um tykki ófør og tað er heppið, at vit sleppa at hoyra tættirnar aftur á kvøldið. Saknur var í hes- um, tá hetta ikki var. Dagarnir eru framvegis heldur stuttir, so gott er at hava sjónvarp. Hesi orð falla ofta hesa myrku tíð. Men tá sagt verður sjónvarp, so verður neyvan altíð meint við stovnin, ið vit nevna Sjónvarp Føroya. Har tykist ofta langt millum góðu sendingarnar. Og skal ein so til at meta Sjónvarpið, sum ein veru- ligan stovn og samanbera við aðrar mentanarstovnar í londunum kring okkum, so er langt á mál. Enn eru før- oysku minuttirnir á sjón- varpsrútinum ikki so nógvir í tali. Telja vit so ikki tíðind- asendingarnar við, so er sera lítið eftir. Tað er, sum fer øll orka til hesar send- ingar og so má manningin bara gera hitt umframt. Skal ikki siga, at tað er so, men tað kann tykjast so. Neyvan er lætt at eita Sjónvarp, tað er greitt, og øll tekin eru eisini um hetta. Men glottar eru. Útvarp og sjónvarp eru við til at fyrireika Prix Føroyar og gera nógv burturúr. Loft- miðlarnir eiga rós fyri hetta tiltak, sum eisini FUT og Norðurlandahúsið fyrireika. Útvarpið sendir beinleiðis frá leikstøðunum fríggja- kvøld og leygarkvøld. Tað er frálíkt og lurtarin kann fylgja við so hvørt. Tikið verður so samanum mána- dag. Sjónvarpið spílar seg eis- ini út í samband við tiltakið. Johan Dalsgaard í Kollafirði gjørdi eftir mínum tykki rímuligar sendingar und- anfarin prix-ár. Nú hevur Tróndur Vatnhamar hevur tikið yvir. Hann kenna tey, ið hoyrdu Atlantic Radio. Har stóð hann fyri lívligum útvarpstímum. Sendingin í Svf miku- kvøldið boðar frá góðan. Ein ungdómssending, eing- in ivi um tað, men tó ikki soleiðis, at tey tilkomnu venda sær frá sjónvarpsrút- inum. Nyggi verturin hevur eina aðra uppskrift, enn hana, vit hava sæð undan- farin ár. Tó er stílurin ikki so av leið frá undanfarnum sendingum, men tiltakið er jú tað sama. Nýggja sendingin riggar væl og er í rætta stílinum. Ungdómlig. Men annars hevur ikki nógv verið at koma eftir í Svf hesa vikuna. Tað er, sum at tað er líkamikið, um ein koyrir á føroysku rásina, ella onkra aðra. Tilfarið er tað sama og tað er útlendskt. Hvørjum skal eg… Tað besta, eg havi sæð í Svf nýliga, er lýsingin fyri Gekkin við arabiskum tekn- um. Hon er framúr og ein kann vóna, at slíkur kreativ- itetur breiðir seg til veruligu sendingarnar. Nú er ummælarin kanska farin ov illa við Svf. Men Svf er ein stovnur, ið hevur verið í kreppu. Starvsfólkið á stovninum ger óivað sítt besta. Kanska skal politiski myndugleikin taka sær nær!?! Men nú er aftur tíðin, har vit millum hvørja sending í Svf síggja svartar handskar banka á dyrnar hjá fólki. Sjónvarpsgjald! Men hvat gjalda hyggj- arar fyri? Eins og í Úf, so er alt vanligari í Svf við spons- orum. Einasta líkinda send- ingin hesa vikuna, var stuðl- að av Føroya Bjór! Kanska skuldu hyggjarar spurt seg sjálvar: hvørjum skal eg siga takk… ? Hvørjum skal eg…. Mikukvøld kl. 21.40 Mánakvøldið kl. 19.00 Mikukvøldið kl. 21.40 Bestubitar: Søga og spír 3:6 Leygarkvøldið kl. 20.00 Mánadag kl. 16.03 & Prix Føroyar - Strendur Dagfinn Olsen ummælir: