týsdagur 16. januar 2007síða 7

Nr. 11 - 16. januar 2007 7 tíðindi Hóast prístalið sein­ asta árið er hækkað 1,3 prosent, lækkaði brúkaraprístalið síðsta ársfjórðingin í fjør 0,2 prosent, frá 106,7 til 106,5. Minkingin stavar serliga frá lægri brenniolju- og bensin­ prísum Samfelag Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Seinasta árið er brúk­ara­ prístalið hækk að 1,3 pro­ sent. Oljuprísir toga brúk­ araprístalið niðureftir sein­ asta ársfjórðingin, upplýsir Hagstova Føroya. Frá 3. ársfjórðingi til 4. ársfjórðing 2006 lækk aði brúkaraprístalið 0,2 prosent, frá 106,7 til 106,5. Prísurin á brenniolju til húsarhald fór 8,5 prosent niður, og prísirnir á brennievni til ak­før fóru 9,7 prosent nið­ ur. Prísirnir á matvørum eru lækk aðir 0,2 prosent seinasta ársfjórðingin, tað eru serliga prísirnir á grøn­ meti, sum eru farnir niður. Meðan lægri brenni­olju­ prísurin hevur minkað býlis­útreiðslurnar, so er øvut við rentuni og húsa­ leiguni. Rentan á íbúða­ lán­um er hækk að 5,6 pro­ sent, meðan húsaleigan er farin 7,8 prosent upp. Klædnaprísirnir eru eisini farnir upp seinasta ársfjórð­ ingin. Matur, tubbak og húsaleiga Frá 4. ársfjórðingi 2005 til 4. ársfjórðing 2006 hækk aði brúkaraprístalið 1,3 prosent. Mestu ávirkanina hava matvøruprísirnir, sum vóru 2,7 prosent hægri enn fyri einum ári síðani. Prísirnir á tubbaksvørum eru hækk aðir 11,3 prosent. Prísvøksturin á mat- og tubbaksvørur eiga umleið tveir triðing­ ar av vøkstrinum í brúkara­ prístalinum seinasta árið. Húsaleigan er farin 20,3 prosent upp síðan 4. árs­ fjórðing í 2005. Í brúkara­ prístalinum er prísgongdin á húsaleigu ásett eftir gongd­ini í sethúsaprísunum við hálvt árs seinking. Aðrir vøru- og tænastu­ bólkar, sum hava ávirkað brúkaraprístalið uppeftir seinasta árið eru akfarskeyp og hotelltænastur. Prísvøksturin seinasta árið er tálmaður mest av, at prísirnir á mót­tøku-, upp­­tøku- og endur­gev­ ing­­ar­tól­um eru farnir 7,4 pro­sent niður, og at brenni­ olju­prísurin er 3,1 prosent lægri. Eisini lægri renta og bí­lig­ari klæði hava mink­að um vøksturin í brúkara­prís­ talinum, sigur Hagstovan á heimasíðuni hjá stovni­ num. Brúkaraprístalið hækkað 1,3 prosent Føroyar eru ein býur Strategibólkurin fyri infakervi hevur lagt fram uppskot til framtíðar infrakervið. Har verður eitt nú sagt, at miðjast skal ímóti, at ferðatíðin til Havnar svarar til ferðatíðir í størri býum Visjón 2015 Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Strategibólkarnir fyri ar­beiðsmarknað, infrakervi og tilfeingi hava sent upp­ skot síni til hoyringar. Í pappírunum lýsa strategi­ bólkarnir hvørji mál eiga at verða sett fyri økini, og hvat eigur at verða gjørt, fyri at røkk a málunum. Í blaðnum í dag vísa vit á nakrar av niðurstøðunum hjá bólkinum, sum hevur arbeitt við infrakervi. Aðalmálið sett Í tekstinum sigur bólkurin, at aðalmálið er, at góðir ferðamøguleikar skulu stuðla upp undir og tryggja menning og trivnað í Før­ oyum. Infrakervið skal vera soleiðis háttað, at lætt, trygt og ódýrt er hjá øllum at ferðast, bæði innanoyggja og út í heim. Ferðatíðin Ferðatíðin er umráðandi, tá bústaður verður valdur. Ferðatíðin til arbeiðis, hand­ils, útbúgvingar- og ansingarstovnar, frítíðar­ áhugamál er avgerandi. Ikk i er tað bara frástøðan í kilometrum, men kanska í nógv størri mun tíðin tað tekur at ferðast, góðskan á ferðini og smidleikin, at ein kann ferðast tá tørvur er á tí, sum er umráðandi. Í mun til útheimin eru allar Føroyar ein útjaðari, og miðjast eigur at vera ímóti at allar Føroyar kunnu síggjast sum ein býur. Umráðandi er, at hesin býur hevur ein miðstað (sentrum), fyri at kunna bjóða flestøll tilboð og tænastur, sum stórbýir í okk ara grannalondum. Hetta verður mett neyðugt, fyri at fáa og fasthalda skikk aða arbeiðsmegi í Føroyum og annars stuðla trivnaðinum hjá fólkinum her býr. Betri flytføri, framkomu­ leiki og smidleiki á infra­ kervinum innanlands verð­ ur framt við at umskipa felagsferðsluna, so hon verður meira fjølbroytt, laga eftir flutningstørvinum, og við at um- og útbyggja fysiska infrakervið. Dentur verður lagdur á at skipa farleiðirnar eftir slagnum av flutningi. Tí verður eitt høvuðsvegakervi, ið er til­ skilað gjøgnumgangandi ferðslu gjørt. Endamálið við høvuðsvegakervinum er at knýta ymisku økini í landinum saman, so skjótt, trygt og lætt er at ferðast. Millum lond Okk ara flytføri og fram­ komuleiki út í heim er tengt at flog- og skipaferðslu, her eru serliga flogvallir og havnaviðurskiftir viðgjørd. Umráðandi er at hava javna flogferðslu, og tí eig­ ur hóskandi flogvøllur at vera á best egnaða stað, soleiðis at mest brúktu flogførini kunnu nýta hann. Havnaviðurskiftini eiga at vera samskipað munandi betur enn í dag. Atlit til ferðslutrygd og umhvørvi skulu hugsast inn í allar partar av infra­ kervinum, og takast við í øll tiltøk og verkætlanir. Talan er aloftast um stór­ ar íløgur, tá infrakervið skal útbyggjast, og tí er umráðandi, at hesar íløgur geva størst møguliga sam­ felagsliga nyttu í mun til kostnaðin. Infrakervið skal vera fyri øll, tað vil siga fyri soleiðis háttað, at lætt, trygt og ódýrt er hjá øllum at ferðast, herundir eisini fólkið við skerdum førleika. Føroyar - ein býur Tað ber tann vegin, at nógv savnast í ella kring Havnina. Betri ferðamøguleikar kunnu viga ímóti hesum ráki, og visjónin er, at við støði í verandi bústaðar­ mynstri skulu vit gera eitt alment infrakervi, sum kann loyva fólki at búseta seg og arbeiða har, sum tað helst vil. Infrakervið skal vera smid­ ligt, so at ein kann ferðast, tá ið tørvur er. Hetta gerst best við føstum sambandi við miðstaðarøkið, og slíkt samband skal verða gjørt, har tað loysir seg sam­ felagsliga, eisini við fram­ tíðarútlitum í huga. I dag hava 86% av føroy­ ingum fast vega­samband við høvuðsstaðin, og við góðum ferðamøguleikum kunnu allar Føroyar verða roknaðar sum miðstaðarøki. Miðjast skal ímóti at ferða­ tíðin til Havnar svarar til ferðatíðir í størri býum. Samstundis eiga vit eisini at menna infrakervið uttan um Tórshavn, sum er mið­ staðurin, fyri at tryggja at fyrimunirnir við góðum infrakervið til Tórshavnar ikk i eru til onga nyttu orsaka av orkuføristrupuleikum uttanum Havnina. Tí eru eisini flest allar ferðatíðir ásettar við Havnini í huga. Limir í strategibólkinum um infrakervi • Niels Winther, deildarstjóri, formaður •  Joel undir Leitinum, stjóri •  Finnbogi Niclasen, flogvallarstjóri •  Olga Biskupstøð, formaður •  Randi Fredriksberg, Kommunusamskipanin •  Oyvindur Brimnes, Landsverk •  Kristian Davidsen, Strandfaraskip Landsins •  Kitty May Ellefsen, fulltrúi •  Hjørdis Gaard, fulltrúi FAKTA