mikudagur 7. februar 2001síða 2

Nr. 26 - 7. februar 2001 3 2 Nr. 26 - 7. februar 2001 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Mentan: Birgir Kruse birgir@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 346mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Syrgilig søga - fyri mann og skipan Sosialurin hevði eina áhugaverda frásøgn í gjár um ein fiskimann, sum var komin til skaða umborð á trolara. Frásøgnin avdúkar til fulnar, hvussu stirvið og byrokratisk før- oyska (føroyskt-danska) fyrisitingin er. Ikki minst tá tað snýr seg um almanna- og heilsu- viðurskifti. Fiskimaðurin fekk ein álvarsaman løst á ein- um langfaratrolara eystanfyri. Hann breyt stórutá og skaddi tummilinfingur. Men hann boðaði ikki frá skaðanum beianvegin, tí hann vildi ikki, at trolarin skuldi bróta túrin av og fara inn við honum. Hann beit so á kampi og stríddist við pínu og trega, til hann 14 dagar seinri kom undir læknahond. Síðani fer »maskinaríið« ígongd. Eftir fleiri skurðviðgerðir eru hvørki fótur, øksl ella hond í lagi, og so kemur spurningurin um, hvat stig av avlamni talan er um. Hvørt í sín- um lagi er ein stóratá ella ein tummil tveir smáir likamslutir, men teir eru ógvuliga týdningarmiklir, bæði tá tað snýr seg um at arbeiða og ganga. Færøernes Ulykkesforsikringsråd sigur, at avlamni er 10 prosent, men kært verður til Den Sociale Ankestyrelse, sum setir avlamni upp í 20 prosent, og tann avlamni fær 70.000 krónur afturat í endurghaldi. Men, sum Leiv- ur Egholm, sigur, eingin tekur atlit til, at hann fær ikki arbeitt og hann fær ikki viðbót fyri mista inntøku. Hetta er ikki annað enn mannminkandi og aftur eitt prógv um, at okkara skipan, tá tað kemur til slík viðurskifti, riggar út av lagi illa. Vit skulu hava í huga, at fyrst verður maðurin skaddur, so fær hann fyrst pengar frá Lønjavnongargrunninum í 3 mánaðir, frá einum sjúkragrunni hjá FF í 4 mánaðir, síð- ani pening frá Vanlukkutryggingini í eitt tíð- arskeið og at enda dagpengar frá Almanna- stovuni í 3 ár. Men henda pensjón er jú ikki at liva fyri hjá familjumanni, so fiskimaðurin varð noyddur at selja húsini við stórum tapi. Eyðmýkjandi og syndarligt. Aftur eitt prógv um, at skipan okkara á hesum øki er ómenniskjalig, stirvin og virkar illa. Ein avdúkandi frásøgn, sum vónandi fær onkran politikkara at vakna. DAGSINS MEINING Spyrjið serfrøðingarnar Bergur Hanusson, djóralækni Heri Joensen, prestur Heri Krage- steen, sálar- frøðingur Ingi Højgaard, løgfrøðingur Jens Andre- assen, lækni Jóhanna á Tjaldrafløtti, føðslu/húsar- haldsfrøðingur Jón Klein Olsen, politistur Jón Krage- steen. Ferðslu- trygd Julianna Næs, pedagogur Sjúrður Johannesen, sosialráðgevi Turid Thom- sen, lestrarveg- leiðari Marius Staksberg, málfrøðingur Adressan: Sosialurin, box 76, 110 Tórshavn, Fax 314720 ella teldupost: spyr@sosialurin.fo – og merkið, hvørj- um tit seta spurn- ingum. Svarini verða prentað í blaðnum mikudag Malan Johansen oljusamskipari Samskipari er nú settur at røkja oljuáhugamálini hjá føroysku vinnuni Uppgávurnar í sambandi við komandi oljuvinnuna eru nú so umfatandi, at Ar- beiðsgevarafelagið av- gjørdi at søkja eftir einum samskipara at taka sær av hesum øki, skrivar Vinn- uhúsið. 12 umsóknir vóru til starvið, og Føroya Arbeiðs- gevarafelag valdi at seta Maluna Johansen í starv. Malan er 34 ár, og er út- búgvin Cand. merc. Hon hevur starvast trý ár í Landsbankanum, var síðani skrivari hjá nevndini sum gjørdi kommunuálitið og eftir hetta var hon 1/2 ár hjá oljufelagnum Lasmo. Hon tók síðani eina ískoytisút- búgving sum journalistur og hevur síðani juni '99 verið tíðindakvinna hjá Sjónvarpinum. Malan tekur við starvi- num 1. mars, skrivar Vinn- uhúsið. Sosialurin Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 348mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. NØVN Í VIKUNI Ja ein má siga, at vit vita lítið, tá vit fara upp á morgni og byrja okkara dagligdag, hvat dagurin hevur at bjóða okkum. Onkur av okkum tekur hvørja løtu í lívinum sum eina sjálvfylgju, meðan onkur annar dugur betur at seta prís uppá virði at liva. Eitt er sikkurt, vit eru ikki komin her fyri at blíva ver- andi, men vit bíða eftir ein- um betri. Men at missa ein, vit eru góð við og kenna í familj- uni, tað er ikki altíð so lætt at góðtaka. Tá eg fyrst í juni mánaði fekk boðini um, at nú var Ejvin mamm- ubeiggi deyður, eftir at heilsan nívdi hesi seinastu árini – túrurin var komin til Ejvin mammubeiggja at leggja árarnar inn. Eg hugsaði við mær sjálvum, ja Guð veit, hvør verður tann næsti. Ragnar, ein av mínum eldru beiggj- um varð um tað mundið á Landssjúkrahúsinum, har hann hevði eina langa og svára sjúkralegu, hann hevði eitt gott tol, og oftani kundi hann siga: »tað blívur betur«, tað var, sum um hann skuldi ugga okkum, sum vóru hjá hon- um, men hann visti, hvønn veg tað bar og var ikki bangin fyri at fara haðani frá, og seinnu helvt av juni mánaði var so lívstráðurin slitin hjá Ragnari bróðuri. Saknurin hevur verið stór- ur, hann plagdi, tá hann orkaði og var í Havn, at koma inn á gólvið við onkrum góðum til jóla, men seinastu jól var hann so ikki. Mikudagurin 24. januar, eftir at eg havi verið í svimjihøllini, fór eg saman við Annu og Sverra mammubeiggja/gubba heim til tey at vitja, og vera saman við teimum eina løtu. Anna, sum altíð er blíð og ger kaffi, vit sótu so hugnaligt, og Sverrigubbin sum væl dámar at práta um slekt og skemtast, alt var so gott. Eg fór heim glað um, at eg hevði vitjað familj- una. Mikukvøldið var Sverrigubbin deyður, og ikki vardi tað meg, at tað skuldi vera seinasta vitjan- in saman við honum. Hetta er alt so ófatiligt, haldi eg. Tað skuldi ikki enda enn. Niels Edvin páp- abeiggi var eisini komin til Havnar á Landssjúkrahúsið vegna sína vánaligu heilsu, og leygardagin í somu viku doyði pápabeiggin so eis- ini. Alt hetta er hent so ó- metaliga knappiliga og er sera ringt at skilja, men at teir eru nógv saknaðir sást á skaranum í Havn og á Sandi. Eg vil lýsa frið yvir minnið um Ejvin mammu- beiggja, Ragnar bróður, Sverra mammubeiggja og Niels Edvin pápabeiggja. Og til tykkum, sum eftir sita, Guð styrki tykkum og heldur sína einglavakt rundan um tykkum. Snæbjørg Minningarorð um Ejvin Egholm, Ragnar Ørvarodd, Sverra Egholm og Niels Edvin Ørvarodd Fríggjakvøldið 23. febru- ar fer Klaksvíkar klubbi at hava stórt ostaborð- hald. Umframt stórt úrval av ostum verður ymiskt til- hoyr og nógvir leski- drykkir at fáa afturvið. Jákup Ziskason skal standa fyri matinum. Eftir borðhaldið verður harmonikkudansur við Eiler, Erland og Hera. Borðhaldið er serliga ætlað tilkomnum, og til- meldingarlisti liggur frammi í klubbanum. Ostaborðhald í klubbanum Enn er ongin egningarmaskina komin umborð á Jøkul, men tað verður kanska einaferð, stríð er av at knossa stampar. »Umborð á hinum bátunum brúka teir oljutrýst, hjá okkum brúka vit enn blóðtrýst«, sigur Johan Johannesen, skipari á útróðrar- bátinum Jøkuli Klaksvík Jústinus Leivsson Eidesgaard Klaksvík, Sosialurin: Mánakvøldið lógu nógvir útróðrarbátar á Stongunum. Streymurin var ikki heilt til vildar og eitt sindur av vindi var eisini, so bátarnir, teir flestu lógu við bryggju. Her liggja so at siga bara línubátar. Longur inni liggja snellubátarnir og teir eru ikki rættuliga komnir í gongd enn við várróðrin- um. Teir loysa neyvan av álvara fyrr enn um einar fjúrtan dagar. Útróðrarbáturin Jøkul, ein prúdligur 50 tonsari liggur klárur upp á spring og tekur stampar umborð. Teir seta ikki langa línu hendan túrin. 40 stampar. Men veður berætningurin er heldur ikki og góður og betri er at binda um heilan fingur. – Seinast vit vóru úti viðraði so illa, at vit máttu ganga frá línuni, vit slitu. Eini 15 stampar standa norðanfyri. Tá vit eru lidnir at draga, so fara vit at royna at dreggja eftir teimum, sigur Jóhan Johannsen, skipari á Jøkli. Meðan stamparnir koma upp á pláss afturi í skúrin- um gongur prátið. »Nei, egningarmaskina, hana hava vit ikki fingið enn. Meðan aðrir nýta olju- trýst, so brúka vit blóðtrýst. Men tað verður kanska ikki so altíð«, sigur Jóhan Johannesen. Annars er skipið gott. Jøkul er bygdur í Klaksvík, norðuri á Grótrætt og hetta er tann størsti báturin, sum varð bygdur har. Hann er 50 tons, sjálvt um lastin er lítil. Hetta kemst eisini av at lastin er frystilast og tá fer bjalvingin við so nógv- um. Jøkul hevur eisini roynt eftir laksi og hann hevur stóran vatnbeholdn- ing, sum eisini tekur av lastini. Havsbrún einmallur úti Meðan Jøkul loysir og hvørvur út í myrkrið, í tí kavakløddu Klaksvíkini á veg norður um Klakk, norður gjøgnum Djúpini og norður í hav, hómast ein reyð bakborðslantera koma inn eftir. Egningarmenn hjá Jøkli kenna beinanvegin. »Hatta er Olgar og Havs- brún, hann lumpaði allar hinar og fór einsamallur úr í gjárkvøldið og eg havi hoyrt, at hann hevur fingið ein góðan dag, yvir 8000 pund,« Olgar er so nógv tann snildasti her hjá okk- um sigur ein maður í dýnu- jakka eitt sindur errin á kaiini. Havsbrún leggur at og Olgar stendur prúður og troyttur í stýrhúsvindeyg- anum. Hann hevur onki annað gjørt sítt vaksna lív enn at róð út og hann er ein úrmæligur á økinum, fleiri bátar hevur hann havt, síð- an hann bryjaði við opna bátinum Víkingi í sjeyti- árunum. Løtu seinni gongur prátið á dekkinum, meðan engdir stampar koma umborð og hinir óengdu fara í land aftur. Teir egna goggu, men ikki burturav. Teir egna eis- ini høggusløkk. Og so knossa teir stampar aftur og fram. Men Olgar hevur ongar ætlanir um at fáa sær engingarmaskinu enn. – Teir eru so raskir hjá okkum at egna, at tað stendur ikki á. Serliga teir ungu eru raskir, sigur hann og peikar á ein ungling, sum stendur á bryggjukant- inum, haldandi einum sera fittum hundi í bandi. – Teir vinna sær lumma- pengar og hasin klárar sakt- ans einar 15 stampar ein góðan dag, sigur Olgar. – Tað var ein øgiligur vindur eina løtu í dag, með- an vit sigldu inn aftur, men nú eru líkindini betri, sigur Olgar og ger seg til at fara afstað aftur. Steðgurin var stuttur hesuferð. – Vit mistu tríggjar dagar í seinastu viku, tí vit høvdu maskinskaða, so tað er bara at fara av stað aftur, sigur hann. Tríggir snellubátar vóru eisini úti í Klaksvík mána- dagin. Men teir royndu stutt og nærhendis. Tað var ikki farið at skýma, tá teir vóru aftur. Her umborð brúka vit blóðtrýst Niels Pauli Danielsen og fimm aðrir føroyingar vóru staddir í India, tá vanlukkuligur jarð- skjálvti rakti landið. Teir komu tó heim í øllum góðum um vikuskiftið JARÐSKJÁLVTI Eyðun Klakstein Fleiri føroyingar vóru staddir í India, tá ógvuslig- ur jarðskjálvti rakti landið fyri góðari viku síðani. Myndugleikarnir hava hildið upp á, at eini 100.000 fólk lótu lív í jarð- skjálvtanum, sum rakti norðara part av landinum, men veruliga talið er helst um 35.000. Í hinum endanum av landinum vóru føroyingar á ferð júst um hetta mundið. Ein teirra var sóknarprest- urin í Klaksvík, Niels Pauli Danielsen. – Vit merktu einki til sjálvan skjálvtan, tí India er eitt sera stórt land, og skjálvtin var har norðuri í landinum, greiðir Niels Pauli frá. Stúrin starvsfólk Trý føroysk pør vóru í donskum ferðalagi í India, og tey hildu til í ferða- mannaøki har suðuri í land- inum. Har í økinum er nógv av fólkinum kristin. – Onkur av starvsfólkun- um á hotellinum høvdu skyldfólk í nánd av jarð- skjálvtanum, og tey vóru eitt sindur stúrin eftir hend- ingarnar, sigur Niels Pauli. Men annars upplivdu før- oyingarnir bara jarðskjálvt- an gjøgnum fjølmiðlarnar – bæði indiskar og útlendsk- ar. Leygardagin fór ferða- lagið á flog úr India, og all- ir føroyingarnir eru komnir heimaftur í øllum góðum. Føroyingar í India: Sluppu undan jarðskjálvta Niels Pauli Danielsen og aðrir føroyingar vóru staddir í India, tá ógvusligi jarðskjálvtin rakti landið