týsdagur 23. januar 2007síða 11

Nr. 16 - 23. januar 2007 11 Vælvitandi keldur í politisku skip­anini vilja vera við, at onkur í tí eftirhondini tódnaða liberala endanum av Fólkaflokkinum, skuldi hveppa seg við, táið tað gjørdist veruleiki, at tað ikki slapst undan Jóannesi sum løgmanni. Viðkomandi hevði ongan hug at fara socialistiskan royndartúr við manninum, sum hevði oyst vinstrahallan retorikk upp úr sær hesi átta árini í andstøðu. Europeisku leið­ ararnir, Gerhard, Poul og Tony, vóru alt ov bleikir fyri javnaðaroddvitan, fyri­­myndin var hin meira reyðdæmdi hugsjónar­mað­ urin - Lionel Jospin. Tá tók pragmatiski sjef­ ideologurin róðurtørnið, legði hugfarsligu sigar­tok­ una undir bitarnar, sissaði teir hvoknu, og segði teim­ um, at honum vitandi var fólkaflokspotentialið í Eid­esgaard so magnfult og fáfongdin og stórlætis­ kenslan so øgilig, at Fólka­ flokkurin kanska var betur farin við honum sum løg­ manni enn Anfinni Kalls­ berg, um teir sjálvir bara spældu í rætta durinum til røttu tíðina. Tað ráddi um at halda sjálvbestaltaða sól­ kongin upp í vindin og fyri alt í verðini upp í ljósið. Í politisku smiðjuni handan leiktjøldini ráddu aðrir fyri borgum, hagar rukku hvørki kongur ella spinndoktarar, og kabalin gekk upp. Í trý ár hevur Jóannes regjørt undir totalum fólka­floks­ dominansi. Nú, eitt ár fyri komandi løgtingsval, er maðurin knapp­liga vaknaður til dáð. Er komin í stiklið á horni, í klumsið. Meiningar­ kanningar boða frá, at Javn­ aðarflokkurin er álaður sund­ur, helst tí at ongin sær farvegin av politikki floksins, og samstundis rap­ ar undirtøkan drastiskt fyri Jóannesi sum løgmanni. Nú mátti okkurt gerast, og sperdur í tronga, hendir tað oftani, at skeivt verður avpeilað, frustratiónirnar breiða seg, alt gerst dif­ fust, vit kenna tað frá neva­leikarum, ið hava fing­ið ov nógv sløg inn á kjálkamuurnar, tað kámast fyri eygunum, áðrenn teir gerast heilt groggy, og mót­ sløgini fara í allar ættir, púrasta ókontrollerað, pannuspikið stendur opið og bert. Hin ósærdi skal eittans konsentrera seg um tað seinasta og avgerandi slagið. Breckmann-missi­ ónin eydnaðist til fulnar. Completed. Breckmann-doktrinin snýr seg annars í stuttum um, at Fólkaflokkurin støð­ugt situr sum hjarta í valdi­num, at status quo verður varðveitt í sam­fe­ lagnum, serliga áhuga­ málini hjá elituni, og at sam­gonguflokkarnir til eina og hvørja tíð verða pilk­aðir og trevsaðir sundur til ókenniligheit, fyri síðani at vera tveittir á bláman í eina tíð, ímeðan aðrir flokk­ar verða tiknir inn til spank­ing. Eitt slag av flúgv­ andi útskifting. Vit funnu skjótt útav tí, og fingu sett mótparadurnar upp, ímeðan Jóannes ikki hevur skilt eitt kvekk av nøkrum sum helst. Ein stjórn hevur sitið undir hansara leiðslu í sam­ full trý ár. Hon kom sum tann fyrsta nakrantíð til ein sprænfullan kassa, lítla og onga skuld og til eitt samfelag, sum í stóran mun var dubbað til eina lovandi framtíð. Sjálv hevur hon at kalla onki fingið á skaftið. Avgreitt tað sum lá klárt at undirskriva, eftir at An­finn og Høgni fóru av palli­num, og annars bara fylgt mannafíggindaliga og monetera skatta­politikk­ inum hjá Óla slav­iskt. Breiðkað gjónna mill­um vælferðarløgini í sam­felag­ num, ímeðan løgmaður blæsir í basúnina, og boðar við táravættum eygum eym­ liga sínum teknum frá, at klassastríðið í Føroyum er avblást – er ikki eksisterandi longur. Nú fór so alt úr spóna­ lagnum hjá honum. Hann minnir mest um hesar vána­ ligu maskinmeistarnar, sum ikki hava flair fyri nøkrum, onki hoyra í forhond, og sum bara standa sum ryssa yvir deyðum fyli táið alt brotnar og kvettist av í kring teir. Tað væntar bara, at toppstykkini bresta upp undir dekkið, fóring­arnar fara á flog og at stemp­ ulstengurnar koma bóltandi og støkkandi út ígjøgnum síðurnar á samgonguni. Mánadagin var hann á breddanum. Nú skal hann ikki brúka Visión-2015- ætlanina til nakað sum helst. Hann hevur hesi árini bara kent seg kallaðan og hátt hevjaðan, til at brúka alla umsitingarorkuna í land­inum, fyri at gera eina samfelagsmanual, sum kom­andi ættarlið møguliga kunna stuðla seg til. Ikki sørt, at hetta líkist stalinistiskum hugsanarhátti, harið enda­ málið onkursvegna er at for­æviga seg sjálvan. Síð­ani stórleypur hann í um­hvørvismálum aftaná Tjóð­veldisflokkinum, sum í sínum framskygni hevur lagt fram á ting uppskot, um at seta Kyoto-frumskjalið í gildið fyri Føroyar. Tað var nú eitt, men táið viður­kendi professarin, virðislønti havfrøðingurin, Bogi Hansen, gjørdi bart, tá var hann so illa skøl­ settur, at hann noyddist í fjølmiðlarnar, at boða frá, at hann hevði stuð­ul fyri at løggilda umhvørv­ issáttmálan. Í hesum árinum. Fáar tímar seinri avdúkaði Jørgen Niclasen, at maðurin segði ósatt. Ongin hevði spurt Fólkaflokkin um hesa avgerðina. Øll kenna hansara støðu til Kyoto, og táið hann er hjarta í samgonguni, og slintran sum Jóannes hongur í, so vita vit at útsagnirnar á miðdegi vóru bert bluff, ætlað til at kyrra javnaðarkrúnprinsin, John Johannessen, og onn­ ur ørkimlandi element í politiska grannalagnum. At maðurin eisini er skemt­ari av Guðs stóru náði, tað vardi meg ikki, men samrøðan í Sosialinum sein­ asta fríggjakvøld er politisk komedia, sum sigur spaðar tvey til alt sum higartil er hent, síðani politikkur í heila taki tók seg upp sum eitt stjórnaramboð. Ein mán­aða eftir at løgtingið hevur samtykt, hvussu fíggj­­arligi raksturin av sam­­felag­num skal fara fram í hesum árinum – 2007 – trínur føroyski ”for­­sætis­­ráðharrin” fram á torg, og boðar tjóðini frá, at somikið væl hevur ging­ ist undir hansara leiðslu, at hann hevur gjørt eina samtykt saman við lands­ stýrismonnum sínum, at teir hvør einsæris sleppa at leggja eitt ella tvey eykauppskot fram í hesum árinum. Tað gongur ikki fram av samrøðuni, hvat samlaði kostnaðurin skal vera, men ivaleyst frættist um hetta á Løgtingi miku­ dagin, táið fleiri and­støðu­ tingmenn ætla sær at spyrja um hetta nýggja og ófatiliga sjáldsama átakið, sum hesin føroyski Pjerrot hevur lanserað í óðum verk­ um, vónandi í eini veikari løtu. Hevur hann verið við síni fullu fimm ta løtuna, Rigmor tosaði við hann, samrøðan hevur eisini rullað í úf í fleiri sólarringar, so munna tey flestu vera farin at spekulera í, um maðurin man vera rættskikkaður. Politiskt í hvussu er. Tað er nú einaferð so­leiðis, at tað er ikki Jó­annes Eidesgaard, sum sit­ur á kassanum hjá skatta­ borgarunum, Harrin havi lov fyri tað. Tað ger Løgtingið einsamalt. Er hald í hesum tíðindum, so má dekningur vera fingin fyri hesum í samgonguni, ella er hetta samtykt á samgongufundi, sum vit uttanfyristandandi onki vita um? Fleiri kundu ivaleyst hugsa sær at hoyrt hvat ið veruligi fíggjarmálaráðharrin, for­ mað­urin í fíggjar­nevnd­ini, Anfinn Kalsberg, heldur um hetta galimatiasið hjá Eidesgaard, sum líkist ein­ um kvetti ímóti samtykta viljanum hjá evsta valdi landsins – Løgtinginum. Eitt slag av Hundadagakonga gallskapi. Og at skjóta seg undir góða fíggjarstøðu er reint og skært slutur. Sam­gong­ an hevur koyrt við halli, við lækkandi útflutn­ingi, undirskotið á øllum mál­ arum, síðani byrjan. Teir fingu eina óvæntaða krykku at ganga við frá peningastovnunum, táið hesir valdu at opna lensi­ portrini og belánað upp á seg gigantisku frívirðini í øllum húsamassanum upp undir syllarnar. Hesin varmin verður líka stokkutur, sum táið kellingin meyg í hos­urnar. Og upptakið hjá teimum ið skula taka yvir, eftir at Fólkaflokkurin hevur stjórnað Jóannesi í fýra ár, verður ein grimur leikur. Tá verða bara veru­ ligar inntøkur at liva av, og teringur má av álvara setast eftir neringi. Tað frægasta Jóannes nú kann gera, er at skriva út nýval skjótast gjørligt. Nevaleikari, sum sjónliga er vorðin groggy í dysti, fær oftani ráðini at leggja handskarnar. Annars kann galin endi standast av. Í løtuni minnir maðurin mest av øllum um ein fullkomuliga desillusioneraðan boksara, sum hevur sett seg framman fyri ein av gomlu svørtu SEV-málarunum, og tað einasta ið hann gáar eftir, og sum fær eygnalokini at kvaklast, er lítli reyði bletturin, sum av og á kemur í eygsjón á ævigu rundferðini. Tá er tíðin komin at lata valdið frá sær, at lata menn og kvinnur, við veruligum ætlanum, visi­ ónum og hugsjónum taka um stýrisvølin, so­leiðis at tjóðin ikki heilt smokkar niður ímillum sum væl­ ferðarsamfelag og partur av alheimssamfelagnum. Tíðin er komin til politiskt siðaskifti. Vælsignaði mað­ ur legg valdið – ella rættari pseudovaldið – frá tær, skriva út nýval, tá tænir tú bæði tær sjálvum, fólkinum og tjóðini so væl sum til ber. Núverandi stjórnargongdin forkemur okkum fram­ tíðini. Bótin, tærið og av­loys­ararnir standa búnir í ketils­drakt, og bíða bara eftir at tú gevur okkum endaliga preiið um, at B- kykmyndin um hina breiðu samgonguna er spolað til endans. Ambitiónin um at verða reksaður upp í søgu­ ligu annalunum er komin til høldar, tess­­vegna er heldur ongin orsøk til at bíða eftir deg­num í morgin. Vælsign­ aði maður tak avgerðina, áðrenn aðrir taka hana fyri teg. Komið er í hvussu er at teimum mørkum, har Fólkaflokkurin aftur ætlar sær at gera eina av sínum klassisku útskiftingum. Og tá býðst ikki í bøtur. Hvørki hjá heidnum ella kristnum. Seminaristi ella sólkongi. Eidesgaard komin í klumsið Tórbjørn Jacobsen Eitt ár – krossurin er sett­ur í álmanakkan hjá løgmanni, og samtíðis byrjar tann “fullkomna” sam­felagsveitslan, har Jóannes Eidesgaard gong­ ur á odda og lovar til høgru og vinstru. Ballón politikkur og ábyrgdarloysi Í samrøðu við Sosialin fríggjadagin 19. januar greiðir løgmaður Føroya fólkið frá, at samgongan fyrireikar seg til valár – og samgonguskeiðið av álvara er farið at halla, tí fáa landsstýrismenn høvi at koma við eykauppskotum – sokallaðum “ballóni­ num” til fólkið. Tað er bæði óskiljandi og ábyrgdar­ loysi av fyrstu skuffu, tá landsins leiðari soleiðis – ikki sørt ósmæðið, veittrar við “góðgætisposanum”. Hetta er enn eitt prógv um “løgmansgleðina” hjá Jóannesi Eidesgaard, og gevur ikki beinleiðis vónir um skilagóða stýr­ ing av landinum, vit kundu eisini spurt okkum sjálvi, hví tað skuldi komið nú, trý ár eftir at sitandi samgonga tók við? Veruliga næsta stórmálið í huganum hjá løgmanni er uttan iva tráanin at halda eina nýggjársrøðu afturat – so lítið er á politisku dagsskránni! Loyniligu uppskotini og borgarin Í somu samrøðu sigur løg­maður, at uppskotini skulu koma “borgarunum til góðar”, er tað so ein viðurkenning av, at førdi politikkurin higartil ikki er komin borgarunum til góðar? – er tað ein við­ urkenning av, at skatta­ lættin er ikki komin teim­ um til góðar, sum treingja hann mest? – er tað ein viðurkenning av, at sosiali politikkurin ikki er til? – ella verða lógaruppskotini úr “góðgætisposanum” hjá løgmanni eitt risafet móti “heimsins besta sam­ felag”? Er hetta skilagóð og virðilig umsiting av fólk­sins kassa – landskass­ anum? Hetta er einki uttan eitt greitt innlit inn í standin, sum hevur verið í Tinganesi hetta samgognuskeiðið, so kann løgmaður tosa um arbeiðsfrið og tað sanna “fornøjilsi” tað er at vera í samgongu við Fólka – og Sambandflokkin, eingin trýr tær Jóannes, og nú gongur sjón fyri søgn. Fólkaflokkurin setur dagsskránna Øll – sum hava fylgt eitt lítið sindur við, hvat samgongan hevur borð­ reitt við, vita, at løgmaður er bert løgmaður so leingi sum Fólkaflokkurin vil, og tað hevur fullkomiliga merkt mannin. Har er hvørki mál ella mið, polit­ iski vegurin er so krókutur og fløktur, at eingin veit, hvat samgongan vil ella hvat málið er. Løgmaður ánar ikki hvønn veg hann skal venda, tí aðalmálini hjá Javnaðarflokkinum liggja í skeljasori, baklandið er farið heilt í baklás, meðan sambandskreftirnar í Fólka­flokkinum fáa alt ígjøgnum og kundi fyri tað átt bæði løgmann og landsstýrismannin í fíggj­ ar, fiskivinnu- og almanna- og heilsu málum. Kundi ikki enda øðrvísi! Hetta seinasta sprellið hjá Føroya løgmanni er kanska skiljandi, tí tað ber ikki til í longdini at koyra ábyrgdina yvir á aðrar flokk­ar, uttan at hava nak­ að at vísa á. Við hvørt einasta høvi hevur Jóannes Eidesgaard lagt eftir undanfarnu sam­ gongu og fyrrverandi lands­ stýrisfólkum – einamest hjá Tjóðveldisflokkinum. Hann hevur nýtt alla sína orku at skotið av­gerðir niður, sum vórðu avgreiddar umframt at spæla “statsleiðari” millum veru­ligar statsleiðarar á bon­aðu gólvunum úti í heimi. Flokkarnir, sum mynda sokallaðu “breiðu semj­ una”, hava havt eitt enda­ mál: at sita í samgongu! einki politiskt mál, eina visjónsætlan sum teir ikki ein gang trúgva upp á sjálvir og við ein­ um løgmanni sum rekur borgarligan sam­bands­ politikk, er virðingin fyri politisku skipanini væl ávegis at fara fyri bakka - “.....tí er so lítið burturúr her blivið” Valár – opið hús í Tinganesi! Áki Andreasen viðmerkingar