mánadagur 5. mars 2007síða 10

10 Nr. 45 - 5. mars 2007 Tað er ikki eiti á undanstøkkingum í Tinganesi, nú flytingin av Strandferðsluni ikki fær heilt somu umrøðu, sum partur av politiska valdinum kundi hugsað sær. Ein umrøða, sum helst skuldi snúð seg um positivu effektina av miðspjaðing og økismenning. Tann partin eru tað nú heldur ikki so nógv, sum hava gramt seg um. Okkurt hissini gleps frá mið­ stað­ar­politikkarum var helst væntandi, og hesi hava so eisini verið frammi. Veruliga gølan er hinvegin politiska handfaringin av málinum. Ein handfaring, sum er greitt brot á spæli­reglurnar innan almenna arbeiðsmarknaðin, og sum hartil hóttir við at leggja ein týdn­ing- ar­miklan stovn í skeljasor. Men politiska royndin tykist nú vera at káva útyvir veruleikan við at flyta fokus. Løgmaður sigur talan ikki vera um týðandi broyt­ ing í stovnsbygnaðinum, tá ein funktión verður flutt landafrøðiliga. Tað kann hann so royna at greiða teimum frá, sum skulu nýta fýra tímar í ferð­ing um dagin, um tey framvegis ætla at sita í starvi sínum. Eitt starv, sum flestu starvsfólkini helst trívast væl í, og sum tey hildu var við til at geva lívinum innihald. Fíggjarmálaráðharrin heldur tað vera átaluvert, at tíðindini lóku til miðlarnar, áðrenn kunnandi fundur var við starvsfólkini. Vit halda tað vera átaluvert, at trý samdøgur skuldu ganga frá av­gerð til kunning, soleiðis at miðlarnir høvdu møg­u­ leika at snodda seg framat tíðindunum, áðrenn starvs­fólkini vórðu kunnað. Hetta er partur av tí at flyta fokus. Tí fokus eigur at verða sett á alla viðgerðina sum heild, eitt nú hví álitisfólkini ikki hava verið kunnað osfr. Og ikki hví tíðindini komu út ov tíðliga. Innlendismálráðharrin heldur, at tað er uppgávan hjá einum komandi stjóra at byggja stovnin upp, um hesin nú fer í skeljasor. Neyvan verður lætt at finna skikkaðar kandidatar at søkja stjórastarv undir einum landsstýrismanni, sum sýnir somikið lítla virðing fyri tí, ið aðrir hava bygt undan honum. Vit eru ikki ímóti miðspjaðing og økis­ menn­ing, men hon má gerast skipað og má botna í meira enn vanligum valagni. Sosialurin Ring handfaring av SSL Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. SAMBAND eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Bjarta Joensen bjarta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Eyðhild Jacobsen eydhild@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1330 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Jens Dalsgaard Góði Jákup Mørk, í Sosialinum nr. 44 hevur tú so ilt av, at Hoyvíkshøllin eit­ur so, sum hon eitur. Hjá mær er beint mótsætt. Hvørja ferð eg koyri fram við henni, hugsi eg, at her hev­ur onkur verið við hepn­ ari hond. Orðið ‘vík’ er serligt, tí tað hevur tveir formar í hvørs­falli eintali: ‘víkar’ og ‘víks’. Teir vísu eru ikki samd­ir um, ella vita ikki, hví hetta er so. Vit onnur kunnu kortini síggja, at tað er so. Tú kann royna at spyrja eitt eldri fólk, sum ikki er skúlað í formellari mál­læru um hetta, og tað iv­ast ongantíð. Tað skuldi sann­i­liga eisini talt! Málrøkt er ikki bara at finn­a strangar reglur, sum mál­ið so skal kroystast eftir, men málrøkt er eisini at lurta eftir, hvussu tað nú eit­ ur, hvussu sagt verður. Gram­m­a­tikk er bara ein fá­tæk roynd at beskriva eitt mál so frægt, sum tað ber til. Neyvan nakað mál - utt­ an kanska esperanto, sum er totalt turrgelt - hevur eingi undantøk frá (høv­uðs)­ regl­unum. Og tað er ein ver­ u­leiki, at tungumál sjálvi eru nógv eldri enn gram­m­a­ tikk. Hetta er ikki minst gald­andi fyri føroyskt, ið vaks upp sum talað mál, held­ur enn skrivað. Eg eri sjálvur uppvaksin við eina vík: Skálavík. Vit siga: ’til Skálavíkar’ (beint eft­ir regluni), men samtíðis eit­ur tað ’Skálvíksvegurin’. Menn fara út á ’Skál­víks­ hav­ið’, og tað eitur ’ein skál­víks­drongur’. Soleiðis kunnu vit blíva við: Ein kendur maður var Hoy­víks-Líggjas, ein annar Kví­víks-Tummas. Og so ikki at forgloyma sjálvan Lor­víks-Páll, sum Sjóva­r­ bónd­in yrkti um fyri meir enn 200 árum síðani. Og lurta eftir, hvussu Janus yrk­ ir í 1943: ”Á fúkandi ferð gjøgnum Elduvíkslíð, á hestbaki fór hon, føgur og fríð, við sekstan sumrum á baki.” Tað má sigast, at sjálvsálit bil­ar teimum málsligu ráð­ gev­ar­um ikki, sum kunnu ráða til, at vegurin gjøgnum Eldu­víkslíð skal eita Eldu­ vík­ar­vegur. Nei, málsliga er navnið ’Hoy­víks­høllin’ púra rætt. Ps. Her á leiðini siga vit Ritu­víks­vegurin og Æðu­ víks­veg­urin. »Á fúkandi ferð gjøgnum Elduvíkslíð…« Finnleif Guttesen ...fær fólk til at mála fan­an á veggin Ein tjóð­veld­is­lands­stýr­is­ mað­ur dittaði sær til at siga em­bæt­i­s­valdinum í Tórshavn í­móti og flutti Almenna-og heils­u­skúlan til Suðuroyar og gav hendan stórhending 4, skrivar fýra, almenn størv. Onkur “landspolitikkari” segði, at høvuðsstaðurin var við at doyggja út. Nú er tað ein fólk­a­floks­ lands­stýrismaður úr Suðuroy, ið endaliga hevur fingið fing­ur­in út, og dittar sær til, at siga embætisvaldinum í Tórshavn ímóti við at flyta 20 almenn arbeiðspláss til Suð­uroyar. Og hendan ætlan fær allan høvuðsstaðin upp í øsing. Onkur “landspolitikkari” sigur, at høvuðsstaðurin er við at doyggja út. Nær fóru øll hesu østu fólk í høvuðsstaðnum á barr­i­kad­ urnar fyri tímaløntu ar­beiðs­ kvinnunum og manninum, tá$ ið tey vóru søgd úr stavi ella teirra arbeiðspláss var flutt.—Svarið er ongantíð! Sum orðatakið sigur, her er roykur men eingin grind. Sofus Joensen Kollafirði Nú skulu teir lækka val­ald­ urin í 16 ár. Eg mátti smílast, tá eg hoyrdi tað, tí kann ein 16 ára gamal veljast inn á ting, so kann hann, ið hvussu so er í teoriini, eisini gerast løgmaður ella ráðharri av ein­ um hvørjum slag. Tað sum fekk meg at smílast er, at hvussu skal ein politikkari kunna takast fyri fult, tá hann ikki kann skriva ein tann einasta sáttmála undir, uttan at foreldrini eru hjá? Tú ert ikki myndigur, fyrr enn tú ert 18. 16 ára gomul kunnu ikki fara í Rúsuna at keypa sær eina øl, ella seks! Tey kunnu ikki keypa sig­a­rettir, ella roykja. Tey kunnu ikki fáa koyrikort, ella koyra. Tey kunnu ikki fara í til dømis Elding at keypa eitt stereoanlegg upp á avbetaling, uttan at for­eldrini vátta. Hetta er einki annað enn fullkomin panikkur hjá summum flokkum, at trá­ royna eftir teimum síðstu við­kvomu atkvøðunum. Skal lógin broytast við nøkr­um trúvirði á einum øki innan fyri ein bólk, so er neyðugt at broyta alt í bólkinum! Jens Dalsgaard Almenn størv úr Tórshavn til Suðuroyar Valaldurin niður Tvøroyri Finnleif Guttesen Kollafirði SOFUS JOENSEN