mánadagur 5. mars 2007síða 11

Nr. 45 - 5. mars 2007 11 tíðindi - Alt løgtingið atkvøddi 21. desember fyri, at send­i­ stova Føroya í Íslandi skal vera partur av donsku att­ a­ché­skipanini á donsku send­i­stovuni í Reykjavík VIÐMERKING Bjarni Djurholm Í november kunnaði løgmaður lands­stýrið um, at hann hevði tik­ið avgerð um at stovna send­i­ stovu Føroya í Reykjavík. Upp­ skot­ið skuldi á fíggjarlógina fyri 2007. Løgmaður fekk fulla und­ irtøku fyri ætlan síni. Tá uppskot løgmans var orð­ að, var tað í samsvari við utt­ anrík­is­politisku heimildirnar so­ leið­is, at vit kunnu fáa send­i­ um­boð í Íslandi við somu tign, sum okkara sendimenn í Brux­ ell­es og London hava. At sendiumboð okkara skuldi vera partur av donsku att­a­ché­ skip­an­ini í Íslandi gjørdi und­ir­ rit­aða nakað ivandi, tá Ísland av mong­um – og av røttum, verður fat­að øðrvísi enn onnur lond (sum eisini Poul Mohr lýsti her­ fyri). Tí varð bíðað við spenn­ ingi eftir hvat løgtingið fór at siga. 19. desember legði fíggj­ar­ nevnd­in álit fyri løgtingið, og varð allur ivi hjá undirritaða gjørd­ur til skammar. At meirlutin í fíggjarnevndini tók undir við uppskoti løgmans var kanska væntandi, men eisini minn­i­lutin, tjóðveldið, duplaði upp­skot løgmans í sínum áliti við hesi orðing (beinleiðis end­ur­ givið): »Í sambandi við, at Hoy­víks­sátt­ mál­­in er komin í gildi, eru vit nú komin til, at tað er av stór­ um týdningi, at føroysk send­i­ stova verður sett á stovn í Ís­­ landi, sum kann hjálpa før­oyska vinn­u­lívinum og føroysku al­ mennu skipanini á staðnum. Tí­ skil hevur Landss týrið avgjørt at seta eitt sendiumboð við somu tign, sum okkara send­i­menn í Brúss el og London, í Íslandi. Send­i­umboðið verður part­ur av donsku att­a­ché­skip­ani­ni og fær inn­ivist á donsku send­i­stov­uni í Reyk­j­avík.« Sostatt tók tjóðvelið ikki bert und­ir við orðing løgmans, men gjørdi hana beinleiðis til sína egnu. Atkvøðuúrslitið í løg­ting­i­ num var eisini samsvarandi mark­leysu vælvildini. 21. des­ em­ber varð uppskotið samtykt við 32-0-0 atkvøðum! Ja, tú les­ ur rætt – 32 tingmenn atkvøddu ja, eingin blankt og eingin nei. Allir tinglimir atkvøddu fyri, at sendiumboð Føroya í Íslandi skal vera partur av donsku att­a­ ché­skip­anini og fáa innivist á donsku sendistovuni í Reykj­a­ vík. Undirritaði var ovfarin av hesi máls­gongd. Men tingið ger, tað ting­ið vil - og løgtingið hevur altíð rætt. Sendistova okkara í Ís­landi var soleiðis við løg­tings­ lóg løgd til løgmann at av­greiða. Bróta lóg Síðani hava fyrispurningar verið í ting­i­num, viðgerð í miðlunum og nú uppskot til samtyktar um at steðga løgmanni í Íslandi!? Nú skal løgtingið heita á løg­ mann um at bróta lógina, sum alt løgtingið samtykti 21. des­em­ ber? Er ketan ikki púra lopin av? Spurningar og uppskot eru tær beru eftirrationaliseringar. Nú verður symbolikkurin dyrk­ að­ur fyri at tekkjast nøkrum velj­ ar­um. Sjálvsagt skal Merkið í húnar hátt í Reykjavík, og sjálvsagt skulu vit hava ta tign, sum okk­ um tilkemur sum tjóð. Hesum virk­ar løgmaður fyri. Tað álit hev­ur undirritaði á honum. Men at viðgera spurningar og upp­skot í tinginum um at steðga lø­g­manni, og fáa hann at bróta løg­tings­lóg, sum 32 tinglimir hava samtykt, er beinleiðis kom­ iskt, fyri ikki at siga trag­i­u­kom­ iskt. Undarligt, at fjórða stats­vald­ ið í sínum avdúkandi journal­ist­ ikki ikki hevur varnast hetta? Sjálvsagt skal Merkið í húnar hátt! - Tað er beinleiðis komiskt at við­gera spurningar og uppskot í ting­i­num um at steðga løgmanni og fáa hann at broyta eina løg­ tings­lóg, sum 32 tinglimir hava sam­tykt, heldur Bjarni Djurholm, landsstýrismaður Napolion Magnuss en Eg skal hervið boða frá, at eg havi meldað meg úr Føroya Javnaðarflokki. Eg eri sostatt ikki at meta sum stuðul hjá Javn­aðarflokkinum meira, eri ein javnaðarmaður á síð­ u­linjuni. Hetta er, sum verða man, ein tung avgerð. Eg havi kanska ikki so øgiliga leingi verið limur, men eg havi al­tíð verið javnaðarmaður. Og tær hugsjónirnar fari eg uttan iva framvegis at bera. Á seinasta ársfundi Javn­að­ ar­­floksins, ið var hildin her í Miðvági í november sein­ asta ár, umframt á einum floks­­leiðslufundi, hildin í Miðl­­­a­húsinum fyrr sama ár, nevndi eg eisini ónøgdina mill­­um javnaðarfólk, at vit einki høvdu at spegla okk­ um í meira. Og tann speg­ ils­myndin er als ikki blivin bet­ur síðan tá, men bara versnað. Eg umhugsaði mína støðu fyri einum ári síðan, tá táverandi formaðurin í Fram­ taks­grunninum bleiv drig­in ígjøgnum eina sera eir­ind­a­ leysa og óndskapsfulla við­ gerð. Tá valdi eg at siga sum minst alment, men nú er mær ovboðið. Tá nú stólurin verð­ ur ryktur undan 20 fólkum á Strandferðsluni á sama, ljóta og ómenniskjaliga hátt, og enn einaferð undir leiðslu Javnaðarfloksins, síggi eg at tað ikki var eitt ein­kult tilfeldi, men ein mor­alsk snaring á somu køldu og kynisku leið sum Fólk­­­a­flokkurin einamest er eyð­kendur fyri, og sum eg als ikki vil standa aftanfyri á nakran hátt. Hetta skal ikki miss kiljast við at eg eri ímóti at flyta stovnar úr Havnini. Tað er al­neyðugt, men skal gerast á ein virðiligan og sømiligan hátt við menniskjuligum at­liti, ikki við jánkasligum, pol­itiskum motivum. Tað eru fleiri aðrar av­gerð­ ir og viðgerðir á sama bógv, ið eg ikki taki undir við og tískil ikki kann spegla mær í. Millum annað onkrar ein­skilj­ing­artilgongdir og hand­faringin av fiskivinnu okkara sum heild. Og so er ikki at gloyma ta viðgerð, ið kommunurnar hava fing­ið. Tær hava í fleiri før­um fingið uppgávur og av­gerðir smoygdar yvir seg uttan líkinda viðgerð og fyr­i­ reikingartíð, men bert fyri at fáa onkra fíggjarlóg at ganga upp. Og tað eru ætlanir við meira av tílíkum. Í Javnaðarflokkinum eru nógv góð fólk. Har eru tó ikki fólk, ið duga at tryggja at hugsjónirnar verður fylgd­ ar. Har eru, eftir mínum tykki, alt ov nógv fólk, ið góð­taka ymiskt sum gongur ímóti hugsjónum floksins, ov nógv, ið sita og forsvara av­gerðir, ið eru langt av javn­ að­arkós. Vónandi fær henda avgerð mín onkran at vakna, og antin at rætta Javnaðarflokkin á kós, ella at seta á stovn annan flokk við somu hugsjónum. Tí javnaðarhugsjónini er tað brúk fyri til at uppihalda einum natúrligum balansa í føroyskum politikki. Við Eirkstoftir á kvøldið, hin 4. mars 2007. Eg meldi meg úr Javnaðarflokkinum Napolion Magnussen Helgi Abrahamsen Poul Michelsen sigur í sam­ røðu við Sosialin, at hann fer at leggja uppskot fyri ting­­ið um at sendistovan í Reykj­­a­vík skal flagga við før­­oysk­­um flaggi. Um tað ikki ber til, so fer hann at skjóta upp at gera send­i­stov­ u­na til umboðss tovu, tí tá er einki til hindurs fyri at brúka føroyska flaggið. 3. mai 2002 hevði Dimm­ a­lætting eina samrøðu við Marj­un Hanusardóttir, løg­ mans­stjóra, í sambandi við at umboðss tovurnar vórðu gjørd­ar til sendistovur. Eg loyvi mær at endurgeva ein part av samrøðuni her: - Nú er so talan um am­­ bas­sadur ella sendi­stov­ur. Merk­ir tað, at føroysku um­­ boðsstovurnar utt­an­lands hava fingið eina nýggja tignarstøðu og størri di­pl­o­ m­a­tiskan týdning? - Nei, innihaldið er tað sama sum fyrr. Vit hava ikki føroyskar ambass adur utt­­an­­lands. Føroyar eru ikki ein sjálvstøðug tjóð, og tí ber ikki til hjá okkum at hava ambass adur so, sum onn­­ur lond hava. - Men sendistovur og am­­ ba­­s­s­adur eru tvey orð um sama fyribrigdi. - Ja, men vit leggja okk­ ara egna týdning í heitið send­­­i­stovur. Vit siga jú eis­ ini um okkara aðalstýrir, at tey eru ministeriir ella ráð­ har­r­a­stovur. - Vil tað siga, at vit heldur ikk i hava sendimenn, so sum fyriskipanin sipar til? - Jú, vit hava okkara send­i­menn, men teir eru ikki ambass adørar. Teir eru okkara umboð utt­an­lands, eins og teir hava ver­ið hig­ ar­til, greiðir lø­g­mans­stjór­in frá. - Er tað rætt at brúka hesi heitini, tá tey kortini ikk i svara til innihaldið? - Ja, vit hava valt at brúka hesi altjóða heitini, men sum nevnt er innihaldið okkara egna. - Er tað ikk i at prýða seg við læntum fjaðrum at kalla umboðsstovurnar fyri send­i­ stov­ur, tá tær kort­ini ikk i eru veruligar send­i­stovur? - Nei, eg haldi ikki, at nak­ar pyntar seg. Vit dylja jú ikki, at talan ikki er um ambass adur, sigur Mar­j­un Han­usardóttir, løg­mans­ stjóri. (endurgeving end­að) Poul Michelsen sigur, at við at broyta heitið “sendistova” til “umboðss tova”, so er mál­ið loyst. Men er tað so sum Marjun Hanusardóttir sigur, so eru sendistovurnar í veruleikanum umboðss tovur, bara við einum øðrum heiti. Hvør er so trupulleikin? Loysnin er funnin - nú manglar bara at finna trupulleikan Helgi abrahamsen Jonhard Mikkelsen vírsir í grein í Sosialinum fríggj­­­a­dagin annan mars á málspillu og vill­ur í lýs­ ingini frá Fyri­byrg­ing­ar­ ráð­­num um tubbak. Takk fyri tað og eg harmist eins og tú um villurnar. Men um orðið ”live” eri eg tó í iva. Afturlítandi má eg við­ ganga, at tá lýsingarstovan vísti mær uppskotið um at seta enska orðið ”live” inn í tekstin, tók eg undir við tí. Grundirnar hjá mær vóru at ”live” eftir míni fatan ikki var ein part­­ur av tekstinum, men at rokna sum ein partur av myndaheildini í lýs­ing­ ini. ”Live” hevði týðiligt frá­­brigdi í tekstinum, tí tað var skrivað við aðrari skrift og við reyðum. Hetta orðið, sum flest all­ ir ungir føroyingar kenna eins væl og teirra móð­ur­ mál, skuldi spæla upp á tess margfaldu týdningar á enskum: bæði boðs­hátt­ in, ynskisháttin og lýs­ing­ ar­­hátt­­in. Ella á føroyskum “liv!”, “tú livi” og “liv­ andi”. Kann vera, tú hevur rætt, at onkur, møguliga mong, hava miss kilt lýs­ ing­­ina, men tað er so prís­ ur­in, vit mugu gjalda, tá vit royna at vera ”fiks” og vilja geva einum turr­ um boðskapi flog. Tað var ikki okkara ætlan at bjóða enskum orði inn til okk­­ara at vera, men bert at brúka eitt alkent orð, júst sum tá vit bjóða Clint­ on at røða okkara mill­ um. Live – liv, livi og livandi Formaður, Fyribyrgingarráðið Pál weihe