mánadagur 5. mars 2007síða 26

26 Nr. 45 - 5. mars 2007 tíðindi Tá ið Altjóða Polarárið varð sett á Norðurbryggju í Keypmannahavn hósdagin í farnu viku, sat Fríðrikkur krúnprinsur hugtikin og lurtaði á fremstu røð. Jógvan á Lakjuni, landstýrismaður við mentamálum, helt røðu og fekk eitt áhugavert prát við krúnprinsin um føroyska list; serliga var krúnprinsurin áhugaður í Mikines Ráðstevna Eyðhild Jacobsen eydhild@sosialurin.fo Tað vóru fín fólk, ið vóru savnað saman á Norður­ bryggj­uni á Keyp­manna­ havn hósdagin í farnu viku, tá ið Altjóða Polarárið varð sett. Umframt fyrrverandi íslendska forsetisráðharran Vígdis Finnbogadóttir, so var Fríðrikkur krúnprinsur eisini til staðar. Føroysku íkøstini vóru Jógvan á Lakjuni og Bogi Hansen granskari, ið báðir hildu røðu. Jógvan á Lakjuni fekk umframt hetta eitt áhugvert prát við krúnprinsin um føroyska list. – Krúnprinsurin var sera áhugaður í at vita, hvussu tað gongur í Føroyum. Eisini var hann sera áhug­ aður at práta um føroyska list. Millum annað legði eg til merkis, at hann dámdi væl at práta um Mikines, sigur Jógvan á Lakjuni. Ímillum tey umleið hálvt­ hundrað fólkini, ið vóru á ráðstevnuni, var eisini før­ oyski sendimaðurin í Dan­ mark, Herálvur Joensen. Hann beyt millum annað merki í, at krúnprinsurin tyktist sera áhugaður í ráð­ stevnuni. – Eg væntaði, at krún­ prins­urin sat inntil stevnan varð sett. Men soleiðis var ikki. Hann sat allan dag, og lurtaði hugtikin eftir øllum røðunum, sigur Herálvur Joensen. Føroysk gransking hjálpa øðrum Umframt umboð úr Før­oy­ um hildu eisini grønlend­ ingar, íslendarar og danir røðu. Endamálið við ráð­ stevn­uni er at framleiða nýggja vitan um polarnar og alheimsumhvørvið. Og tað metir Jógvan av Lakjuni heilt vist, at føroyskir granskarar kunnu verða við til. – Vit liggja sera væl fyri at granska í teimum ymsu broytingunum sum koma fyri í eitt nú hitanum í sjónum. Hetta hava før­oysk­ ir granskarar kanna í fleiri ár, og tí kunnu vit verða við til at skapa nýggja vitan fyri onnur, sigur Jógvan á Lakjuni. Serliga metir Jógvan á Lakjuni at henda ráðstevnan er viðkomandi fyri føroy­ ingar, tá ið tað kemur til fiskatilfeingið í sjónum. – Vit her í Føroyum eru so bundin at sjónum, tí okkara høvuðsvinna jú botnar í honum. Tískil er tað sera viðkomandi fyri okkum altíð at vera dag­ førdir við nýggjastu gransk­ ing­unum í sjónum, soleiðis at vit kunnu tilrættisleggja okkara dagliga lív og fram­ tíð, sigur Jógvan av Lakjuni at enda. Krúnprinsurin hugtikin í føroyskari list Jógvan á Lakjuni stendur undir liðini á ísfjarðakúlu við flaggi við búmerkinum hjá Altjóða Polarárinum Mynd: www.mmr.fo Innsavnan fyri HIV/ AIDS-rakt børn í Uganda Tíðindaskriv Hesa vikuna, fram til fríggja­­dagin, skipa samkomurnar í Kristnastovu í Keypmannahavn og Lívd­ ini í Hoyvík fyri landsumfat­ andi innsavnan til frama fyri børn, ið eru rakt av HIV/ AIDS. 42 milliónir fólk hava HIV/AIDS í dag, av teimum búgva 63% í Afrika. Fýra av fimm smittaðum í Afrika eru kvinnur. Av tí at ein stórur partur av kvinnunum hvørki dugir at lesa ella skriva og ikki hevur somu atgongd til útbúgving sum menn, gerast tær tíðliga við barn. Av 109.200 kvinnum, ið gerast við barn hvørt ár í Uganda, verða 29.484 børn fødd við smittuni. Foreldraleys børn verða vanrøkt, fáa ikki neyðuga læknahjálp og upp liva kenslu­lig trauma orsakað av sjúku, einsemi, sorg og sakni. Peningurin, sum verður savnaður í Føroyum, fer til eitt barnaheim í Uganda, sum liggur í Kasese økin­ um. Heimið Jajj a, Kampala, hevur til endamáls at minka um árinið av HIV & AIDS á børn við at veita lækna­ ligar metingar, umsorgan og viðgerð av sjúkum børn­ um. Eisini vera sjúkra­hjálp­ arar og onnur hjálparfólk upp lærd til at veita AIDS sjúklingum læknahjálp. Heimið Jajj a varð inn­ stillað til »best practice« av UNAIDS í 2003. AIDS kan basast – eisini í Afrika. Tað vísa nýggjastu tølini. Men alt hetta kostar pengar, og tí vóna vit at fólk eru fús at geva. Átakið endar við tiltøkum í Keypmannahavn og í Hoyvík fríggjadagin. Samkoman í Lívdini hev­ ur lænt Oasuna í Hoyvík, og ætlanin er at hava eitt til­ tak har klokkan 20.30, har sam­røða við Bono úr rokk­ bólkinum U2 verður sýnd á stórskýggja. Tiltakið í Keyp­ mannahavn verður í Føroya­ húsinum klokkan 20.30 danska tíð, og skráin har er tann sama sum í Før­oyum. Allir føroyingar kunnu stuðla átakinum við at ringja á telefon 905600 og geva 100 krónur. Eisini ber til gjøgnum Føroya Banka at geva pening til átakið. Meir fæst at vita við at vitja heimasíðuna: www. kristnastova.dk Hjálp Afrika – eitt lív ein vón fáa hann at bróta eina løg­ tingslóg, sum 32 tinglimir hava samtykt, er beinleiðis komiskt, fyri ikki at siga tragiukomiskt,« skrivar Bjarni Djurholm. Víðari skrivar Bjarni Djur­ holm, at hann heldur tað vera løgið, at fjórða statsvaldið (fjølmiðlarnir, blm.) í sínum avdúkandi journalistikki ikki hava varnast hetta. Innpakningur ístaðin fyri innihald Eisni aðrar atfinningarsamar røddir eru frammi í orða­skift­ inum um føroysku sendi­ stovuna í Reykjavík. Rolf Guttesen, lektor í landalæru við lærda háskúlan í Keypmannahavn, skrivar í blaðnum í dag, at hann heldur Poul Mohr misnýta sína diplomatisku støðu sum íslendskur umboðsmaður, tá hann leggur á Danmark og háðandi hvessir, at »teir vilja hava Danabrókina hangandi upp iyvir føroysku sendistovuni«. Hatta kann ein diplomatur hvørki siga ella meina, heldur Rolf Guttesen. Poul Mohr var tann fyrsti, sum reisti spurningin um flaggingina á føroysku sendistovuni í Reykjavík. Rolf Guttesen hartar eisini Sjónvarpið fyri at geva Poul Mohr »fría mikrofon í einar 10 minuttir til at forklutra eitt mál, sum hevur tjent betri viðgerð.« Hann undirstrikar, at »Føroyar eru IKKI í holt við at gera eina sendistovu (ambassadu) í Íslandi. Tí tað ber ikki til. Tað eru bert suverenir statir, sum kunnu hava ambassadur hvør hjá øðrum. Føroyar kunnu heldur ikki hava nakað konsulat í Íslandi, tí konsulatir umboða eisini suverenar statir. Ísland fer tí heldur ikki at hava nakra ambassadu í Fútastovu. Tað hava teir í Keypmannahavn, har tað hoyrir heima. Men eitt generalkonsulat kann einhvør suverenur statur hava í øllum býum, sum nógv samband er við. Tí er tað í lagi, at Ísland velur at gera gamla konsulatið í Havn um til eitt generalkonsulat, sum er eitt stig hægri«, skrivar Rolf Guttesen. Hann heldur, at í føroyska kjakinum er vert er at leggja til merkis, »at tað eru symbolini, sum her eru í fokus, ikki sakin. Ikki nakað ítøkiligt innihald, men meira um litin á innpakningspapp írinum. « framhald av síðu 6 www.sosialurin.fo