mánadagur 5. mars 2007síða 28

28 Nr. 45 - 5. mars 2007 Stutt sagt Blaðstjóri myrdur Ein irakskur blaðstjóri varð skotin uttan fyri hús síni í einum sunnimuslimskum býarparti í Bagdad í gjár. Fólk, sum sóu tilburðin, hava greitt frá, at nakrir menn royndu at burturflyta blaðstjóran, men at teir skutu hann, tá hann gjørdi mótstøðu. Mohan al-Dhaher var blaðstjóri á blaðnum al-Mashriq. Hóast hann var shiamuslimur, búði al-Dhaher í einum sunnimuslimskum býarparti, men hann var ein hóvligur maður og hevði góð viðurskifti við grannarnar, skrivar AP. Síðani innrásina í 2003 eru minst 150 tíðindafólk myrd í Irak. Kina dubbar Kinesiska stjórin hevur samtykt at brúka 17,8 prosent meiri til hernaðarmál í ár enn í fjør, og tað merkir, at nú fara 7,5 prosent av fíggjarlógini til hernaðarmál. Í krónum merkir tað, at Kina fer at brúka næstan 260 mia. krónur til hernaðarmál í ár. Í seinastuni hevur kinesiska hermegin fingið millum annað nýggj flogfør, nýggjar rakettir og nýggj herskip. Eygleiðarar siga, at kinesiska avgerðin at brúka meiri pengar til hermegina fellur neyvan í góða jørð í USA, tí herfyri fanst Dick Cheney, varaforseti, at kinesisku stjórnini, tí hon økir hernaðarútreiðslurnar. Kinesiska játtanin til hernaðar­ mál er kortini sera lítil samanborin við ta amerikonsku, sum er einar 2.700 mia. krónur, og tá eru útreiðslurnar til kríggini í Irak og Afghanistan ikki við. Stjórnin frá Stjórnin í Kuwait kunngjørdi í gjár, at hon leggur frá sær. Avgerðin kom, eftir at eitt uppskot um misálit á ráðharran í heilsumálan var komið í tjóðartingið. Alt bendi á, at tingið fór at samtykkja uppskotið, og tí valdi stjórnin at leggja frá sær fyri at sleppa undan atkvøðugreiðslu um uppskotið. Heilsumálaráðharrin hevur staðið fyri skotum í seinastuni, eftir at fleiri fólk eru deyð undir viðgerð á sjúkrahúsunum. Harafturat hevur tað víst seg, at fíggjarligt og umsitingarligt óskil valdar innan heilsuverkið, skrivar Reuters. Sveis gjørdi innrás í Liktinstein Tað kundi endað sum ein diplomatisk kreppa, tá ein deild hjá sveisiska herinum viltist inn í grannalandið Liktinstein nú eina náttina. Teir 170 hermenninir vóru á venjingarferð, men í myrkrinum viltust teir og fóru inn um markið til Liktinstein. Sveisiska stjórnin hevur biðið tað lítla grannalandið um umbering, og myndug­ leikarnir har hava góðtikið umberingina. – Eingin her legði til merkis, at fremmandir hermenn vóru komnir um markið, so hetta hevði ikki so nógv upp á seg, sigur talsmaðurin hjá myndugleikunum í Liktinstein. SAMBAND árni joensen fartekst@mail.dk útlond Hermenn skutu eftir sivilfólki Minst átta fólk doyðu, tá amerikanskir hermenn skutu eftir sivilfólki. Ameri­kan­ ararnir siga, at her­ menninir skutu í sjálvverju. Teir amerikonsku her­ menninir fóru at skjóta, eftir at ein sjálvmorðs­bum­ bumaður hevði sprongt eina bilbumbu nærhendis einum bilafylgi hjá ame­ rikanska herinum uttan fyri býin Jalalabad. Fólk, sum sóu tilburðin, siga, at teir amerikonsku her­ menninir kvikaðu sær burtur, meðan teir skutu frá hond, og at fleiri fólk, sum gingu fram við veg­ num, vórðu rakt. Sambært afghonsku myndug­leikun­ um doyðu átta sivilfólk. – Vit halda fyri vist, at fleiri teirra doyðu av skotum frá monnum, sum skutu eftir okkum, sigur talsmaðurin hjá ameri­ kanska herinum í Af­­ghan­ istan. Men tað halda afghanar ikki. Ein leiðandi embætis­ maður í Shinwar-lands­ partinum segði við útlendsk tíðindafólk, at teir ameri­ konsku hermenninir tókt­ ust sansaleysir og skutu eftir øllum, sum fyri var. Oyðiløgdu myndir Tveir amerikanskir mynda­ menn, sum arbeiða hjá tíð­ indastovuni AP og sjón­ varpi­num AP Television, greiddu í gjár frá, at amerikonsku hermenninir tóku myndatól teirra og oyðiløghdu myndirnar av tilburðinum. Leiðslan í AP kunngjørdi seinni, at hon fer at senda myndug­leik­ unum eitt mótmæli ímóti framferðini hjá her­monn­ unum. Útlendskir eygleiðarar í Afghanistan siga, at til­ burðurin uttan fyri Jalala­ bad kann fáa álvarssamar avleiðingar, tí líknandi tilburðir hava fyrr elvt til umfatandi mótmæli og harð­skap. Hesin bilurin varð gjøgnumgataður av kúlum. Fýra mió. irakar flýddir frá húsi og heimi Hvønn mánað flýggja næstan 50.000 irakar frá húsi og heimi orsakað av ófriðinum. Sambært ST-hákommi­seri­ num í flóttafólkamálum eru næstan fýra mió. irakar flýddir heiman síðani inn­ rásina í 2003, og hann ber ótta fyri, at talið fer at veksa. – Hvønn mánað flýggja millum 40.000 og 50.000 fólk frá húsi og heimi, og heldur hetta fram, verða umleið 2,3 mió. irakar flóttafólk í egnum landið, áðrenn hetta árið er runnið, segði Antonio Guterres, tá hann vitjaði skrivstovuna hjá Arabisku Samgonguni í Kairo um vikuskifti. Hann legði afturat, at umleið tvær mió. irakar eru flýddir úr Irak síðani innrásina. – Hetta er tann størsta flóttafólkabylgjan í Mið­ eystri síðani 1948, segði Guterres og sipaði til, tá Ísrael varð stovnað, og palestinar í milliónatali noyddust at flýggja. ST-flóttafólkakommi­ser­ urin heitti á tey arabisku londini um at vera meiri virkin í altjóða kjakinum um flóttafólkamál. Hann vísti á, at meginparturin av heimsins flóttafólkum eru muslimar. -Amerikanararnir tóktust sansaleysir og skutu eftir øllum, sum fyri var afghanskur embætismaður