týsdagur 6. mars 2007síða 9

9 tíðindi Nr. 46 - 6. mars 2007 Føroyar kunnu vinna nógv við at seta á stovn skúla fyri næmingar við atferðartrupulleikar, næmingar, ið annars detta niðurímillum í samfelagnum, kunnu gerast eitt virðismikið tilfeingi. Skúlastjórin á Fjordskolen í Holbæk, Ingvald á Kamarinum fer í komandi viku á fund við Mentamálaráðið um eina føroyska útgávu av skúlanum. Skúlaskipan Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Ingvald av Kamarinum, ið rek­ur Fjordskolen í heimi sín­um í Holbæk, kemur í kom­an­di viku til Føroyar sjálvur annar at fundast við Ment­a­mál­aráðið um at seta á stovn skúla fyri næmingar, ið hava trupult við at virka undir teimum karmum, ið van­li­gi fólkaskúlin hevur. Het­ta kann gerast fyrsta stig, til at veita føroyskum næm­ing­um við diagnosum sum ADHD, OCD ella Tour­ ett­es Syndrom umframt at­ferð­ar­trupulleikum av uttan­hýs­is orsøkum, eina virð­i­li­ga skúlagongd, ið tek­ ur støðu í einstaka næm­ing­ in­um. Ingvald greiðir frá, at hvør­ja ferð hann hevur vit­ jað heima í Føroyum sein­as­ tu 3 árini, hava fólk víst á­hu­ ga fyri at seta á stovn ein tílíkan skúla her, við Ing­val­ di sum ráðgeva. Men eftir grein­a­røðina um Fjord­skol­ en í Sosialinum er áhugin her heima vaksin nógv. - Eg havi verið í sambandi við onkrar lærarar, ið er á­hug­að­ir í at seta ein skúla á stovn í Føroyum. Men tað er greitt, at tílíkt krevur po­li­ tisk­an stuðul. Tá man fer und­ir eina tílíka ætlan, er neyð­ugt, at hon røkk ur flei­ ri ár fram. Tú kanst ikk i ta­ka næmingar inn á skúlan, fyri síðan at leggja hann nið­ ur aftur árið eftir. Tí fara vit á fund við Mentamálaráðið í komandi viku, at kanna um hvør áhugi er fyri hes­ um, sigur Ingvald. Við sær á ferðini hevur Ingvald, Ulrik Jensen, ið er lær­ari á Fjordskolen og ein mað­ur við nógvum royndum inn­an undirvísing av næm­ ing­um við at­ferð­art­ru­pul­ leik­um. Á fundinum skulu teir m.a. tosað um serligu pe­da­ gog­­is­ku karmarnar, ið skúl­ in virkar undir. - Dentur verður sjálvandi lag­d­ur á tað fakliga, hetta fyri at tryggja, at næm­ing­ar­ nir gerast klárir til lívið, og ha­va best møguligar fyri­ treyt­ir at fóta sær í tilveruni eft­ir lokna skúlagongd. Te­or­i­in hevur fingið so­mik­ ið stórt pláss í øllum út­búg­ vin­g­um, at tú skalt vera bók­ li­ga væl fyri, fyri at klára teg. Men vit hava tí áskoðan, at støðið má takast í ein­sta­ ka næminginum. Tað er týd­ n­ing­ar­mikið, at næm­ing­ar­ nir vita, at vit hava tey høgt í metum. Vit geva teimum sjálvs­vir­ði, næmingurin skal vita, at hann er okk urt, og at onkur leggur í hann. Sjálv­s­ál­it­ið kemur av at du­ga væl, men tú mást hava sjálvs­vir­ði, tí tað er tað, tú bygg­ir sjálvsálitið á. Tí er grund­hug­s­jón­in á skúlanum, at taka styrkirnar hjá næm­ ing­um fram um veikleikar, greið­ir Ingvald frá Ingvald metir ikk i, at tað at seta ein skúla sum Fjord­ skol­en á stovn í Føroyum hev­ur nakra meirútreiðslu fyri samfelagið - heldur tvør­tur­ímó­ti. - Um tú hyggur, at einum næmingi frá 0-18 ár, so eru út­reiðslurnar ikk i størri enn tær eru frammanundan. Tí flestu av hesum næmingum eru í viðgerð av onkrum slag, hava stuðlar ella fylla teir­ra trupuleikar nógv í fólk­a­skúla­num. Á okk ara skú­ la, gerast teir klárir til lív­ið, og kunnu tí halda fram í skúlaskipanini ella að­r­a­stað­ni í samfelagnum. Teir gerast í nógv størri mun eitt virðismikið til­fein­ gi fyri samfelagið, so sæð yv­ir eitt heilt lív, er nógv at vin­na fyri føroyska sam­fel­ ag­ið við hesi loysnini, sigur Ing­vald at enda. Ingvald á Kamarinum heldur, at Føroyar hava nógv at vinna við eini loysn sum teirri á Fjordskolen mynd: Símun Jóannesarson Grækarismessuhald í Århus Mánadagin 12. mars kl. 17.00 verður Grækarismessuhald í Áarstovu. Á skránni verður felagssangur, Finnur Jensen fer at bera fram røðu, og nýstovnaða Áarstovukórið fer at syngja nakrar sangir. Kaffi og køkur verða sjálvandi eisini at fáa. Aftaná Grækarismessuhaldið verður eykaaðalfundur hjá felagnum. Les meira um hetta á heimasíðuni, aarstova.dk Føroyskur skúli fyri næmingar við atferðartrupulleikum Fjordskolen er serskúli, ið Ingvald á Kamarinum tók stig til í 2001. Skúlin er í heiminum hjá Ingvaldi tætt við havnarlagið í lítla norður sælendska býnum Holbæk. Ingvald er sosial pedagogur og fór undir Fjordskolen eftir at hava starvast við ung við trupulleikum í nøkur ár. Á Fjordskolen eru 13 næmingar, alt dreingir í aldrinum 8-15 ár. Hetta eru næmingar við stórum trupulleikum við at passa inn í ein vanligan fólkaskúla. Næmingar við diagnosum sum ADHD, OCD ella Tourettes Syndrom. Summi eru undir doyvandi viðgerð við heilivági. Eisini eru næmingar við atferðartrupulleikum av øðrum uttanhýsis orsøkum. Á Fjordskole starvast fýra fólk 2 pedagogar og 2 lærarar, ið eru um børnini alla tíðina. Hetta, at hava tey somu vaksnu rundan um seg, skapar tryggleika. Grundhugsjónin handan Fjordskolen, er ikki at fokusera uppá trupulleikar og veikleikar, men í staðin leggja dent á styrkir hjá barninum. Dentur verður lagdur á, at børnini ikki skulu kenna seg, sum um tey eru vrakaði og endaði á onkrum serskúla, tí tey ikki passa inn. Hetta verður gjørt við, at tey læra ymiskt, ið tú ikki lærir í vanliga fólkaskúlanum, og at tey fáa upplivingar, ið tey ikki høvdu fingið aðrastaðni. Eitt nú eigur Fjordskolen ein sera stásiligan seglbát, ein reyðan skjóttgangandi gummibát, jollur og vatnskíð. FAKTA UM FJORDSKOLEN Skúli fyri 100 milliónir Tórshavnar kommun samráðist í løtuni um byggisáttmála um skúlan við Løgmannabreyt í Hoyvík, skrivar torshavn.fo. Væntandi verður sáttmálin klárur í næstu viku. Síðan tilboðini upp á skúlan vórðu latin upp, hevur verið samráðst við ein av tilboðsgevarunum, og nú verður roknað við, at semja verður um byggikostna á góðar 100 milliónir kr. Harumframt verða aðrar útreiðslur til eitt nú ráðgeving, eftirlit og slíkt, sum hoyrir slíkum arbeiði til. Ætlanin er, at 1., 2. og 3. flokk ur, og frítíðarskúlin skulu byrja í skúlanum í 2008. Allur skúlin skal so vera endaliga liðugur í 2009.