mikudagur 7. mars 2007síða 11

Nr. 47 - 7. mars 2007 11 Nú hildu tey flestu, at friður valdaði á Sandi, men tað vísir seg, at borgarstjórin, varaborgarstjórin og teirra trúføstu fylgisveinar ikki hava fingið nokk. Nú snýr málið seg um nakað so ban­ alt, sum byggiloyvi til eitt bil­hús. Tværeisnar hava borgar­ stjórin og co. útsett fyrr­ ver­andi skrivaranum loyvi at byggja, og báðu ferðir vegna smálutir, sum lættliga kundu verið avgreiddir yvir telefon. Eg skal verða fyrstur at við­ ganga, at tað er við ringum tannabiti eg yvirhøvur skrivi um eitt sovorði mál, ið eg meti vera á so lágum støði, at tað næstan ikki er vert at taka upp á tungu. Men sum flest øll vita eri eg ikki tann fyrsti at skriva um hetta mál. Henda skræpa er blivin borðreidd av øðrum manni, ið vísur seg at hava tokka til naknar mannfólkakroppar, og hevur lokalar keldur, ið eru dekan og væl informerðaðar. Men av tí at undirritaði eins og flest øll, ið hava fylgt eitt sindur við í politiska sirkusi borgarstjórans og ikki minst varaborgarstjórans, kann eg ikki lata vera við at gera nakrar viðmerkingar. Ein er væl vitandi um, hvussu byggiloyvi hava ver­ið latin, meðan hesin borgar­stjóri hevur rátt fyri borg­um, og hvussu hann somuleiðis einaferð dróg eitt mis­fostur kallað ein barna­garður, yvir høvdið á okkum skattgjaldarum. At hesin barnagarður hevði øll neyðug loyvi, loyvi eg mær at ivast í. Men tað vísir seg, at lógir eru ikki eins galdandi fyri okkum øll. Sjálvur meti eg, at Sandur hevur fingið alt ov keðilig ummæli tey seinnu árini, og hesi ferð trúði eg verðurliga at friður var, soleiðis at vit kunnu hyggja frameftir og royna at skapa nakað jaligt á Sandi. Men tað vísir seg ikki, at viljin til hetta er til staðar, tá okkara kæra bygdaráð gong­ur á odda at skapa mis­ strivna og missnøgd mill­um bygdafólkið. Tað man verða flest øllum kunn­ugt, hvat hetta mál í veru­leikanum snýr seg um, og var tað rætt, skuldu okkara bygdaráðslimir allir sum ein skammast at koma við tílíkum, ja, eg vil ikki siga fanaskapi, men tað er nær við. Borgarstjórin, ið hevur nógv­ar titlar at goyma seg aftan­fyri, hevur úttalað seg, at hann umhugsar sína støðu sum løgtingsmaður, tí sambært honum er Tjóð­ veldisflokkurin ikki nóg tjóðskaparsinnaður. Og vil okkara kæri borgarstjóri verða við, at hetta er tað, ið liggur honum nærmast. Hetta er tann borgarstjórin, ið rópti skrivaran hjá bygdaráðnum illloyalan, tí hon loyvdi sær at hava sína egnu meining um millum annað keypið av barnagarðinum hjá borgar­ stjóranum, tá hon enn var bygdaráðslimur.   Um borgarstjórin veru­liga meinar, at Tjóð­ veldisflokkurin ikki er nóg tjóðskaparsinnaður, hví skal hann so út í fjølmiðlarnar at úttala seg um sína missnøgd, hví tekur hann ikki hetta mál upp við sínar floksfelagaðar ella sítt lokalfelag. Jú, tí maðurin hevur ikki peiling av, hvat tað merkir at vera loyalur. Sjálvandi veit hann, hvat orðið merkir, men mátin hann uppførir seg yvir fyri sínum politiska felag, og ikki minst síni heimbygd, vísir bara, hvussu nógv hann veruliga leggur í tað at vera loyalur. Eg fari at halda sum Sjúrður Skaale skrivaði í lesarabrævi her­fyri, at borgarstjórin nýt­ur hetta úttalilsi til enn eina­ferða at kunna siga, at eftur óteljandi áheitanir hevur hann valt at stilla upp til næsta val. Lat meg tó viðmerkja, áðrenn eg fari víðari, at eg skilti innihaldi í lesarabrævi Sjúrðar, og tað er nokk meir enn hvat mann kann siga um borgarstjóran á Sandi. Tí í eini roynd at vísa síni skrivikynstur, ið hann heldur kloddut kemur burturúr, staðfestur hann í aftur­svarinum til Sjúrða, hví mann nýtur orðafelli “sekur at sær tekur”. Hann roynir tó at nema við kjarn­ an í lesarabrævinum, sum í veruleikanum snúði seg um tíðindaflutning hjá Út­varpið Føroya, har Sjúrð­ ur nýtti úttalilsi hjá løg­tings­ manninum av Sandi sum dømi. Men hann blívur við at vera speiskur og brikslar Sjúrði eitt og annað, og vísur hetta bara, hvussu rætt Sjúrður hevur rakt.      Men skal eg geva borgar­ stjóranum eini ráð, eru tey, at hann gevst í politikki yvir­høvur. Tað hevur verið aftur­gongd á mest øllum økjum, tey nógvu seinastu árini, har hann hevur verið ímyndin av politikki á Sandi, og tað sær ikki út til at verða nøkur broyting á veg, hóast tað er alvorligur hákon­ jukturur í okkara landi. Sum eg dugi at síggja tað, er tað einans ein maður, ið hevur notið ágóðan av at vit hava henda borgarstjóra og løgtingsmann. Politisku motiv og trúðvirði borgarstjórans og ikki minst varaborgarstjórans, máttu nú eftir hondini verið eitt ivamál millum bygdafólkið á Sandi. Sirkus Sandur: Orrustan í Klandurskotið, enn eina ferð Sandi Leif W. K. Mortensen Tá søgan einaferð skal skrivast um av­rik sam­ gongunar í val­skeið­inum 2004/08 verður Flytingar ein høvuðsyvirskrift. Nógv hevur verðið tos­að um at fáa almenn ar­beiðspláss út úr mið­ økinum og leggja hesi í út­jaðaranum. Náttúrligur er tankin, at hetta í størsta mun verður gjørt, tá talan var um nýtt virksemi og at ávísur fyrimunur stendst av hesum, havandi avleið­ing­ arnar og kostnaðin í huga. Valár er og ivaleyst verður uppgávan trupul hjá samgonguni at vísa á og prógva tey stóru politisku avrikini, framd eru hetta valskeiðið. Veljarin má merkja broytingar og fram­ stig, um atkvøðan skal fara rætta vegin og harvið gagna flokkinum. Tað sum hendi við frá­ boðaðu flytingini av Strand­ ferðsluvirkseminum úr Tórshavn til Tvøroyri er átalu­vert og átti at fingið fylgjur fyri onkran. Her er talan um alment virksemi og avgerandi broytingar í starvsfólkaviðurskiftunum, har greiðar reglur eru gald­andi, hvussu fram skal farast, tá avgerandi broyt­ingar verða framdar í setanarviðurskiftunum. Um samgongan leingi hev­ ur arbeitt við hesi ætl­an og hon var væl umhugsað, skuldi tað verið ein sjálv­ fylgja, at neyðugur pen­ ingur varð játtaður á fíggj­ ar­lógini til ætlaðu flyt­ ingarnar. Mikið rok stóðst av sam­ gonguætlanunum at flyta miðnáms-og heilsuskúlan ávikavist úr Vági og Tvør­ oyri til Porkeri/Hovs. Eitt ellisheim skuldi so fylla byggibúna grundøkið í Vági, meðan Tvøroyri sat eftir við ongum. Sera trupult hevur verið at fingið nágreinað, hvussu stór eykaútreiðslan var av hesi óskiljandi ætlan og hvørj­ir fyrimunir vóru við broyt­ingini, men eitt kann tó staðfestast, talan er um tveysiffraða milli­óna­­upphædd í eykaút­ reiðsl­um at gjalda fyri pol­it­iska ynskið hjá sam­ gong­uni. Harumframt kem­­ur so kostnaðurin hjá kommununum í sunn­aru helvt fyri ellis-og røktar­ heimið. Við at leggja tvey og tvey saman, so er flytingin av Strandferðsluni og tey 20 arbeiðsplássini eitt plást­ ur á sárið til Tvøroyri. Samstundis er tað uttan iva atgongumerkið hjá Ják­ up Vestergaard til løgtings­ valið komandi, ið eftir ætlan verður 19 dagar eftir at flytingin er veruleiki. Umskipanin av Toll og Skattstovuni er líka óskilj­ andi. Vágar, Eysturoy og Norðoyggjar verða sam­ skipaðar í Gøtudali, meðan deildirnar í Saltangará og Klaksvík verða niður­ lagdar. Væntandi verður hend­an ætlanin hjá Sam­ bandsflokkinum og Bárði Nielsen veruleiki áðrenn 19. januar 2008. Einaferð bleiv tosað um at leggja tænasturnar so nær borgarunum sum gjørligt, tí tað tænir borgaranum best. Er tað ikki tað ikki beint øvugta, ið nú verður framt í verki? Embætisfólk hava rúma tíð arbeitt við at seta út í kortið eina 2015 visjónsætlan. Nú eru bert samgonguflokkarnir eftir á torginum, andstøðan met­ir seg verða statistar í pol­itiskum leiki, har embætis­fólk hava leiklutin at seta út í kortið, meðan politiska skipanin lurtar og ger viðmerkingar. Slagorð løgmans er “Frá file fabrikk til ide fabrikk”. Mín áheitan á breiðu samgonguna skal verða. Støðg­ið á og lat skil og skyn­ semi valda teir mánaðirnar, eftir eru av valskeiðinum. Almennar flytingar løgtingsmaður Kári P. Højgaard Enn einaferð standa vit sum kánus, tá vit lesa orðaskifti sum var á fólkatingi, tá lóg­ in viðvíkjandi íleggingar­ grunn­inum fyri Føroyar var á skránni. Tað sum undr­ar er, hví vit ikki bara onkuntíð kunnu standa sum ein maður á danatingi. Her hugsið eg um, at vit virða einklar demokratiskar manna­ gongdir, sum vit siga, at vit byggja okkar skipan á. Enn einaferð fluttu vit før­­oyskan politikk nið­ur á dana­ting í staðin fyri at finna semjur her heima, og so standa saman úteftir. Sama skilið var, tá løgtingið viðgjørdi sama uppskotið (løgtingsmál nr 66) sum er ríkislógartilmæli um at niðurkapitalisera íleggingargrunnin við 365 mill. krónum (ikki 366, men 365 mill krónum) fyri endiliga at fara í gongd við at útbygja flogvøllin, soleiðis at vit kunnu fáa eina útbygging sum lýkur altjóða krøv, og sum ger at flogvøllurin kann nøkta tey krøv sum ferðandi seta í dagsins samfelag. Hesin ríkisfelagsgrunnur, ella Íleggingargrunnur, ella 60 millióna grunnur, (kært barn har mange navne) sum var stovnaður í 1964, hevur uttan iva verið størsta átak fyri útbyggingini av tí føroyska samfelagnum, og er tað millum annað hes­in grunnur sum hevur ær­una av, at vit í dag eru mill­um heimsins ríkastu lond. Her má sigast, at før­oyskir politikarar hava verið framskygdir og hava duga at sæð tann ovurhonds stóra tørv, sum tá hevur verði til útbyggingar av sam­felagnum, men sum so sanniliga eisini hevur verði væl brúktur eisini til dagin í dag. Vegir, berghol, útbyggingin av el-orkuni og annað hava fingið fígging úr grunninum, og Atlantic Airways fekk stórt lán, sum bjargaði felag­num undan húsagangi. Bankakreppan í 90-unum fór eisini við einum stórum láni úr grunninum. Fólkatingið játtaði grunn­ inum tilsamans 140 mill. krónur yvir 16 ár, og við rentuvinningi er hetta blivið til eina stóra upphædd. 140 mill. krónur rind­ aði “vaskikonan á Vestur­ brúgv” í grunnin, og tað er eisini frá henni, at Norð­ ur­atlantsbólkurin fær tann peningin, sum verður nýttur til at greiða føroyingum frá, hvussu skaðiligur ríkis­fel­ags­skapurin (eisini Íleggingargrunnurin) skal vera fyri Føroyar. Íleggingargrunnurin fyri Føroyar (ella Ríkisfelagsgrunnurin) Sambandsflokkurin Kaj Leo Johannesen Nú kjak hevur tikið seg upp um , hvørt flaggast skal við- ella uttan Dannebrog við síðuna av Merkinum á ætlaðu sendistovu føroyinga í Íslandi, kann verða við­kom­ a­ndi at spyrja, hvønn persón ætlanin er at seta í hetta týðandi starv. Hví ikki seta ein royndan mann, tá vit nú eiga hann, sum fyrsta føroyska sendi­ mann í Íslandi. Henda hugsan kom fram fyri meg nú eg læs at Hans Jákup Kass rundaði tey 70 árini mánadagin 5. mars og hansara drúgvu royndum í uttanríkismálum. Íslendarar hava longu avgjørt at lata upp sendistovu í Havn og hava valt sær ein persón á sama aldri, við drúgvum royndum á altjóða diplomatiska pallinum, sum fyrsta íslendska sendimann her á landi. Einki skuldi verið meiri náttúrligt enn at seta mann við eins drúgvum- og kanska drúgvari royndum, tá vit nú eiga hann, í starv sum fyrsta føroyska sendimann í Íslandi. Er tað nakar, ið megnar at røkja eitt slíkt starv so er tað nevndi Hans Jákup Kass, ið varð so væl- og beinrakið umtalaður í viku­skiftisbløðunum seinast. Hetta vildi skapt virðing og tign um nevnda starv. Sum eitt kuriosum kann nevnast, at tá starvið sum løgtingsins umboðsmaður varð stovnsett, varð sera skila­gott valt at seta fyrrv. dómaran Joen H. Andreasen í nevnda starv fyrstu árini og eftirtíðin hevur víst okkum, at hetta varð eitt gott val, bæði fyri tignina og ikki minst fyri úrslitið. Sera umráðandi er, at vit her fáa ein góða byrjan og er tað nakar, ið veruliga kann vísa á munandi úrslit, so er tað júst Hans Jákup Kass. Føroyskur sendimaður í Íslandi Árni Joensen www.sosialurin.fo viðmerkingar