mánadagur 12. mars 2007síða 12

12 Nr. 50 - 12. mars 2007 Ofta verður sagt, at vit hava teir politikarar, vit hava uppi­borið, og sjálvandi ber til at siga so, tí vit hava jú sjálv valt teir at umboða okk­um á fólkaræðiligan hátt. Tá vit hava sett krossin í atkvøðuklivanum, eru vit leys av borgaraskyldu okk­ ara og vóna tað besta fyri úrslitið. Tó vit kunnu ikki vera trygg fyri, at tey, vit hildu vera best at umboða okkara meining, ikki skifta ham, tá tey eru vald. Mong dømi eru um tað. Klaksvíkingar hava hvørki verri ella betri polit­ ik­arar enn øll onnur. Vit mega rokna við, at tey, ið umboða okkum, arbeiða eftir síni sannføring og halda seg gera sítt besta. Men hóast klaksvíkingar kanska hava uppiborið teir býráðspolitikarar, vit hava, so hevur Klaksvíkin sjálv ikki uppiborið at vera so­leiðis viðfarin, sum hon nú verður. Vágna herjaðu teir á og løgdu doyðin á at oyðileggja so mikið, sum til bar uttan ítøkiligar ætlanir fyri, hvat fór at spyrjast burturúr, og úrslitið liggur sum ein landa­ skomm. Men tað var ikki nóg mik­ ið! Nú venda teir eygunum móti Víkini, tí her er fram­ vegis ov vakurt til meirilutan av okkara býráðs­politik­ar­ um. Oyðingartrongdin er á teimum, og teir vilja beina fyri vakurleikanum sum skjót­ast. Teir kalla tað menn­ ing og framburð, men hetta er heldur afturstig við lít. Klaksvík hevur ikki uppi­ borið politikarar, sum ikki virða søguligu, siðsøguligu og mentanarligu dýrgripir­ nar her á staðnum. Klaksvík hevur ikki uppi­ borið politikarar, sum ikki virða umhvørvið og vakur­ leikan her á staðnum. Klaksvík hevur ikki uppi­ borið politikarar, sum ikki virða trivnaðin, ið liggur í einum grønum fríøki. Klaksvík hevur ikki uppi­ borið politikarar, sum van­ virða skapanarverkið. Nei, Klaksvík hevur ikki uppiborið at vera stýrd av fólki, sum ikki eru góð við býin. Og tað eru tey ikki, um tey veruliga vilja loyva fyrst einum handilshúsum og síð­ an høgari bygging á Gerða­ bø. Teir 15 metrarnir, sum borgarstjórin sigur skulu frið­ast til tess at ganga okk­ um á møti, sum vildu havt alt økið friðað, eru í hesum sambandi bæði láturligir og grátuligir. Tí er bara ein ein­ asti bygningur komin har, so er økið spilt, - tá vendist ikki aftur. Tað er útsýnið om­an yvir teigalendið, og út yvir Borðoyavík, sum fyrst og fremst er vert at varð­veita. Tað er søguliga sambandið millum býlingin Gerðar og dyrkaða lendið. Tað er bara so syndarligt, at okkara býráð ikki dugir at síggja tað! Aldagomul søga og alda­ gamalt strev fara fyri skeyt­ ið og tey yppa øksl og kalla tað framburð. Tað er svárt at skula uppliva, at hetta kann fara fram í okkara tíð. Hvar eru friðingarmyndug­ leikarnir í hesum landi? Er tað veruliga so galið, at ikki ber til at steðga hes­ um? Varðveitið Gerðabø! Frið­ ið hann allan sum hann er NÚ. Tá hava tit álit okkara uppiborið! Sum ikki einaferð røkir SvF gamlar mytur. Tað er ikki uppgávan hjá einum ”public service” miðli at servera gamalt tvass. Send­ingin ”Dagur og Vika” tann 28.2.07 eitt keði­ligt dømi um, at jour­ nalisturin ikki dugdi síni ting, og at sjónvarpið, sum stovnur, ókritiskt bar hans­ara møsn víðari. Eg skal endurgeva tað, sum sjónvarpsmaðurin segði í hasi vanlukku sending, hóast ikki var tað nógv. Sum upplegg til sjónleikin, með­an kameraið panorerar yvir Kongabrúnna og Fúta­ stovu, fortelur journalisturin okkum hetta: ”Íslendska flaggið fer skjótt at veitra yvir Fúta­ stovu. Men í Reykjavík kann føroyska flaggið ikki veitra yvir føroysku sendi­ stovuni. Nei, har skal Danne­brog vindast á stong.” Ivasamur leiklutur hjá SvF Hesin stutti setningur er fylt­ur við feilum úr enda í annan. 1. Fyri tað fyrsta er tað einki nýtt, at Ísland hevur havt konsulat í Havn, og at íslendska flaggið hev­ ur veitrað har. Fyrst í Tróndargøtu, har Trygve Samuelsen var konsul. Síð­ani úti við skipa­smiðj­ una, tá Mohr fekk heið­ urin at vera konsul hjá Lýðveldinum Ísland. 2. Í næsta setningi verður kom­andi føroyska um­boð­ ið í Íslandi kallað ”sendi­ stova”. Tað føroyska orð­ ið sendistova merkir í dag vanliga ambassada. Og Føroyar, sum ein part­ ur av Ríkisfelags­skapi­n­ um, kunnu, sum eg fyrr havi víst á, ikki hava am­bassadur aðrastaðni. Ongin – heldur ikki Ís­land – hevði viðurkent eina føroyska pseudo- am­bassadu. Í setning­un­ um er eisini undirfor­ staðið, at íslendingar fara at opna eina sendistovu (ambassadu) í Fútastovu. Tað passar heldur ikki. Tað ber ikki til eftir galdandi reglum. Ísland fer at hava eitt general­ konsulat har. Og tað er púra í ordan, eftir gald­ andi reglum. 3. Síðsti setningur er super- tendensiøsur. Journalist­ urin letur tað ljóða, sum har fer okkurt maktmis­ brúk fram frá danskari síðu. At danska flaggið skal hanga uppiyvir ein­ ari føroyskari ambassadu. Hatta er tvætl. Ella held­ ur maktmisbrúk og mani­ pulatión frá sjónvarpsins síðu! Ósømilig háðan av Løgmanni og Statsministara Poul Mohr, íslendskur kon­ sul (ikki ambassadørur ella sendiharri) fortelir millum annað um, at hann meinar, at íslendingar eru teir ein­ astu í verðini ”sum virða okkum sum tjóð.” Hetta er ein merkiligur og púra ósannur pástandur. So kem­ ur hann (íslendski konsulin) við ymsum háðandi við­ merk­ingum um Føroya løg­ mann. Millum annað hetta: ”Kem­ur Jóannes Eides­ gaard til Keypmanna­havn­ ar, so smekkar hann (tað er Fogh, statsministari) hurð­ina aftur í nøsina á honum… hann (JE) kemur aftur sum av torvheiðum. Nei, í Íslandi verður hann móttikin sum forsetisráð­ harri hjá einari frí … frælsari tjóð” (Teljarin á Svf-netútgávuni stendur her á 29.19). Hetta ein søga, sum einki hald hevur í veru­ leikanum. Eitt fantasi-fost­ ur ella reinur heilaspuni. Men hetta er samstundis ein álvarslig háðan av bæði Føroya Løgmanni og Stats­ ministaranum Anders Fogh Rasmussen. Journalisturin bergtikin av mytum og propagandu Øllum hesum gloypir ein mikrofonhaldari hjá Sjón­ varpinum. Og spyr so út í bláa luft: ”Nøkur góð ráð?” Nú er maðurin bergtikin av øllum tí nationala møsn­ inum hjá Poul Mohr og vil hava meira. Ja, Poul svarar, at Jóannes Eidesgaard ”bara skal vera djarvur!” - og fara í egna sendistovu og ikki hava ”danabrókina” við. Aftur eitt spottandi orð um flaggið hjá tí stati, har hann sjálvur fungerar sum konsul, um­boðandi Ísland. Danne­ brog merkir aldeilis einki har á leið, dana-brók?. Fyrsta stavilsi danne- be­skrivar ein lit, eins og ’tan’ á eingilskum merkir ljósabrúnur ella reyðbrúnur. Sama ’tan’ sum sagnorð merkir at garva, so at skinn­ ið fær ein reydligan lit. Dannebrog merkir í sínum uppruna: eitt reyðlitt plagg, klædnastykki. At tað plat­ týska ’brok’ hevur sama etymologiska uppruna sum brók er so nakað annað. Journalistur leggur upp til sjálvtekt Men mikrofonhaldarin hjá sjónvarpinum frøist og er hugagóður: ”Tað er kanska tað hann skuldi gjørt? Bara hongt Merkið upp og sett veðra­ skjøldurin á. Og so einki annað?” Sigur maðurin ikki, at tað er í lagi at inna sjálvtekt? Íslendski kon­sul­ in Poul Mohr heldur fram, tileggjaður av sjónvarpi­ num: ”Og so latið hinar komið og tikið tað niður!” Studentaflaggið var ikki viðurkent av nøkrum, heldur ikki Føroya løgtingi Ja, hatta var gloypubiti.. So kemur øll mytan um Staun­ ing á Tingvøllum í 1930 og føroyska studentaflaggið, sum ikki var viðurkent av nøkrum. Fyrst klutraðu ís­lendsku vertirnir, og heys­ aðu tað litauiska flaggið upp í staðin fyri Dannebrog. So kom eitt ikki-autoriserað studentaflagg upp, og ikki løgtingsflaggið, sum var veðramerki. Ei dáni í, at fólk undraðust, og fýltust á íslendsku fyrireikingina. Og nú skal journalisturin frá Sjónvarpi Føroya taka samanum og koma til eina niðurstøðu: ”So tað er eitt afturstig frá 1930, tá vit bóru Merkið fram á Ting­ vøllum, hetta sum nú hendir?” Hatta er eingin reellur spurningur? Hatta er at servera eitt givið svar. Her leggja Poul Mohr, Sjón­varpið og aðrir við teim­um upp til eina plan­ lagda ”flagggølu” av veru­ ligum dimensiónum. Hend­ ingin á Tingvøllum fyri fleiri mansaldrum síðani verð­ur sum mjólkavatn aft­ urí­móti hesi provoka­tión. Og hvat hendir? Eg skilji væl, at íslendski staturin setir ein nýggjan generalkonsul, sum dugir tær diplomatisku reglurnar og at umboða sítt land á tignaligan hátt. Men eg skilji ikki rolluna hjá Sjónvarpinum. Ella skal man skilja hana allíkavæl? Tó, Landsstýrið hevur eis­ ini lagt upp til forvirring og stríð. Teir vita væl, at før­ oyska”sendistovan” ikki er nøkur ambassada. Men teir kalla tað bara ”sendistovu” allíkavæl. Hetta er sum at spæla fólk í húsi. 11. marts 2007 Rolf guttesen Nicolina Dahl Háð og spott av Løgmanni og Statsministara í SvF Klaksvík hevur annað uppiborið viðmerkingar Rolf, tú mátti minst, sum smá­drongur í granna­lag­ num, at eg eri harðmæltur. Harra fyrrverandi lektari, eg taki tað sum eitt herða­ klapp at verða hartaður av tær.. Tú skrivar, at tað ljóðaði sum um Poul Mohr úttalaði seg í sjónvarpinum vegna »Íslendska statin«. Tað var tað einasta, sum eg iðraði meg um aftaná samrøðuna, at eg ikki segði, at eg ikki úttalaði meg sum umboð fyri Ísland. Annars var alt hitt, sum eg segði, mín hjart­ ans meining: Tað ber kki til at seta føroyska sendistovu á stovn í Íslandi, uttan undir føroyskum flaggi og ongum øðrum. Hesum eru helst flest allir føroyingar samdir við mær í, uttan mun til flokslit. So kanst tú kalla meg og aðrar fundamental­ istar so galið tú vilt. Eg eri bangin fyri, at fyrrverandi lektarin við Københavns Universitet, sum hevur búð í Danmark í umleið 50 ár av lívi sínum, kennir alt ov lítið, fyri ikki at siga einki, til tað sam­ skifti, sum er og hevur verið millum íslendingar og før­ oyingar, bæði nú og langt aftur í tíðina, ella ta virðing, sum íslendingar hava fyri føroyingum í dagliga lívi­ num. Tað verður ein tungur burð­ur fyri okkara sendi­ harra at samleikagera seg fyri íslendingum undir danska flagginum. Tað verð­ ur til óbótaligan skaða fyri føroyingar, sum hava sett virki á stovn – summir stórt virksemi – og fyri allar teir føroyingar, sum búgva í Ís­landi. Tað verður trupult hjá teimum at rættvísgera hetta. »Frítt spæl fyri grov­heit­ um« kallar fyrrverandi lekt­ ar­in tað, at eg segði, at Ís­land er einasta land í heim­ inum, ið virðir okkum sum tjóð – tað kallar hann »toku­ snakk« – aftur eitt dømi um hansara óvitan um viður­ skiftini. Fyrrverandi lektarin sig­ ur, at tað er í lagi, at Ís­land setir generalkonsu­lant á stovn í Føroyum, ístaðin fyri gamla konsu­latið. Her kann eg lata hann vita, at síðan 2001 hevur verið ís­lendskur aðalkonsul í Føroyum, nevniliga Poul Mohr. At íslendingar nú senda ein royndan sendi­ mann til Føroya við serstak­ ari sendistovu, er í fínasta lagi, og hann skal vera hjarta­liga vælkomin. Eg skal lata fyrrverandi lektaran vita, at eg havi fing­ið nógvar jaligar aftur­ meldingar frá fólki fyri sam­ røðuna, eisini frá góðum, gomlum sambands­fólki. Tað, sum ivaleyst nívir fyrrverandi lektaran inn á sálina og helst hevur gjørt tað, síðan Múrurin fall, og allar hansara ismur: komm­ unisma, stalinisma, marx­ isma, leninisma o.s.fr. eru rapaðar, hevur gjørt, at hann hevur mist sín sam­ leika. Tí skal tað nú ganga út yvir frælslyntar føroying­ ar við øllum vápnum. Eg sigi sum tað stendur í Høgna tátti: »Tí svaraði Høgni Gjúkason, her elvist ein illur sigur, leiðist mær nú á Húnalondum, at høgga trælir niður«. Aftursvar til Rolf, fyrrverandi lektara við Københavns Universitet Poul Mohr