hósdagur 15. mars 2007síða 11

Nr. 53 - 15. mars 2007 11 Nú hava loysingarmenn ge­berdað sær í fjøl­miðlu­ num í vikur um flaggið á sendistovuni í Reykjavík - ja onkur tosar enntá um nýval orsakað av sama. Somu menn sum uttan himpr í undanfarnu sam­ gongu vóru við til at stovn­ seta føroysku sendistov­ur­ nar í Brússel og London – við veðraskjøldrinum á húsa­vegginum á donsku sendistovuni undir liðini á danska ríkisskjøldrinum og við merkinum flaggandi undir liðini á danska og grønlendska flagginum. Hetta var sjálvandi gjørt á hendan hátt, tí man sá tað skilagóða í hesum og tí at hesar eru tær avtalaðu spælireglurnar millum lond­ini. Tann ekspertisan sum er á donsku sendistovuni og sum vit her kunnu gera brúk av og trekkja uppá er ikki til at undirmeta, - sum sendimenn okkara eis­ini hava lagt áherðslu á, tá vit hava vitja hesar. At allir flokkar á tingið, inklusiv Tjóð­veldis­flokk­ ur­in, hava viljað somu loysn fyri sendistovu í Reykja­vík, sum vit hava í London og Brússel, er slig­ ið fast. Millum annað søgdu um­boð Tjóðveldisfloksins (Páll á Reynatúgvu og Karsten Hansen) í sam­ bandi við fíggjarlógar minnilutauppskotið, at hesir, saman við Kára P. Højgaard, tóku undir við, at peningur verður játtaður til eina sendistovu í Reykja­ vík, sum skal hava somu tign sum sendistovurnar í Brússel og London. Bæði politikarar og fjøl­ miðlar brúka misvísandi orð, tá teir tosað um sendi­ stovur/ ambassadur og diplomatiskan status. Um ætlanin er at hava “eina før­oyska “sendistovu” við føroyskum flaggi einans at veittra í Reykjavík”, so tosa vit um umboðsstovu Føroya – ikki sendistovu við dipomatstatus. Eina sendistovu sum teirri vit høvdu í Aberdeen í mong harrans ár, væl umboðaðir av Sofusi Poulsen. Hesa mettu vit ikki verða nóg “fína” longur og fluttu úr egnum hølum í Aberdeen inn á donsku sendistovuna í London – fyri at fáa diplomatstatus undir fullveldislandsstýri­ num. Har bleiv so at byrja vit bert flaggað við donskum flaggið – uttan stórvegis mót­mælir frá fullveldis­ monnum. Í dag veittrar merkið har lið um lið við dannebrog og veðraspjaldrið er á vegginum saman við danska ríkisspjaldrinum . Samstarvið á sendistovuni er fyrimyndarligt sambært føroyska og danska sendi­ harranum. Vit eru í ríkisfelags­skap­ ið og hava undir hesi væl­ virkandi skipan avtalu við danska uttanríkisráðið um hvussu vit “spjaldra og flaggað” sum føroyska tjóð­in umboða á donsku sendi­stovunum kring heim­ in. Hetta er púra greitt stað­fest mannagongd í av­talu okkara. So leingi sum Føroya fólk velur at verða undir hes­um vælvirkandi felags­ skapi saman við Danmark og Grønlandi, so má loys­ ingarvongurin, antin hann vil tað ella ikki, “dáma lukt­in í bakarínum”. Teir kundu, sum øll vita, havt tikið kjansin í 2001 og tikið fólkaatkvøðuna um fullveldið ella ríkis­ felagsskap , - MEN teir tordu ikki at gjøgnumføra hesa, tá tað kom til skarp­ skeringar í 2001. At sláa uppá stóru­ trummmu uttan ábyrgd, er og verður teirra spjaldra­ merki. Tað haldi eg at flestu føroyingar hava sæð í eyguni. Sannleikin er illa lýddur. Hann er tað einasta, sum kann fáa eitt sindur av rør­ ing í ta annars rættiliga tomu ting- og landsstýris­ manningina, vit hava. Uttan at taka støðu til makt­spælið ímillum politik­ ararnar, so er tað púra greitt, at Poul Michelsen er tann einasti í Fólkaflokinum á tingi, sum umboðar veru­ ligan fólkaflokspolitikk í tjóðskaparmálinum. Hann sigur tað, sum øll vita, at einasta endamálið hjá hes­ ari samgonguni er at halda tjóðskaparligu kreftunum aftur. So einfalt kann tað sig­ast. Soleiðis skal henda 4-ára oyðimarkargongdin skiljast.Vónandi kemur ikki eitt 0 afturat! Samgonguleiðarin – okk­ ara núverandi løgmaður - er ein danskur tjóðskapar­mað­ ur. Hann brennur fyri at tekkj­ast donsku myndug­ leik­unum. “Vit kunnu ikki... vit megna ikki...donsku mynd­ugleikarnir siga... o.s.fr.” Hann vil so fegin flagga við Merkinum, men...men..., og aftur men... Poul Mohr (liggur tað til navnið Poul?) segði tað so bein­rakið: “Um hann er ein maður, so...”. “Primitivt”, helt onkur um tað, Poul Mohr segði. Men tað sær út til, at einasti máti at fáa fólk at lurta og rakna við er við at kalla ting­ini við navni. Og nær er tað vorðið privmitivt at siga sannleikan? Tá kemur eldur í tað gamla hoyggið. Um løg­maður er ein maður (les statsmaður!), so tekur hann stig fyri tað føroyska fólkið í staðin fyri at goyma seg aftan fyri okkurt nýliga undir­skrivað skjal. Ein sátt­ máli, har annar parturin missir síni rættindi til fyri­ muns fyri hin partin, er ikki verdur at halda fast við, men eigur at verða upp­sagdur í stundini. Hetta er m.a. galdandi fyri skjøl, lógir, ríkis­lógar­ tilmæli og onnur misfostur hendan samgongan hevur megnað at føtt. Harra løgmaður, virð tað fólk, tú ert settur at umsita rættindi og ognir fyri! Vís tí tað tign, tað er vert og hevur uppiborið eftir so drúgva tíð undir mannminkandi kor­um! Føroya fólk hevur tignina at umboða seg sjálvt. Tað er tað einasta fólk­ið í heiminum, sum kann gera tað. Og er tað full­veldi, sum skal til (og tað er tað!!), ja so lat okkum fáa føroyskt fullveldi í Før­ oy­um! Tástani fær løg­mans­ embætið ta tign, tað eigur at hava. Tástani er tað nakað veruligt, at vera Føroya løg­ maður. hanna10@post.olivant.fo Landsbankin almanna­kunn­ gjørdi fyri nøkrum vikum síðani eina búskaparmeting fyri komandi árið. Bankin sigur í metingini, at búskap­ arvøksturin sum vit sóu í fjør, fer at halda fram í 2007, men vøksturin verður tó nakað minni enn í fjør. Størsta orsøkin til avmark­ aða vøksturin er, at vit mangla arbeiðsmegi í landi­ num. Hetta má sigast at vera ein positivur trupulleiki, tí tað at mangla arbeiðsmegi er tað sama sum einki ar­beiðsloysi at hava. Men hvussu kunnu vit fáa fatur á meira arbeiðsmegi, tá øll hava arbeiði? Longri arbeiðsdag Ein møguleiki er, at vit bjóða verandi arbeiðsfólki at arbeiða nakrar tímar fleiri um vikuna, um tey hava hug til tað. Har hevur sit­ andi landsstýri slóðað væl fyri við sínum skatta­poli­ tikki, tí nú loysir tað seg at arbeiða longri, uttan at økta inntøkan verður uppetin í skatti. Útlendsk arbeiðsmegi Ein annar møguleiki er, at vit fáa fatur á útlendskari ar­beiðsmegi, men tann møgu­leikan eru fakfeløgini ikki so fegin um, og vilja hava reglurnar hesum við­ víkj­andi broyttar. Men tað eru ikki bara fremmandafólk at finna utt­ an fyri landoddarnar. Har eru eisini føroyingar í stór­ um tali, og fleiri av teimum hava neyvan nakað ímóti at flyta heim aftur, um so er, at vit kunnu bjóða teimum trygg kor, arbeiði og al­mennar tænastur. Vit skulu minnast til, at altjóðagerðin hevur tað við sær, at um vit ikki fáa ar­beiðsmegi til landið, so kunnu vit rokna við, at fram­ leiðslan flytur av landinum, aftaná arbeiðsmegini. Longri arbeiðslív Triði møguleikin er, at fólk sum fylla 67 ár fáa møgu­ leikan at halda fram á arbeiðs­marknaðinum, um tey hava hug til tað. Sjálv­ sagt skal hetta vera eitt frítt val, har fólk sjálvi taka støðu til, um tey velja at leggja frá sær, ella um tey heldur vilja halda fram á arbeiðsmarknaðinum. Men hetta krevur, at tað fíggjar­ liga loysir seg at arbeiða. Tað nyttar einki, at fólk fáa tilboð um at arbeiða, um tað loysir seg betur at sita heima. Her eru nevndir tríggir møguleikar, sum kunnu brúkast, um málið er at økja um arbeiðsmegina í Føroy­ um. So er tað ein annar spurn­ingur, um politik­arar­ nir halda tað vera rætt í ver­ andi støðu at leita eftir meira arbeiðsmegi ella ikki. Men arbeiðsmegin er at finna. Hanna Jensen løgtingsmaður Johan Dahl Helgi Abrahamsen Arbeiðsmegi er at finna Føroya fólk hevur tignina! Flaggið – sendistovur og fullveldið viðmerkingar Munnu Jóhann Mortensen og eg eisini vera ósamdir um hesi tvey dømini av so mongum Havi í høvuðsheitum fyri­ bils ikki so nógv at leggja afturat tí, sum eg skrivaði í m.a. Dimmalætting 5. mars um flytingina av SSL til Suð­uroyar. At tíðindaleiðari Útvarp­ sins, Jóhann Mortensen fór at geva mær rætt um mani­ pulatión og subjektivan tíð­ indaflutning, hevði eg satt at siga ikki roknað við, og heldur ikki droymt um, tí fari eg bert at gera nakrar fáar viðmerkingar til orðini hjá honum fyri at vísa á hjálp­arloysi hjá okkara al­menna Public Service stovni. M.a sigur hann, at: “Eftir at hava lisið greinina hjá Jógvani við Keldu, havi eg gjørt mær tann ómak, at lurta eftir innsløgunum og lisið handritini frá tíðinda­ flutn­inginum” um SSL, “einki, sum bendir á, at tíð­ indaflutningurin er subjek­ tivur”. At lurta eftir sær sjálv­um, helst ikki nóg krit­ iskt, sigur kanska nakað um sjálvkritikkin, ella ger tað? Eg kom at hugsa um Mariu Antoinnette, sum sat á keisaraborgini, sum einki skilti av, at franska fólkið tørvaði føði. Hon skal hava sagt so mangt, m.a. “er einki breyð, so gev teimum køku”. Síðani staðfestir tíðinda­ leiðarin, at “samstundis sum vit hava fingið fleiri at­finningar seinastu tíðina um vantandi kritiskan tíð­ indaflutning....” Sjálvt ikki hetta fær al­menna Public Service stovnin at kvaklast við, men heldur gera roynd at brúka hetta helst móti fjøld av lurt­ arum, sum um hetta rætt­ vísger stovnin. Tápuligt og provinsielt Síðani kemur hann við eini bæði tápuligari og provinsi­ ellari útsøgn, at eg “helst ikki tori at kæra til fjølmiðla­ nevndina”. Lat meg gera vart við, at eg havi ongantíð kært til nakran kærustovn og vóni heldur ikki at eg fari at gera tað. Líkt kundi verið til, at Jó­hann Mortensen tykist halda, at kærustovnar eru koddi, sum almennir stovn­ ar kunnu brúka og kalt og kyniskt siga, at fólk, sum hava nóg mikið at gera dag­ liga, bara kunnu brúka drúgva tíð til at leggja kæru­ skriv og hópin av skrivligum dømum til rættis fyri síðani at kæra. Nei, so einfalt er hetta ikki! Mong prógv Bara fyri at koma við einum lítlum dømi, nú hann dyrgir eftir próvtilfari, so hevði Út­varp Føroya í eini kvøld­ sending í eini yvirskrivt: “Jógv­an við Keldu, lands­ stýr­ismaður er meldaður til politiið”!! Eg vitsti einki um tað, men nú vísir tað seg, at ein per­ sónur í síni extremismu fylg­ ir Sjónvarps-tíðinda­send­ing, leypir úr sofuni, tí hann metir útlendskan borg­ara verða fyri ótrætti, hóast hann ikki hevði verið tað, og skrivar bræv til fútan. Nakað seinni avvísti fútin hetta. Kundi hugsa mær at spurt Jóhann Mortensen, hevði ikki verið nátúrligt, at spurt mannin, sum var meldaður, áðrenn hetta av berum spenningi slapp út í luftina. Víðari kann sigast, at eg bað útvarpið um at fáa loyvi til at gera eina viðmerking, men hetta varð tagt burtur. Jóhann Mortensen, er hetta ikki at manipulera og subjektivt gøða føroyingin við “spennandi” tíðindum? Sjálvandi kunnu vit kæra sambært fjølmiðla­ábyrgd­ arlógina, onnur mál kunnu kærast til Løgtingsins Um­ boðsmann, næsar kunnu být­ast út til høgru og vinstru, men er tað so, at hetta skal vera mátin at halda stovnar okkara væl­ virk­andi, ríða vit lágt. Til stuttleika, kann nevn­ ast til seinast, at í samband við 8. mars-dagin vitsti út­ varp­ið at siga, og hetta var umráðandi at fáa út júst nú, at árslønin hjá kvinnuligum lærara var 85% lægri enn hjá mannligum. T.v.s., at kvinnuligi lærarin fær 85% minni í løn fyri sama ar­beiði. Hetta er skeivt, tí her er spurningurin, um kvinnuligi lærarin ikki av eini ella aðrari orsøk, ar­beiðir færri tímar. Ein lær­ ara­løn er ein læraraløn fyri kall og konu. Soleiðis fullu fyrstu tíð­ ind­ini um hetta málið, og fyrstu tíðindini sita altíð best eftir. Tá tú sigur hetta, er tað at manipulera og aft­ urat er hetta óetiskt, um so er, at tíðindaberin ikki hev­ ur sett seg inn í málið. Dømini tróta ikki um mani­pulatión, men nóg mikið fyri fyrst. løgtingsmaður www.keldu.com Jógvan við Keldu Tíðindaleiðari nóg mikið í sær sjálvum