hósdagur 1. februar 2001síða 2

Kommunur, sum ikki játtaðu at pengar úr Kommunala Veðhaldsgrunninum varð brúktur til at sanera tær ringast staddu kommunur- nar fyri, hava á fundi samtykt at krevja peningin aftur. Nú er nevnd sett at arbeiða viðari við málinum KOMMUNU- SANERING Áki Bertholdsen Tær kommunurnar, sum ikki játtaðu, at Kommunali Veðhaldsgrunnurin kundi brúka pening at sanera tær ringast staddu kommunur- nar fyri, fara nú at krevja peningin aftur. Beinanvegin tað varð greitt, at pengar vórðu brúktir úr Kommunala Veðhaldsgrunninum, til at sanera kommunuskuld hjá nøkrum kommunum fyri, vóru tað summar komm- unur, sum gjørdu vart við, at tær fóru at krevja sín part av pengunum aftur. Um neyðugt fóru tær at leggja sak ímóti grunnin- um. Tá ið peningurin skuldi gjaldast úr grunninum til at sanera nakrar kommunur, skuldu allar kommunur senda grunninum eina váttan uppá, at tær góðtóku, at pengarnir blivu brúktir til endamálið. Men tað vóru fleiri kommunur, sum ikki sendu váttanina inn aftur. Vit hava fingið upplýst, at tað vóru heilar 35 kommunur, sum ikki játtaðu grunninum at brúka pengar til at sanera kommjnuskuld við. – Sostatt hava tær ikki givið tilsøgn um, at peng- arnir í Kommunala Veð- haldsgrunninum kunnu brúkast til at sanera skuld hjá summum kommunum við, sigur Eivind Jacobsen, bygdaráðsformaður á Strondum. Hann var ein av teimum, sum beinanvegin gjørdi greitt, at tað varð ikki góðtikið, at pengar hjá Sjóvar Kommunu blivu brúktir til at sanera skuld hjá øðrum komunum við. Hann gjørdi samstundis greitt, at teir fóru at krevja at fáa tað aftur, sum Sjóvar Kommuna átti í grunnin- um. Síðani hevur tað verið roynt at fáa allar kommun- urnar, sum ikki vildu góð- taka saneringina, at gera eitt felags krav krav ímóti grunninum. Fyribils vórðu kommun- ur, sum ikki vildu góðtaka saneringina, kallaðar sam- an til fundar í Havn sein- asta hósdag at viðgerða støðuna. Eivind Jacobsen sigur, at umboð fyri níggju komm- unur møttu upp. Men nú fáa hinar kommunurnar, sum ikki játtaðu grunninum at brúka pengar til saner- ingina, eina frágreiðing um tað, sum fór fram á fund- inum. Eivind Jacobsen sigur, at fundurin valdi eina trý- mannanevnd at arbeiða víðar i við málinum. Umframt hann sjálvan, eru Annfinn Brekkstein av Velbastað og Sofus Jo- hannesen við Gjógv, í nevndini. Ólógligt Eivind Jacobsen sigur, at avtalan er nú, at hendan trýmannanevndin skal nú tosa við landsstýrið og stýrið fyri Kommunala Veðhaldsgrunnin um støð- una . – Samstundis fara vit at krevja peningin aftur. Hann sigur, at førir hetta ikki til eina loysn á málin- um, ivast hann ikki í, at farið verður víðari við mál- inum, og at málið verður lagt fyri rættin. Hetta var tó ikki umrøtt so nógv á fundinum. Men í øllum førum er hann púravísur í, at Sjóvar Kommuna fer at royna málið í rættinum. Aðrar kommunur, eitt nú Hósvíkar Kommuna, hava eisini boðað frá, at tær fara at taka neyðug stig fyri at fáa pengarnar aftur. Eivind Jacobsen sigur, at talan er um einar 30-35 milliónir, sum tær komm- unurnar eiga í grunninum, sum ikki vildu játta, at pengar blivu brúktir til sanering. – Á fundinum hósdagin fingu vit eisini eina lóg- frøðiligafrágreiðing. Og niðurstøðan hjá honum var tann sama, sum hinar løgfrøðiligar niðurstøður, ið eru gjørdar í hesum máli. Og tað er at tað var ognar- tøka, tá ið Kommunali Veð- haldsgrunnurin brúkti pengar hjá summum kommunum at sanera skuld hjá øðrum kommunum við, uttan at tær kommunur, sum áttu peningin, høvdu givið tilsøgn til tað. Eivind Jacobsen leggur afturat, at á fundinum sein- asta hósdag, vóru tað fleiri kommunur, sum greiddu frá, at tær høvdu spurt seg fyri lógfrøðingi, men at allir komu til sama úrslit. Tað er nú greitt, at allir sáttmálarnir hjá Føroya Arbeiðara- felag verða sagdir upp. Ingeborg Vinther væntar at samráðingarnar verða strævnar SÁTTMÁLA- SAMRÁÐINGAR Áki Bertholdsen Tað er nú greitt, at Føroya Arbeiðarafelag fer at siga allar sáttmálarnar upp í ár. Tað hevur felagið gjørt av, og Ingeborg Vinther, forkvinna, sigur, at upp- sagnirnar verða sendar Føroya Arbeiðsgevarafelag í hesi vikuni. Seinasta freist at siga sáttmálarnir er 28. februar. Sáttmálarnir, sum nú verða sagdir upp, eru bæði høvuðssáttmálin við Før- oya Arbeiðsevarafelag, umftramt allir sersáttmál- arnir. Strævnar samráðingar Ingeborg Vinther væntar, at samráðingrnar hesuferð fara at vera strævnar. – Men tað eru vit til reið- ar til, leggur hon afturat. Enn hevur felagið ikki gjørt krøvini upp. Men hon sigur, at tað er onki at ivast í, at talan verður um nógv ymisk krøv á fleiri økjum. Eitt nú ivast hon ikki í, at tey fara at krevja lønar- hækking. Men umframt tað fara tey at krevja at ar- beiðsgevararnir betala til eina eftirlønirskipan, um- framt at talan eisini verður um onnur krøv. Enn er tað ikki gjørt av, hvussu samráðingarnar verða skipaðar. Føroya Arbeiðsgevara- felag hevur lagt upp til, at samráðingarnar skulu byrja tíðliga í ár. Men Ingeborg Vinther ger púra greitt, at tey fara ikki til samráðingarborðið, fyrrenn hini feløgini eisini gera tað. – Vit fara ikki at sam- ráðast einasamøll, leggur hon dent á. Vit fara heldur ikki at leggja krøvini fram enn, sigur hon. Tað veldst alt um, hvussu hini feløgini fyrihalda seg. hendan komandi tíðin skal sostatt brúkast at gera krøvini upp og til at leggja taktikkin fyri samráðing- unum. Eitt nú skulu feløgini tosa um møguleikan fyri at samráðast í felag. Einaferð í næstum skal fundur verða ímillum Før- oya Arbeiðarafelag, Havn- ar Arbeiðskvinnufelag og tey bæði feløgini í Klaks- vík, fyri at vita, um møgu- leiki er fyri, at feløgini skulu samráðast í felag ella um, hvussu tey skulu fyri- halda sær. Fara nú at krevja pengarnar aftur –Vit fara nú at krevja peningin aftur, sum Kommunali Veðhalds- grunnurin ognartók frá okkum, sigur Eivind Jacobsen, bygdaráðsformaður í Sjóvar Kommunu. Níggju kommunur hava havt fund um málið, men nú verða fleiri aðrar kunnaðar um støðuna. Ingeborg væntar strævnar samráðingar Føroya Arbeiðarafelag hevur gjørt av at siga allar sáttmálarnar upp. Ingeborg Vinther væntar strævnar samráðingar og hendan komandi tíðin skal brúkast at leggja taktikkin til reiðar í Nr. 38 - 23. februar 2001 3 gult cyan magenta svart 2 Nr. 38 - 23. februar 2001 gult cyan magenta svart Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Mentan: Birgir Kruse birgir@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 346mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Sambært løgmanni skal dagurin í dag avgerandi fyri, hvat víðari hendir í spurninginum um ríkis- rættarligu støðu Føroya. Í dag skulu vit fáa at vita, um føroyingar skulu til eina fólkaatkvøðu 26. mai, eins og áður er boðað frá, ella um fólka- atkvøðan í staðin verður 14. september ella avlýst. Vit skulu á hesum stað ikki taka avgerðina fyri løgmann. Men nógv bendir á, at hann fer at avlýsa fólkaatkvøðuna. Bakland løgmans í Fólkaflokk- inum vágar sær ikki út til eina fólkaatkvøðu um eitt uppskot, sum frammanundan er dømt til at falla. Flokkurin heldur vandan við at tapa fólka- atkvøðuna vera størri enn vinningin við at vinna hana Fólkaflokkurin viðgjørdi týskvøldið lógar- uppskotið hjá Høgna Hoydal um fólkaatkvøðuna. Niðurstøðan av hesum fundi var, at løgmaður skuldi gera av, um fólkaatkvøðan verður hildin 26. mei, ella at hon verður avlýst. Fólkaflokkurin vil ikki, at fólkaatkvøðan skal verða útsett. Sjálvstýrisflokkurin hevur eisini viðgjørt lógar- uppskotið um fólkaatkvøðuna. Hann heldur tað vera best at útseta hana til 14. september. Hann metir landsstýrið til ta tíð hava størri møguleika fyri at sannføra veljaran um, at tað er rætt at atkvøða ja. Tjóðveldisflokkurin stendur fast við sítt. Hann vil hava fólkaatkvøðu 26. mei, eins og áður boðað frá. Stóri spurniguri í dag verður tí helst, um Tjóð- veldisflokkurin enn einaferð gongur við til at melda út eitt nýtt útspæl frá landsstýrinum, fyri at varðveita sín sess í landsstýrinum og framhald- andi royna at skapa eina fólkaøsing móti Dan- mark, soleiðis at tað eydnast at fáa fólkið við uppá fullkomnu loysn teirra - sum er fullkomin loysing. Løgmaður hevur enn einaferð fríggjað til Javn- aðarflokkin. Spurningurin er so, um hann enn einaferð ger hetta fyri at leggja trýst á Tjóð- veldisflokkin. Er tað so, og landsstýrið aftur nú kemur við nýggjum útspæli, er politiski glæntri- leikurin um fullveldi fullkomin. Útmelding eftir útmelding í trý ár uttan nakað ítøkiligt úrslit at vísa á. Skal løgmaður betra um úrslit sítt til næstu veljarakanning og til komandi val, eru ráð okkara til hansara at skriva út nýval ella skipa nýggja samgongu. DAGSINS MEINING Sosialurin Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 348mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. NØVN Í VIKUNI Ruðuleikin fullkomin Minningarorð um Dianu Lundsbjerg, Fuglafjørður Aftur ein sangari hevur lagt frá sær. Jólini vóru ikki farin frá gørðinum, tá ið Diana andaðist 4. januar í ár áttatitvey ára gomul. So er øskukalt hjá Jacob og Dianu Lundsbjerg. Snøgg vóru tey, tá ið tey fóru av Høvdanum heim í bygdina og snøgg vóru tey, tá ið tey ár um ár , viku eftir viku og kvøld um kvøld komu til venjingar í sangkórinum. Hann sum fram úr góður basssangari, góður har- monikuleikari og hon sum ein yndislig sopran. Tá var himmalin á Guðs grønu jørð, og ljómur rann av sangaragleði á grønum vølli í ár so mong. Tey vóru millum tey fyrstu, sum myndaðu kórið, og trúføst vóru tey móti Fuglafjarðar sangkóri allar sínar dagar. Jacob og Diana vóru í familju. Tey vóru av tí musikalska Kleinaslag- num. Fýra systkin komu av Strondum og búsettust í Fuglafirðir. Tey høvdu øll Klein til eftirnavn. Tríggjar gentur og ein drongur. Magnus (abbi Dianu) gift- ist við Nicolinu, Gamli Símun giftist við Suffíu, Kathrina (Stranda Ka- thrina) giftist við Pól Vest- uri í Húsi og Elin giftist við Hans Klein. Hans var abbi til Jacob Lundsbjerg, sostatt vóru Diana og Jacob trímenningar. Elin var fastir til faðir, sostatt vóru vit báðir Jacob og greinskriv- arin trímenningar. Faðir Dianu, Johannus í Lon var tvær ferðir giftur. Báðar konurnar vóru av Syðradali á Kalsoynni. Fyrra æt Margretha og seinna æt Súsanna Maria. Brøðurnir báðir, Jógvan og Johannus í Lon vóru so fyrimyndarliga musikalsk- ir. Altíð vóru teir í góðum hýri, og ikki taki eg munnin ov fullan, tá ið eg sigi, at teir sungu sum unglingar á ellisárum, tí væl minnist meg teir syngja í kirkjuni og á møti við klingandi, reinari rødd langt upp í árini. Í okkara huga búðu fólkini á Høvdanum í eini aðrari verð. Hetta var so langt av leið, hildu vit á Bakkanum. Børnini, sum búðu um hesar leiðir, høvdu so langt at ganga. Um kvøldarnar, tá ið leitað var upp hús, hvurvu tey burtur í myrkrinum, tá ið komið varð um Kirkjurygg. Tey vóru eins og einbýlis- búgvar. Faðir plagdi at tosa um, at hann og pápin, Thomas Johan plagdu sunnudagar, at fara norður á Høvda at vitja Elina, og var tá bert ein rás at ganga eftir. Mangan minnist meg bæði Jakku og Dianu taka til orðanna, um hvussu gott var at búgva her. Tað var so liviligt. Bert eitt hanagleiv oman á Ringin fyri at fáa pottin á reiggj. Neystið hjá Gamla Lundsbjerg var eisini skamt ífrá, so tað var annar hugni og onnur kor, sum tey høvdu, áðrenn Sildaverksmiðjan kom. Eingin metir einbýlið við tað, tað er vert. Soleiðis hevur tað altíð verið. Fólk eldast væl í dag. Fert tú á pensjonistaveitslu, so skalt tú síggja, menn sum eru fattir í herunum, kvinnur so mjúkar sum fitjur á selum, og anga av alskins luktilsi, og tað er ikki av tí bíligasta slagnum. Um Dianu vil eg siga, at hon sanniliga kom undir henda bólk av pensjonist- um, og tað er gott, at svá er. Hesi fólk, sum í dag eru komin til ellisár, hava slitið í tí, og hugsi eg, at tað er gott hjá teimum, at síggja, at tað sum tey stríddust fyri, at fáa ein størri javna í samfelagið, hevur partvíst eydnast, hóast langt er á mál. Diana var ein av teimum eldru vinkonunum millum Kirkjurygg og Enni, og saknað verður hon. Dagliga gekk hon tað langu leið heim í bygdina smáørindi, og onkuntið fekk hon eitt ”lift” frá einum basssang- ara, sum er farin upp um miðjan aldur, og tá gekk prátið upp á tað besta. Hugsaði ikki um, at Diana var farin upp um tey áttati, men so var. Eingin skal um sín dag ganga, og so er hjá okkum øllum. Diana og Jacob syngja nú við í einum fragari kóri, og tað er teimum væl unt. Frits Johannesen Kristian Magnussen 45 ár Í gjár fylti Kristian Magnu- ssen, løgtingsmaður, 45 ár. Kristian Magnussen varð fyrstu ferð valdur á ting fyri Verkamannafylkingina í 1994. Til valið 1998 stillaði hann upp fyri Javnaðar- flokkin í Suðurstreymi, og varð valdur á ting við 705 atkvøðum. Kristian er sonur Miu og Eliesar Magnussen í Vági. Hann er giftur við Bjørg Róin, dóttir Lill og Jógvan Róin. Hann hevur skriv- stovuútbúgving og útbúgv- ing sum sosialrágevi, og starvast hann hálv tíð sum sosialráðgevi hjá Tórshavn- ar býráð. Av politiskum álitisstørv- um hjá Kristiani kann nevnast, at hann var for- maður í løgtingsins al- manna- og heilsunevnd 1994-95. Formaður For- maður í løgtingsins trivn- aðarnevnd juli 1995 - oktober 1996. Landsstýris- maður í almanna- og heilsumálum frá oktober 1996 til mars 1998.