týsdagur 20. mars 2007síða 5

5 tíðindi Nr. 56 - 20. mars 2007 Aðalfundurin hjá Føroya Banka mána­ kvøldið var søguligur. Hetta var eftir ætlan seinasti aðalfundur við Fíggingar­grunn­in­ um frá 1992 sum høvuðs­eigara bank­ ans. Einskilj­ingin byrjar nú, og ætlandi skulu 66 prosent av bankanum seljast 2. ársfjórðing í ár. AÐALFUNDUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Vanliga er rættiliga lítil áhugi fyri aðalfundinum í Føroya Banka. Men mána­ kvøldið høvdu eini 50 fólk leita sær niðan á Hotel Før­oyar at lurta eftir, hvat nevndarformaðurin, Jóhan Páll Joensen, hevði at siga um árið í fjør – og kanska serliga hvussu útlitini eru fyri árið í ár. Privatu eigararnir eru einir 1200 í tali, men eiga kortini bert 0,6% av bankanum, hini 99,4 prosentini eigur Fígg­ingargrunnurin frá 1992. Men nú skal bankin ein­skiljast soleiðis, at privatir eigarar fara at eiga meirilutan. Prospekt er gjørt at til­ laga mannagongdir bank­ans til krøvini á virðis­bræva­ marknaðinum, eins og due-diligence frágreiðing er skrivað (due-diligence merkir gjøllig greining av eini fyritøku í sambandi við keyp ella sølu av viðkomandi fyritøku). Landsstýrið samtykti í mai í fjør at bankin skal einskiljast í ár, og í hesum sambandi verður bankin skrásettur á Virðisbrævamarknað Føroya og Københavns Fondsbørs. Ætlanin er at selja 66 prosent av partabrøvunum, og henda søla skal farfa fram í 2. ársfjórðingi. Síðani skal restin seljast komandi árini. Sagt verður í aðal­fundar­ frágreiðing bank­ans, at einskiljingin er kom­in væl áleiðis, og Fíggingar­ grunn­urin valdi í fjør heyst Handilsbankan, Capital Markets, sum høvuðsráðgeva í sambandi við tilgongdina. Gott ár Jóhan Páll Joensen, nevnd­ arformaður, sigur í ársfrá­ greiðing nevndarinnar, at bankin er sera væl fyri, nú hann skal einskiljast. Av­lopið í fjør var heilar 193 mió. kr., og hetta úrslit var betri enn í 2005, tá avlopið var 158 mió. kr. Vøksturin í útlánunum var stórur, heili 33 prosent. Vøksturin er ein liður í ætlan bankans um at vaksa, og útlánini eru nú 5,4 mia. kr. ímóti 4,1 mia. árið fyri. Inntøkurnar vuksu tó ikki samsvarandi, hetta tí at rentu­marginalurin minkaði orsakað av øktari kapping – úr 4,2 niður í 3,9%. Tæn­astu­ inntøkurnar vusku haraftur ímóti við 15 mió. svarandi til 68%. Bankin endurskipaði í fjør fleiri feløg, sum vórðu yvi­r­ tikin í sambandi við krepp­una í alivinnuni í 2003. Úrslitið av hesi endur­skipan var størsta ali­samtak í Føroyum, Bakka­frost Holding. Henda endur­reising minkaði um kredittváðan hjá bankanum, sum harvið kundi afturføra burturleggingar upp á 66 mió. kr., og tað hevði góða ávirkan á ársúrslitið. Føroya Banki vann sær í fjør ein størri marknaðarpart á útlánum, sum vaks úr 42 upp í 44% - altso ein slakur helmingur av samlaðu útlán­ unum í Føroyum. Hetta hevur tó ávirkað gjaldførið, og tí hevur verið neyðugt at fara út á altjóða lánimarknaðin at fíggja økta virksemið. Roknað verður við, at henda lántøka kemur undir land fyrsta dagin. Nýtt virksemi Í 2006 fór bankin undir eina vakstrarætlan, sum miðar eftir at fjøltátta virksemi bankans. Saman við fleiri øðrum bankum hevur Føroya Banki gjørt íløgu í danska pensjónsfelagið Letpensjon. Endamálið við hesum er at veita kundum bankans kappingarfør pensjónstilboð á ein hátt, sum er lættur at skilja, sum sagt verður í ársfrágreiðingini. Í fjør komu eisini nýggju tilboðini um lán, Fastlán og Rentuloft. Hesi eru lang­ freistað konventerbar fast­ rentulán, ið hava somu egin­ leikar sum realkredittlán. Hesi lán hava fingið góða undirtøku, kanska serliga tí rentustøðið er hækkandi. Eisini á øðrum økjum hevur bankin vaksið um sítt virk­semi. Eitt nú hevur bankin saman við P/F Krún­ borg og P/F Tjaldur stovnað framtaksfelagið Løkir, hvørs endamál er at keypa fyritøkur við vakstrarmøguleikum. Í fjør heyst stovnaði Før­oya Banki eisini ognar­meklara­ felagið Skyn, ið fæst við at selja hús, vinnubygningar og grundøkir. Somuleiðis fíggjaði bankin fyritøkum, ið gjørdu framtøk uttanlands, eitt nú P/F Vónin og P/F Thor. Somuleiðis fíggjar bankin helmingin av størstu nýíløgu í føroyskt fiskiskip nakrantíð, nevniliga Norð­ borg, ið verður bygd í Kili í løtuni. So 2006 var samanlagt eitt sera virkið ár, sigur Jóhan Páll Joensen, nevndarformaður í ársfrágreiðing bankans. Søguligur aðalfundur í Føroya Banka Ov nógv pappír Sosialráðgevararnir í Danmark kæra seg um, at ymiskt pappírsarbeiði fer við alt ov stórum parti av dagligu arbeiðstíðini, og serliga illa stendur til hjá teimum, sum arbeiða í arbeiðsávísingini. Bettina Post, næstformaður í sosialráðgevarafelagnum, sigur við danska útvarpið, at tey brúka bara 18 prosent av arbeiðstíðini til at samskifta við viðskiftafólkini. Øll hin tíðin fer til pappírsarbeiði, og tað mugu politikararnir gera okkurt við, sigur hon. Egna fjølmiðlalóg Tey seinastu árini hava grønlendingar brúkt eina grønlendska útgávu av donsku lógini um fjølmiðlaábyrgd, men nú hevur landsstýrið lagt fram uppskot um eina serliga grønlendska fjølmiðlaábyrgdarlóg. Tommy Marø, landsstýrismaður, sigur við útvarpið í Nuuk, at grønlendska samfelagið er sett saman av nógvum smáum lokalsamfeløgum, har øll kenna øll, og tí er neyðugt við einari lóg, sum er lagað til hesi viðurskiftini, sigur hann. AÐALFUNDUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Undan aðalfundinum í fjør valdu starvsfólk bankans tvey umboð í nevndina, og gjørd­ ust hesi Sigmar Jacobsen, ið varð afturvaldur, og Olav Enomoto. Hann varð valdur í staðin fyri Jóhan Elkjær Hansen. Í november í fjør broyttist nevndarsamansetingin, tá Rúni Hansen á eykaaðalfundi tók seg úr nevndini. Í hans­ ara stað bleiv Graham D. Stewart, stjóri í Faroe Petrole­ um valdur. Síðani hava Jóhannus Eg­holm Hansen og Høgni Hansen boðað frá, at teir tóku ikki við afturvali, og Fíggingargrunnurin gjørdi so av at velja Jens Erik Christ­ ensen og Eyðhild Skaalum í nevndina í staðin Nevndin sær sostatt so­leiðis út: Jóhan Páll Joensen, Graham D. Stewart, Jens Erik Christensen og Eyðhild Skaalum vald av Fíggingargrunninum og Sigmar Jacobsen og Olav Enomoto, vald av starvs­ fólkum bankans. Royndar kreftir Nýggju nevndarlimirnir hava drúgv ar royndir. Upplýst verður soleiðis um tey bæði á heimasíðu bankans: Jens Erik Christensen er 56 ára gamal. Hann hevur drúgvar altjóða royndir úr fíggjarheiminum og innlit í at reka børsskrásettar fyritøkur. Jens Erik Christensen er fyrrverandi stjóri í Codan, Codan Forsikring og Trygg- Hansa Försäkrings AB. Hann situr í dag í mong­ um nevndum. M.a. er hann nevndarformaður í Scand­ina­ vian Private Equity og nevnd­ arlimur í SAS og Falck. Eyðhild Skaalum hevur løgfrøðiligar royndir bæði í Danmark og Føroyum. Hon hevur síðan 1998 ver­ið nevndarlimur í Fígg­ ingar­grunninum frá 1992. Eyð­hild Skaalum hevur løg­ frøðiligt kandidatprógv av lærda háskúlanum í Keyp­ mannahavn, fór at virka sum advokatur í 1993 og hevur seinastu 11 árini rikið sjálvstøðugt advokatvirki. Formaður í nevndini í Føroya Banka hevur sein­ astu árini verið Jóhan Páll Joensen, og hann er væl­ nøgdur við uppskotini til nýggjar nevndarlimir. - Hesi uppskotini til aðalfundin eru sera væl­ kom­in. Talan verður um eina sterka og dugnaliga nevnd í Føroya Banka, sum skap­ar gott grundarlag fyri eini væl eydnaðari ein­ skilj­ing og skráseting á virð­isbræva­marknaðunum og víðarimenning av bank­ anum til gleði fyri starvs­ fólk, kundar og alt tað før­oyska samfelagið. Eg takki samstundis fráfarandi nevndarlimunum fyri gott samstarv í nevndini, sigur Jóhan Páll Joensen. Nýggja nevndin hevur ikki skipað seg enn. Útskifting í nevndini Hóast nakrir stólar stóðu tóm­ ir, vóru fleiri fólk á aðalfundi enn vanligt. Tilsamans vóru eini 50 fólk møtt á Hotel Føroyum mánakvøldið