mánadagur 2. apríl 2007síða 8

8 tíðindi Nr. 65 - 2. apríl 2007 Mannagongdin í sambandi við útbygg­ ingini av flogvøllinun er enn eitt dømi um vánaligt politiskt hand­verk frá før­oysk­ ari síðu, heldur Høgni Hoydal, fólkatings­ maður, sum hevur lagt uppskot fyri Fólkatingið um at yvirtaka Íleggingar­ grunnin fyri Føroyar Flogvøllurin Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Mannagongdin í málinum um yvirtøkuna og fíggingina av útbyggingini av flog­vølli­ num í Vágum fær harðar ákoyringar frá formanninum í Tjóðveldisflokkinum, Høgna Hoydal, ið sum kunn­ugt eisini situr í danska fólkatinginum. - Eg eri skelkaður av, at eitt nú føroyskir fjølmiðl­ar­ nir als onki hava gjørt burt­ ur úr málinum um Ílegg­ing­ argrunnin fyri Føroyar og út­byggingina av flogvølli­ num. Sum málið er hand­far­ ið frá føroyskari, politiskari síðu, er hetta næstan líka stór­ur kleyvarskapur, sum tá føroyska samfelagið kom at hanga upp á bankarnar fyrst í nítiárunum. So avgjørdur er er Høgni Hoydal um ta loysnina, sum er funnin í sambandi við Íleggingargrunnin. Fólkatingið samtykti hós­ dagin við 3. viðgerð at játta 365 mió. kr. úr Ílegg­ingar­ grunninum fyri Føroyar til útbygging av flogvøllinum í Vágum. Hetta merkir sam­ stundis, at vøllurin verður yvirtikin 1. mai. Málið um útbygging av flog­vøllinum hastar, men politisk ósemja hevur verið um, hvussu útbyggingin skal fíggjast. Danir hava ikki viljað goldið fyri út­bygg­ingina, og tí hevur verið samráðst um at brúka ein part av Íleggingar­grunn­ inum fyri Føroyar til enda­ málið. Hetta er nú veru­ leiki. - Sum málið er handfarið frá føroyskari síðu, er hetta ikki minni enn ein gøla, sig­ ur Høgni Hoydal og heldur, at landsstýrið við hesi loysn­ ini hevur forerað grunnin burtur til danir. - Og ikki nokk við tí. Tann myndin sum stendur eftirm, er, at danir standa eftir sum teir stóru gevar­ar­ nir av fænum úr einum grunni, sum als ikki er teirra, men sum føroyingar eiga, sigur Høgni Hoydal. Føroyski fólkatings­mað­ ur­in heldur, at danir hava forsømt vøllin í nógv ár og eru slopnir alt ov alt í lætt burtur tí. - Hetta er enn eitt dømi uppá, hvussu danskir em­ bæt­­is­menn hava runnið um horn við føroyingum. Og ikki nóg mikið við tí, so sita teir enn tá og gera av, hvussu vøllurin skal út­byggj­ ast. Ein útbygging, sum als ikki kann gerast fyri tær 365 mió. kr., sum eru settar av. Øll, sum hava innlit í hesi viðurskiftini vita, at íløg­­an verður munandi dýr­ ari, sigur Høgni Hoydal. Grunnur kann nýast til nógv endamál 107 atkvøddu fyri, tríggir blankt, meðan ongin var ímóti. Høgni Hoydal var ikki staddur í Fólkatinginum hósmorgunin undir at­kvøðu­ greiðsluni. Tað var hin føroyski fólka­ tingsmaðurin, Anfinn Kalls­ berg. Hann viðgongur, at tað er eitt kompromis at fáa flogvøllin útbygdan á henda hátt, men heldur samstundis, at hetta er ein loysn, sum føroyingar kunnu liva við. - Danir hava í nógv ár ynskt at sleppa av við vøll­ in, og samráðst hevur verið aftur og fram millum før­ oysk­ar og danskar mynd­ug­ leikar, um hvussu flog­valla­ málið skal loysast. Eisini í míni tíð sum løgmaður, sigur Anfinn Kallsberg. Semjan gongur út upp á at niðukapitalisera Ílegg­ing­ argrunnin við 365 mió. kr. til at leingja vøllin upp í 1.600 metrar, útbyggja ter­ minalin og gera tekniskar dagføringar. Anfinn Kallsberg sigur seg fegnast um, at tað enda­ liga er eydnast at finna eina loysn á flogvallamálinum. - Tað hevur ómetaliga stóran týdning fyri infra­ kerv­ið hjá føroyingum út í heim, har flogvøllurin er ein stórur fløskuhálsur í dag. Vit mugu minnast til, at har er lítið og einki gjørt í eini 20-30 ár, og at flog­ vøllurin er fullkomiliga aftur­úrsigldur, sigur Anfinn Kallsberg. Íleggingargrunnurin er upprunaliga ein lánigrunnur, sum danir í árunum 1964- 73 settu tilsamans 140 mió. kr. í. Fram til dagin í dag er hann vaksin til millum 800 og 900 mió. kr. Hetta merk­ ir, at tað fara at liggja á leið 500 mió. kr. eftir, nú flog­ vøllurin fer avstað við 365 mió. kr. Men hesar 500-600 mió. kr. eru ikki tøkar, tí tær eru læntar út til millum annað undirsjóvartunlar, Lands­verk, Sev og Atlants­ flog. Áðrenn Sjóvinnu­bank­ in fór á heysin í oktober 1992, lænti Íleggingar­grunn­ urin bankanum 200 mió. kr., sum aftan á húsagangin vórðu avskrivaðar. Ongin neyv kostnaðar­ met­ing er gjørd av út­bygg­ ingini av flogvøllinum, og tí skal møguligur meir­kost­ naður játtast yvir føroysku fíggjarlógina. Fyri at bøta um skaðan, sum Høgni Hoydal metir er gjørdur í sambandi við Ílegg­­ingagrunnin, hevur hann lagt uppskot fyri Fólka­­tingið um, at føroy­ing­ ar skulu yvirtaka grunnin. - So hvørt lánini verða goldin aftur, kann grunnurin læna út aftur til onnur enda­ mál, ið eru átroðkandi fyri føroyska samfelagið, sigur Høgni Hoydal. Uppskotið frá føroyska fólkatingsmanninum til Fólkatingið, um at Føroyar skulu yvirtaka Íleggingar­ grunnin, kemur væntandi til 1. viðgerð beint aftan á páskir. Høgni Hoydal, fólkatingsmaður: – Kleyvarskapur at lata dønum íleggingargrunnin Góð stjóraløn Tað hevur gingið væl hjá teimum donsku bankunum tey seinastu árini, og tað sæst eisini aftur í lønunum hjá stjórunum, skrivar Børsen. Blaðið veit at siga, at lønin hjá bankastjórunum er hækkað tvær ferðir so nógv sum lønin hjá øðrum leiðarum í danska vinnulívinum. Serliga í teimum smáu peningastovnunum er lønarvøkst­ urin stórur. Sum dømi nevnir Børsen ein lítlan peninga­ stovn á Fyn, har stjórin fær 3,6 mió. krónur í ársløn. Gongur rættan veg Tað er farið at ganga tann rætta vegin í Vági, og nú er so mikið nógv at gera í býnum, at nú er lítið og einki arbeiðs­ loysi. Suðurrás skrivar, at arbeiði er á flakavirkinum hjá Faroe Seafood eins og øðrum smærri fiskavirkjum, og har­ afturat er nógv arbeiði á hinum vinnuvirkjunum í býnum. Framgongdin sæst eisini á kommunuskrivstovuni, tí har hava tey staðfest, at skattainntøkan í januar og februar var 10 prosent størri enn somu mánaðir í fjør. - Tær 365 mió. kr. úr Íleggingargrunninum fyri Føroyar til at útbyggja flogvøllin í Vágum fara als ikki at røkka til, sigur Høgni Hoydal, løgtings- og fólkatingsmaður Savnsmynd Flogvøllurin í Vágum, sum leingi hevur verið ein fløskuhálsur fyri føroyska ferðsluna út í heim, verður yvirtikin 1. mai og síðani útbygdur Savnsmynd