týsdagur 3. apríl 2007síða 7

Nr. 66 - 3. apríl 2007 7 tíðindi Landsstýrið fer nú at gera ein sáttmála við Strandferðsluna, har tað beinleiðis er ásett, hvussu tænastustøðið skal vera og hvørjar skyldur stovnurin skal hava Strandferðsla Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú skal ein beinleiðis sátt­ máli gerast ímillum Inn­ lendis­málaráðið og Strand­ ferðsluna um, hvussu stovn­ urin skal virka framyvir. Landsstýrið hevur í eina tíð arbeitt við at umskipa bygnaðin á Strandferðsluni. Niðurstøðan er, at nú skal ein samferðsludeild skipast í Innlendismálaráðnum og hendan samferðsludeildin skal so gera sam­ferðslu­sátt­ málar við Strandferðsluna. - Í hesum sáttmálanum skal tað greitt verða ásett, hvørji krøv, politiska skip­ an­in hevur til Strand­ferðsl­ una, hvørja tænastu, hon skal veita og, hvørjar skyld­ ur hon skal hava, sigur Jacob Vestergaard, lands­ stýrismaður í innlendis­mál­ um. - Aðalmálið við einum slík­um samferðslusáttmála er, at hann skal vera eitt bind­andi stýringsamboð fyri bæði politiska myndug­ leikan og fyri Strand­ferðsl­ una, so at báðir partar vita akkurát, hvat teir hava at halda seg til. Men við einum slíkum sátt­mála frásiga politik­ar­ arn­ir sær eisini rættin til at leggja seg út í dagliga rakst­ urin, tí sáttmálin førir við sær eitt greitt ábyrgdarbýtið ímillum politiska myndug­ leikan og Strandferðsluna. Men samstundis verða krøvini til Strandferðsluna meiri skipað enn tey hava verið. Kunnu keypa eykatúrar Hetta gevur politiska mynd­ ug­leikanum tíð og orku til at leggja langtíðarætlanir fyri samferðsluna, hvussu tænastustøðið skal vera og hvussu stovnurin skal menn­ ast, stendur í einum upp­ ritið, sum ein bólkur hevur gjørt til landsstýrismannin í hesum sambandi. Men samstundis ber hetta so eisini í sær, at politiski myndugleikin kann keypa tænastu frá ferð til ferð, tá ið tað er neyðugt. - Fyri Strandferðsluna er tað eisini avgerandi, at peng­ ar fylgja við, tá ið politikarar seta nýggj krøv, so at rúmd ikki skal finnast á játtanini, sum hon hevur. Hinvegin er tað ein vansi at tað Strandferðslan ikki verður so liðilig, sum hon hevur verið og at tað fer at vera torførari at broyta ferða­ætlan við stuttum skot­ brái eitt nú í sambandi við landsdystir og onnur tiltøk. Hinvegin er endamálið, at í slíkum føri skal tað bera til hjá politiska myndug­leik­ anum at keypa eykatúrar fyri ein ávísan kostnað, stend­ur í uppritinum. Men har verður eisini lagt afturat, at skal ein slík skipan virka, er tað ein av­gerandi fortreyt, at pol­ itiski myndugleikin góð­ tekur, at hann hevur fingið ein nýggjan leiklut sum meira yvirskipaður partur og at hann sostatt ikki leggur seg út í dagliga rakst­ urin. Í fyrstu syfti verður hugsað um at gera stuttan sáttmála, ið gongur yvir eitt ella tvey ár . - Tað gevur útbjóðaran­ um møguleika fyri at tillaga og broyta óhepnar ásetingar í sáttmálanum, sigur upp­ ritið. Men tá ið allir partar hava fingið fleiri royndir, er tað ofta ein fyrimunur at gera sátt­málar yvir longri tíðar­ skeið, tí tað gevur Strand­ ferðsluni betri fortreytir fyri at leggja ætlanir, gera íløgur, seta fólk o.s.fr. Jacob Vestergaard hevur fyrr nevnt, at hann hevur kannað um tað ber til at einskilja nakrar av teimum smærru leiðunum, men tað skilst á honum, at hetta er ikki nakað, sum liggur í kortunum beint nú. Men Jacob Vester­ gaard ivast í um tað ger til at ganga krøv­ unum frá fakfeløg­un­ um á møti um, at útlendingarnir, skulu vera limir í føroysk­ um fakfelag Ùtlendsk arbeiðsmegi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Nú verður skjótt lættari at fáa útlendingar til Føroya at arbeiða. Jacob Vestergaard, lands­ stýris­maður í innlendis­mál­ um, hevur í eina tíð ar­beitt við at gera eina kunn­gerð, sum skal áseta, hvørj­ar treyt­ irnar skulu vera fyri at fáa útlendska arbeiðsmegi til Føroyar at arbeiða. Hugsað verður um, at vinnu­lívsfólk hava mangan gramt seg um, at tey fáa ikki nóg mikið av arbeiðs­ megi. Tí kundu tey hugsað sær, at tað var lættari at fáa útlendingar til Føroyar at gera ávís arbeiði. Tað skal gerast soleiðis, at skal eitt ávíst arbeiði gerast, skal tað bera til at gera sáttmála við útlendsk arbeiðsfólk um at koma hendavegin at gera tað ávísa arbeiðið og so fara tey avstað aftur. Jacob Vestergaard sigur, at eftir arbeiðsætlanini, sum nú er, skal hendan kunn­ gerð­in verða liðug um miðj­ an næsta mánað. Eftir føroyskum treytum Í hesum sambandi hevur tað verið eitt krav frá ar­beið­ arafeløgunum, at teir útlend­ ingar, sum koma henda­ vegin, skulu arbeiða eftir føroyskum sáttmálum og fyri føroyska løn. Men fyri at kunna hava eftirlit við tí, hava tey eisini kravt, at útlendingarnir skulu vera limir í føroyskum fakfel­ øgum. Arbeiðarafeløgini stúra nevniliga fyri, at útlending­ ar skulu koma hendavegin at arbeiða fyri løn, sum er galdandi í heimlandinum og at teir sostatt fara at máa støðið undan teimum rætt­ indum, sum føroysku fak­ feløgini hava stríðst fyri tað mesta av eini heilari øld. Jacob Vestergaard sigur, at tað verður eitt krav, at útlendingarnir skulu arbeiða eftir teimum sáttmálum, sum eru galdandi í Føroyum og fyri tað løn, sum er galdandi í Føroyum. Hinvegin ivast hann í um tað ber til at krevja, at út­­l­ end­ingarnir skulu vera limir í føroyskum fakfel­øgum. Hann vísir til dómin í manna­­rættinda­dóm­stól­in­ um í Strasburg, har tað er ásett, at tað er ólógligt at krevja, at fólk skulu vera lim­ir í fakfeløgum. - Tað veit eg ikki um tað ber til at krevja, sigur Jacob Vestergaard. Hvussu ber so til at hava eftirlit við um tey arbeiða eftir treytunum í føroyskum sáttmálum? Eftirlitsmyndugleikin, sum er løgreglan, kann altíð kanna eftir, hvørja løn tey fáa. Og verður søkt um at fáa arbeiðs- og uppi­halds­ loyvi longt, verður kannað eftir, hvat tey hava for­vunn­ ið og samsvarar tað ikki við føroysk viðurskifti, verður loyv­ið ikki longt. Men møguliga ber eisini til at seta sum treyt, at ser­ ligt eftirlit kann vera við, hvat tey forvinna. Men nú hoyra vit viðhvørt um, at eitt er, hvat fólk for­ vinna, men so verður lønin tikin inn aftur í okursleigu og upp á aðrar mátar. Tað mer­k­i­r, at á pappírinum er alt, sum tað skal, men í veru­­leikanum fáa tey undir­ løn? - Tað er ein spurningur, sum eftirlitsmyndugleikin má taka sær av, eins og hann má taka sær av, at treyt­irnar annars verða hild­ nar, sigur Jacob Vester­ gaard. Skulu hava púra greiðar linjur Í næsta mánaði verður lættari at fáa útlendingar til Føroyar Arbeiðarafløgini fara ikki at víkja frá krav­ inum um, at útlend­ ingar, sum koma hig­ ar at arbeiða, skulu vera limir í før­ oyskum fakfelag Útlendsk arbeiðsmegi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Vit fara ikki at víkja frá krav­inum um, at teir útlend­ ingar, sum koma til Føroyar at arbeiða, skulu vera limir í føroyskum fakfelag. Tað ger Ingeborg Vinther, forkvinnan í Føroya Ar­beið­ arafelag, púra greitt. Tað ger hon greitt, eftir at Jacob Vestergaard aðra­ staðni her á síðuni, ivast í um tað ber til at krevja, at útlendingar skulu limast inn í føroysk fakfeløg. Men arbeiðarafeløgini fara at leggja doyðin á at forða fyri, at útlendingar, sum koma hendavegin, ikki máa støðið undan teimum føroysku sáttmálunum. Og tað kann bara gerast við, at útlendingarnir verða limir í føroyskum fakfelag. - Teir mugu verða limir í føroyskum fakfelag, so at vit kunnu tryggja, at teir fáa allar sømdir, sum hoyra til føroyska arbeiðsmarknað­in og so at teir ikki máa støðið undan okkara sáttmálum, sigur Ingeborg Vinther. Tí fer Føroya Arbeiðara­ felg ikki at góðkenna eina útl­endinga­kunngerð, har tað ikki er eitt krav, at útlendingarnir verða limir í føroyskum fakfelag. Hon kennir til dómin í Strasburg, sum lands­stýris­ mað­urin sipar til í aðrari grein her á síðuni. - Men tað er ongin ivi um, at er vilji til tað, ber eisini til at finna eina loysn. Hvat fer at henda, vissi treyt­in um limaskap í før­ oyskum fakfelag ikki er við í kunngerðini, kann hon ikki siga nakað um enn. - Tað verður ein støða, sum vit fara at taka upp, tá ið hon er íkomin, sigur hon. Hon gevur lítið fyri ætl­ anina um, at Løgreglan skal hava eftirlit við hesum við­ urskiftum. - Løgreglan gremur seg dag og dagliga um, at tey hava ikki størri orku til at síggjast á gøtunum og tí dugi eg ikki at hugsa mær, hvussu løgreglan skal hava dagligt eftirlit við at, rætt­ indi hjá útlendingum á før­ oyska arbeiðsmarknað­in­ um, verða vird. - Tí er kravið um lima­ skap í føroyskum fakfelag einasta loysnin, sigur hon. Men Arbeiðarafeløgini fara eisini at krevja, at útlendingarnir skulu ikki hava betri rættindi enn føroysk arbeiðsmegi hevur. - Tað skal ikki vera so, at útlendsk arbeiðsmegi skal hava trygd fyri fullari ar­beiðs­megi, tí tað hevur før­oysk arbeiðsmegi ikki. Verður tað kravið, verða tað nógv føroysk verkafólk, sum koma at sita heima og tað verður ikki góðtikið, sig­ ur hon. Kravið um limaskap er einasta loysn Nú skulu Strandferðslan og politikarar altíð vita akkurát, hvar tey hava hvønn annan og tað skuldi verið ein fyrimunur fyri báðar partar Útlendingar, sum koma henda­ vegin at arbeiða, skulu hava somu sømdir sum føroyingar, men eg ivist í um vit kunnu krevja, at teir skulu melda seg inn í føroysk fakfelag, sigur Jacob Vestergaard - Vit fara ikki at góðkenna eina útlendingakunngerð, har tað ikki er eitt krav, at teir skulu vera limir í føroyskum fakfelag, staðfestir Ingeborg Vinther