hósdagur 12. apríl 2007síða 8

8 tíðindi Nr. 70 - 12. apríl 2007 tíðindi Starvið sum skúla­ stjóri á Venjingar­ skúlanum verður nú lýst leyst fyri triðju ferð. Men hví vilja lærarar ikki vera stjórar? Skúlamál Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Tað gongur striltið at fáa fólk at søkja starvið sum stjóri á Venjingarskúlanum – ja, í roynd og veru gongur tað als ikki. Bert ein umsókn kom inn, tá starvið varð lýst leyst fyrstu ferð, og ongin nýggj umsókn kom inn aðru ferð. Og nú hevur við­ kom­andi, sum søkti, tikið sína umsókn aftur. - So nú noyðast vit at lýsa starvið leyst fyri triðju ferð, sigur ein ikki sørt ørkyml­ aður Olaus Jespersen, leið­ ari á fólkaskúladeildini í Mentamálaráðnum. Hvør orsøkin er til hesa heldur løgnu støðu, er ilt at siga, men fólk hava sjálv­ sagt gjørt sær sínar tankar. Eitt nú verður ført fram, at lønin ikki svarar til ábyrgd­ ina, og at atferðartruplir næm­ingar krevja ov nógva orku og tíð hjá leiðslunum, sum samstundis kenna seg niðurbundnar og mátt­leys­ ar. Hægri løn Tey, sum vit hava prátað við eru samd um, at spurn­ing­ urin um lønina kanska er ein av orsøkunum. Núver­ andi lønin er 37.000 krónur, umframt 16 prosent í eftir­ løn. Hetta eru einar 9.000 krónur meira enn ein lærari á hægsta stigi fær. - Kanska er munurin mill­ um inntøkuna hjá leiðaran­ um og vanliga læraranum ikki nóg stórur, í mun til stóru ábyrgdina hjá skúla­ stjóranum, sigur Magnus Tausen, formaður í Føroya Lærarafelag. Hann við­gong­ ur, at um lønin er trupul­ leikin, so er tað avgjørt ein uppgáva hjá felagnum at taka upp til samráðingarnar í heyst. - Spurningurin er, um tíð­ in ikki er búgvin til, at leið­ arar skúlans verða millum hægst løntu bólkunum í land­inum. Tað er ómetaliga nógv fokus á skúlan og leiðslurnar, og uppgávurnar og krøvini tykjast bara at økjast, sigur hann. Magnus Tausen staðfestir sostatt, at ongin ivi er um, at lønin skal upp, og at hon skal vera somikið góð, at hon er ein motivatións­fak­ torur í sjálvum sær. Olaus Jespersen, leiðari á fólkaskúladeildini í Menta­ málaráðnum er samdur um, at ábyrgdin hjá leiðarum í fólkaskúlanum er nógv økt seinastu árini. Meðan nógv­ ar avgerðir, serliga við­víkj­ andi setan av fólki, og at loysa úr starvi, nú eru koyrd­ ar yvir í leiðslurnar. - Millum annað ger hetta, at stjórarnir skulu hava alla starvsfólkaumsitingina um hendi, at førleikakrøvini eis­ ini eru nógv herd sein­astu árini, sigur Olaus Jespersen. Í hesum sambandi við­gong­ ur hann, at tað hevði verið nógv lættari, um tey eisini innanfyri tað almenna kundu sett rætta persónin, við at bjóða meira í løn. - Hetta er tað sum kennist so stirvið innan tað al­menna, tí vit koma ikki utt­an­um, at krøvini til dag­ sins leiðara, bæði innan tað almenna og tað privata, eru sera stór, sigur Olaus Jesper­ sen. Bakbundnar leiðslur Eyðólv Dimon, lærari á Venj­ingarskúlanum, sigur við Sosialin, at hann roknar við at ein av høvuðs­or­søku­ num til, at lærarar aftra seg við at søkja stjórastarv í fólka­skúlanum, er at stjórar­ nir hava onki mandat, eitt nú í mun til truplu næming­ arnir. - Ov nógv tíð fer til at loysa trætur um truplar næm­ingar, tí tað ber snøgt sagt ikki til, at nakrir fáir næmingar skulu sleppa at oyðileggja skúlagongdina fyri hini. Tí er alneyðugt, at vit fáa eitt tilboð til hesar næmingarnar, ongantíð ov skjótt, sigur Eyðólv. Á hend­ an hátt vónar hann, at stjór­ arnir fáa tíð til tað, sum teir veruliga eru settir at gera, nevniliga at stinga út í kort­ ið og at koma við náms­ frøðiligari nýhugsan. Olaus Jespersen er samd­ ur við Eyðólv um, at hesi málini fylla ov nógv í ger­ andisdegnum hjá leiðarun­ um. Men hann vísir sam­ stundis á, at nýggjar reglur helst verða samtyktar fyrsta dagin, at verða galdandi frá eftir summarfrítíðina. - Broytingarnar til fólka­ skúlalógina geva skúla­ leiðslunum heimild at flyta truplar næmingar í aðrar skúl­ar, uttan foreldranna sam­tykki. Harumframt verð­ ur skotið upp, at lands­stýris­ maðurin skal kunna seta á stovn alternativ undirvís­ ingartilboð á skúlanum, til næmingar við serliga tung­ um trupulleikum, sigur hann. Magnus Tausen úr Lærara­ felagnum fegnast um, at lógarbroytingar eru á veg. Hann sigur, at tú fært ikki fólk at søkja starv, um tey ongan møguleika hava at handla. - Skúlaleiðslurnar kenna seg fullkomiliga bakbund­ nar, og tí er starvið ikki at­traktivt. Herd førleikakrøv Uppá spurningin um, hvat Mentamálaráðið hevur ætl­ anir um at gera, til tess at fáa lærarar at søkja starv sum skúlastjóri, sigur Olaus Jespersen, at tað í dag eitt krav, at stjórin hevur ella tekur eina leiðsluútbúgving, og at hetta er eitt tilboð, sum umsøkjarar fáa. Seinastu árini hava allir føroyskir skúlastjórar verið á leiðaraskeiði, sum verður rópt PLET, ella persónlig leiðaramenning. Sambært Olaus Jespersen er enda­mál­ ið við hesum, at bjálva leið­ ararnar betur til at vera sjálv­støðugar og at taka av­gerðir, eisini slíkar, sum ikki fella í so góða jørð. Har­umframt er endamálið, at leiðarin fær innlit í, hvørj­ ar dygdir og manglar við­ kom­andi hevur, og hvussu gerast kann fyri at menna hesar á ein skilagóðan hátt. Nú skúlastjórar eisini skulu hava alt starvs­fólka­ økið undir sær, og í hesum sambandi skulu arbeiða við at menning og trivnað lærar­ anna, sigur Olaus Jespersen, at Mentamálaráðið í løtuni er í gongd við at seta á stovn eina landsætlan innan HR, Human Resources Management, sum allir leið­ arar og stjórar undir ráðnum kunnu fáa gagn av. Bert lærarar Ein av treytunum í starvs­ lýsingini hevur verið, at við­ komandi skal vera útbúgvin lærari. Hetta hevur lands­ stýrismaðurin umhugsað at broyta, so onnur enn lærarar kunnu søkja skúlastjóra­ starv. Men hvørki frá Lær­ ara­felagnum ella politiskt er undirtøka fyri einari slík­ ari loysn, sigur Olaus Jesp­ ersen. Í Lærarafelagnum hava tey eisini tikið hendan spurn­ingin upp. Men har er støðan greið, at leiðarin skal vera læraraútbúgvin. Kort­ini sigur Magnus Tau­ sen, at tann fyrisitingarligi parturin av leiðslunum átti at verið styrktur, bæði við fleiri tímum og peningi. Í hesum sambandi skjýtur hann upp, at nakrar fyri­ sitingarligar eindir verða sett­­ar á stovn, til dømis so­ leiðis at allir skúlar í Eystur­ oynni vóru ein eind. - Sum støðan er í løtuni, nýta leiðslurnar alla orkuna til fyrisiting, meðan stjórin átti at verið námsfrøðiligur kveikjari og íbirtari. Umdømið hjá ráðnum Sum sagt eru orsøkirnar til, hví lærarar aftra seg við at søkja starvið sum skúlastjóri í Venjingarskúlanum sjálv­ sagt ymiskar frá fólki til fólk. Eitt, sum mangan hev­ ur verið at hoyra millum lærarafólk er, at umsitingin í Mentamálaráðnum er stræv­in at samstarva við, og hevur lyndi til at undir­ kenna avgerðir hjá skúla­ leiðslunum. Spurdur, um tey í Mentamálaráðnum hava umhugsað, at tað kanska hevur týdning, at um­dømið hjá ráðnum er rætti­liga vánaligt millum nógv­ar lærarar, sigur Olaus Jespersen, at hetta er eitt, sum tey hava arbeitt við sein­astu tíðina. - Skúlafólk hava mangan fýlst á, at ráðið hevur bland­ að seg uppí allar smálutir í skúlunum, og hetta er held­ ur ikki ein leiklutur vit ynskja. Tey vita sjálvsagt best sjálvi úti á skúlunum, hvat er best fyri tey. Tí er hetta eisini eitt øki, sum vit arbeiða við at broyta, og í dag hava leiðslurnar nógv meira sjálvræði, enn fyri bara fáum árum síðani. Men hetta krevur sjálvsagt eisini meira av teimum, út­búgvingarliga, sigur Olaus. Ongin vil vera skúlastjóri Magnus Tausen, formaður í Lærarafelagnum sigur, at ongin ivi er um, at lønin skal vera somikið góð, at hon er ein motivatiónsfaktorur í sjálvum sær Eyðólv Dimon, lærari á Venjingar­ skúlanum, sigur, at ein av orsøkunum til, at lærarar aftra seg við at søkja stjórastarv í fólkaskúlanum, kanska er, at stjórarnir hava onki mandat, eitt nú í mun til truplu næmingarnir Ein ørkymlaður Olaus Jespersen, leiðari á fólkaskúladeildini í Menta­ málaráðnum, viðgongur at ábyrgdin er nógv herd seinastu árini. – Tí bjóða vit eisini viðkomandi eftirútbúgving innan leiðslu, sigur hann