fríggjadagur 2. mars 2001síða 7

gult cyan magenta svart 12 Nr. 43 - 2. mars 2001 gult cyan magenta svart Frá fríggjadegi 2. mars til hósdagin 8. mars Hendurnar upp - á vitjan í Føroyum Leygardagin kl. 16.30 Apollo 13 Temasending um Føroyar – samsending við DR2 Hósdgain fer danska sjónvarpsrásin, TV3, undir nýggja sending, har møguleiki er hjá luttakarunum at vinna ikki minnni enn 2.000.000 kr. Thomas Mygind, sum vit jú eisini kenna úr øðrum sendingum hjá TV3, er nú at síggja í stívasta pussi, meðan hann skal stýra teimum mongu, sum vilja vinna stóru peningahupphæddina. Peningurin kemur tó sjálvsagt ikki rullandi av sær sjálvum, tí fyri at vinna, er neyðugt hjá luttakarunum at svíkja onnur, sum á tann hátt koma at standa eftir við ongum. Sendingin, ið ber heitið »GRISK – når det gælder«, er fyrstu ferð á skránni hóskvøldið kl. 19.00. Sat júst og hugdi at dansk- ari sending – á útlendskari rás – um ummælarar. Semja var um, at innihald- ið skal ummælast, ikki tøkniligar fortreytir og frambrot. Fjøldin av teim- um, ið lesur eina lýsing av tøkniligum smálutum, er helst ikki stór. Men hví havi eg trýst á útlendska rás? Hvussi er við innihaldinum á før- oysku sjónvarpsrásini? Samband ella loysing? Fullveldi, fólkaatkvøða, eingin atkvøða, eingin løg- maður, nýggj Norrøna, milliónir til upplýsing áðr- enn atkvøðu, Uttanlands- nevndin á ferð í USA, løg- maður í Bretlandi. Hetta er nakað av tí, ið hevur sett dám á tíðinda- renslið síðstu tíðina. Tað gongur strúkandi í Føroyum –ørskapurin er størri enn nakrantíð, vit svimja í pengum, og tykj- ast ikki hugsa ella minnast 8 ár aftur í tíðina. Men hesin peninga- streymurin hevur ikki sett dám á lønarlagið í Før- oyum – sambært Starvs- mannafelagnum, nú beint undan sáttmálasamráðing- um. Og staðfestast kann, at á so mongum økjum er gongulagið ikki merkt av pengatungum lummum. T.d. í Svf. Tað er so sjáldan, at nak- að er at seta seg í stólin til. Tey, ið hava parabol, hava sæð sendingarnar frá DR2 áður. Tey hava eisini betri tilboð í at velja á øðrum sjónvarpsræsum. Tosað hevur leingi verið um, at myndugleikarnir mugu taka støðu, hvørt vit skulu hava eitt munagott Sjónvarp Føroya, ella sum nú, okkurt ið minnir tíðina, tá fjepparar í sjónvarps- feløgum syrgdu fyri, at lít- ið kræsna fjøldin fekk okkurt at sovna av. Men fjøldin er kræsin nú. Og tað hevur Svf ikki ráð til. Tað er dagur í viku, tá ein góð føroysk sending er á skránni. Í løtuni er skráin merkt av endur- sendingum. Tað er einki forgjørt í tí. Men bert endursendingar – tað bítur seg sjálvan í halan! So tíðin er komin at taka støðu, tí góðar kreftir eru í Svf. Tær skulu bert hava møguleikar at arbeiða. Og tað kostar. Men tað mugu myndugleikarnir taka støðu til. Hóast trongu karmarnar, so eru glottar. Prix-send- ingarnar rigga, fyri at nevna eitt dømi. Tað kann tykjast býtt- isligt, soleiðis bert at finn- ast at. Kritikkur kann jú eisini vera positivur. Men, álvaratos, í hesum remb- ingartíðum, so átti ein hin fremsti mentanarmiðilin at fingið umstøður. Í løtuni er hetta ein endurspegling av donskum sjónvarpi. Danskar sendingar í úr- vali!! Hvat við at nýtt has ar milliónirnar, sum skuldu til ja ella nei upp- lýsing, til Svf?! Nú slapp ÚF undan. Har er tó góðska í flestu send- ingunum. Armgarð Arge hevur áhugaverdar send- ingar, temasendingarnar, haldi tað er Føroyar í Dag, havi verið sera góðar og væl lagdar tilrættis. Og tey í Klaksvík eru ófør, nýggja sms-kappingin í Sputnik er sera skemtilig. Heiðurin hesa vikuna eigur tó útvarpslesarin, hin tit vita – Høgni – sum týsdagin mælti, at møguliga fekk løgmaður karantenu, nú hann kemur aftur úr Bretlandi! Veit, at summi fáa ilt fyri hjartað av viðmerkingum hansara, men tað eru løtur, har tær veruliga sita!! Dagur í viku 2.000.000 krónur at vinna Hóskvøldið kl. 19.00 Skadestuen Týskvøldið kl. 19.00 Dagfinn Olsen ummæli: Leygarkvøldið kl. 19.00 Sunnukvøldið kl. 20.00 Løgmaður metir seg hava havt sera frukta- góðar samrøður við skotska fiskimálará- ðharran. Hann heitti á hann um at ávirka ES til at loyva føroy- ingum at hækka útflutningskvotuna á alifóðuri til ES úr 10.000 t uppí 50.000 t. Skotskir alarar ynskja at keypa meira ali- fóður úr Føroyum VIÐ LØGMANNI Í SKOTLANDI Hóast Anfinn Kallsberg, løgmaður ikki slapp at vitja øll plássini, sum vóru sett á skránna fyri vitjan hansara í Skotlandi, orsakað av tí ringasta kavaveðrinum í nærum mannaminni, so metir løgmaður kortini, at hann fekk nógv burtur úr, og tað er kanska heldur ikki so løgið. Sum fyrrverandi fiskimálaráðharri kendi hann seg rættiliga á »heimabana«, tá hann fyrst í vikuni hitti umboð fyri skotskar fiskivinnumynd- ugleikar. – Vit høvdu ein sera góð- an fund við kvinnuliga skotska fiskimálaráðharr- an, har tosað var um viður- skifti av felags áhuga. Her varð m.a. spurningurin um felags fiskastovnar, sild, makrel og svartkjaft um- røddur. Síðani varð spurn- ingurin tikin upp um tað gráa økið í føroyskari olju- sonu, har vit hava felags fiskivinnuumsiting. Tað er serliga við atliti til skip úr triðja londum og serliga norsk skip um, hvørjar reglur skulu vera galdandi, tá tey hava fiskiloyvi frá antin føroyskum ella bretskum ella báðum myndugleikum. Løgmaður sigur, at í teimum førum, har skip hava loyvi frá báð- um londum at fiska í hesum øki, so kann væl vera talan um ein trupulleika. Men man er tó samdur um at fylgja teimum strangastu reglunum. Er meskavíddin ójøvn hjá báðum pørtum, so er tað tann mest stranga lóggávan, sum er galdandi. Men hetta prátið gekk serliga uppá útblaking av fiski, sum er ein trupulleiki í hesum økinum. Sambært ES-reglum hevur man ikki loyvi til at hava fisk um- borð, sum ikki lýkur treytu- num fyri at hava loyvi at fiska. Sambært tí føroysku lóggávuni ikki hevur man loyvi at blaka nakað út. So- statt er grundleggjandi munur á hesum, og verður tað roynt at finna eina loysn. Tað eru so samráð- ingar millum báðar partar, hvussu tað skal skipast. Alifóður Løgmaður og skotski fiski- málaráðharrin komu so eis- ini inn á spurningin um ali- fóður. Skotskir alarar hava ynskt at keypa meira fóður úr Føroyum, og Havsbrún hevur ynskt at útflyta meira enn tað, sum er loyvt sam- bært kvotuni í ES-sátt- málanum. Tað er eitt av teimum fáu viðurskiftun- um, har vit hava eina av- marking uppá 10.000 tons. –Vit hava ynskt at hækka hesa kvotuna úr 10.000 tonsum upp í 50.000 tons, og tað hevur verið tikið upp í felagsnevndini, men er enn ikki komið á mál har. Vit ynsktu so, at man frá skotskari síðu tók hetta málið upp, tí teir vórðu eis- ini sera áhugaðir í, at ali- vinnan í Skotlandi fekk møguleika at handla við Føroyar. Løgmaður sigur, at skotar tóku upp spurningin um regulering á Rockall leið- ini, sum nú er altjóða sjógvur. Har hevur ein ser- ligur fiskiskapur tikið seg upp og tí er ynskiligt at fáa hann reguleraðan í altjóða samarbeiði. – Skotar spurdu, um vit ikki vildu vera medvirkandi til tað, og søgdu vit, at tað málið vildu vit bera víðari til Fiskimálastðrið í Føroy- um, soleiðis at teir kunnu taka tað upp har. Annars varð samarbeiði á øllum havøkinum millum londini viðgjørt á fundinum í Edinburgh. – Vit hava jú eitt havøki, sum hevur felags mark. Báðir partar ynskja at fáa eitt tættari samstarv og kunnleika hvør til annan. Skotski fiskivinnumálaráð- harrin kemur so til Føroya í summar í sambandi við eina fiskivinnuráðstevnu, sum verður í juni. Tá fær hon so møguleika til at koma á tal við føroyskar fiskivinnumyndugleikar. Menna fiskivinnusamvinnu við Skotland Jan Müller VIÐ LØGMANNI Í SKOTLANDI Jan Müller Undir vitjanini í Skot- landi nýtti løgmaður eis- ini høvi til at hitta umboð fyri ein embætisbólk, sum hevur arbeitt við menning av útjaðaranum í Skotlandi, sum løgmað- ur sigur var ógvuliga lík- ur okkara útjaðarapoli- tikki. Hesin bólkurin hev- ur gjørt eitt umfatandi arbeiði fyri at lýsa hesar trupulleikar, sum vóru rættiliga nógv samanfall- andi við teir í Føroyum. Anfinn Kallsberg sigur, at nú hann eisini sjálvur hevur tikið hetta málið upp í Føroyum, so tók hann stig til á fundinum við skotska arbeiðsbólk- in, at víðari arbeiði, sum verður gjørt á tí økinum í Føroyum, eisini kann taka við onkrum av teim- um hugskotum tey í Skot- landi eru komin við. Í hesum sambandi hev- ur løgmaður við sær til Føroya allar tær drúgvu frágreiðingarnar, sum gjørdar eru í Skotlandi um menning av útjaðara- num. Góð hugskot við heim um menning av útjaðara Tað eydnaðist ikki løg- manni og fylgi at vitja skotska parlamentið á hesum sinnik orsakað av tí ringa kavaveðrinum. Men kortini fekk løg- maður eina drúgva frá- greiðing um, hvussu skotska parlamentið er skipað, hvørji øki teir hava ræði á o.a. Anfinn Kallsberg sigur, at hann fekk tí greiðu fatan, at mong av viðurskiftunum har eru eins og okkara egnu. – Eisini har hava vit tí fingið ávísar kon- taktir, soleiðis at vit kunnu samskifta um royndirnar hjá hvørjum øðrum. Í hesum sam- bandi hitti løgmaður fleiri framstandandi um- boð fyri parlamentið. Men ruðulleikin, ið stóðst av tí nógva kavn- um, gjørdi tó, at onkur av tiltøkunum vórðu avlýst, eitt nú vitjan á Edin- burgh Castle. Samskifti millum løgting og skotska parlamentið