mánadagur 30. apríl 2007síða 7

7 tíðindi Nr. 82 - 30. apríl 2007 Mikukvøldið skipar Demos fyri fundi, har fólkaræði verður viðgjørt. Ein av luttak­ ar­unum er John Steen Johansen, ið metir, at teinurin frá borgara til tey støðini, har av­gerðirnar verða tikn­ar, kann tykjast at gerast longri og longri. - Hvørt ættarlið skal taka sær fólkaræði, sigur hann KJAK OG UPPLÝSING Theodor E. D. Olsen theodor@sosialurin.fo Ein teirra, ið fer at røða á fundinum mikukvøldið, er lærarin, sálarfrøðingurin og rektarin á norðurlendska fólkaháskúlanum í Genève, John Steen Johansen, ið hevur verið í Føroyum sein­astu vikuna og m.a. havat fundir við fakfeløgini um fólka­ræði og upplýsing. Hann greiðir frá, at hann ætlar at halda ein fyrilestur, ið skal birta kjak hetta kvøldið. John Steen Johansen sigur, at eftir at tey stóru norðurlondini hava gjørt sokallaðar stórar útgreiningar av valdinum og hvør hevur maktina í hesum londum, hevur verið hildið, at hetta kanska hevur verið heldur akademiskt og torskilt. Tí metir hann tað vera neyðugt, at kjakast verður um hetta. M.a. nevnir hann bólkar sum t.d. eldri fólk, brekað og pensjónistar sum heild, ið kunnu verða við skerdan lut, har avgerðirnar skulu takast. Í hesum sambandi er vert at nevna tað fína orð­ið “sosialkapitalur”, sum John Steen Johansen mál­ber seg, ið merkir, at tilfeingi er at finna í øllum samfelagsbólkum. - Samfelagið skal ikki úti­ hýsa, men inkludera, sigur John Steen Johansen. Koma ongantíð á mál Fyrilestrahaldarin sigur, at vit verða ongantíð liður at viðgera demokrati, og sigur, at hvørt ættarlið skal taka sær fólkaræði. - Um demokratiið skal rigga væl skal tað allatíðina seta spurnartekn við seg sjálvt, sigur John Sten Johan­ sen Í hesum sambandi nevnir hann Grønland, har mett verð­ur, at teinurin til valdið verður longri hjá fleiri og fleiri fólkum, og at tað tykist alt meira, sum tað er ein lítil elita, ið tekur av­gerð­ irnar. John Steen Johansen nevnir eisini kommuna­ lendurskoðanina Í Danmark, har kommurnar eru nógv færri í dag, og tí verða tað færri og færri, ið umsita síni egnu fíggjarætlanir. - Vit skulu ikki allatíðina taka støðu til landspolitisk mál, men eisini viðgera, um t.d. skulu hava eitt ung­ dóms­hús, sigur John Steen Johansen, ið vísir á, at hann heldur tað vera týdn­ ingarmikið, at ein kannar frá einum fólksligum sjónar­ horni, hvussu fólkaræðið virkar. Umframt John Steen Johansen fer Ingibjørg Berg, trivnaðarstjóri í Tórs­havnar Býráð, at røða um demo­ kratiska luttøku í Føroyum, og Jenny Lydersen og Olaus Jespersen úr Menta­ málaráðnum fara at tosa um m.a. lívslanga læring. Hildur Patursson verður fundarstjóri. Herfyri vóru sam­ráð­ ingarnar við donsku stjórnina um yvir­tøk­ una av Fólkakirkjuna lidnar. Men hvat vilja vit føroyingar við Fólkakirkjuni, nú vit sjálv skulu umsita hana? Hetta verður evnið á Trappu­ting­in­ um í Miðlahúsinum í annaðkvøld KJAK OG UPPLÝSING Theodor E. D. Olsen theodor@sosialurin.fo Í annaðkvøld verður skipað fyri Trapputingi um ta ætlaðu yvirtøkuna av Fólkakirkjuni, og hvat vit ætla við henni, nú hon væntandi verður føroyskt málsøki. Higartil hevur arbeiðið við at yvirtaka kirkjuna mest gingið fyri seg á politiskum og á embætismannastigi, men í annaðkvøld kl. 20 bjóð­ ar Sosialurin til Trapputing, har ætlanin m.a. er at kjakast um, hvat føroyingar ætla við kirkjuni framyvir. Ovastu myndugleikarnir í kirkjuni hava ikki mett, at teir altíð hava verið nóg væl við í gongdini. Ikki minst hevur verið fýlst á, at ikki alt verður liðugt á ólavsøku, tá ætlanin er at yvirtaka kirkjuna. Ein annar spurningur, ið ætlanin er at taka upp á Trapputinginum, er, hví vit yvirhøvur skulu yvirtaka kirkjuna, tá sagt verður úr Mentamálaráðnum, at ætlanin er, at bygnaðurin skal broytast minst møguligt. Eisini verður spurt, um tann evangelisk-lutherska læran framvegis vard av donsku grundlógini, ella verður hon framyvir bert staðfest við løgtingslóg, sum 17 tingfólk kunnu broyta? Og er tað yvirhøvur ein dygd, at so nógv fólk arbeiða nógv leikfólk ólønt í kirkjuni, ella hevði góðskan á t.d. urguspæli og sálmasangi verið betri, um lønt fólk stóðu fyri hesum í øllum kirkjum? Orðið verður frítt Ætlanin var at fáa avvarð­ andi landsstýrismann á øk­in­um, Jógvan á Lakjuni, menta­málaráðharra, at vera við pallborðið, men hetta lá tíverri ikki fyri hjá honum. Í staðin fer Poul Michelsen, limur í pol­it­iska fylgibólkinum, at umboða samgonguna. Hin­ir luttakararnir verða Ann­ita á Fríðriksmørk, and­ støðutingkvinna og limur í politiska fylgibólkinum, Jens Mortan Mortensen, formaður í Urguleikarafelagnum, og Jákup Reinert Hansen, for­ maður í Prestafelagnum og limur í kirkjuliga fylgi­ bólkinum. Annars verður høvi hjá fundarfólkinum at koma við sjónarmiðum og spurningum. Orðstýrari verður Jón Brian Hvidtfeldt. Fyrilestur um fólk við menningar­ tarni og sálartrupul­ leikum Miðlahúsið verður í kvøld karmur um fyrilestur um fólk við menningartarni og sálartrupulleikar FYRILESTUR Theodor E. D. Olsen theodor@sosialurin.fo Í kvøld kl. 19 skipa Javni, Pedagogfelagið og Psyki­ atriski depilin fyri fyrilestri um fólk við menningartarni og sálartrupulleikum. Fyri­ reikaranir hava heitt á Anette Løwert, sum hevur arbeitt við fólki við menn­ ingartarni og psykiskum trupul­leikum í nógv ár, at halda fyrilesturin og ætl­anin er, at hon skal virka sum konsulentur fyri Psyki­atr­ iska depilin á hesum øki. Seinastu 17 árini hevur hon verið yvirlækni í psyki­ atri í Vejle og hevur seinastu 15 árini havt ábyrgdina av viðgerðini av sálarligum trup­ulleikum hjá fólki við menningartarni í Vejle Amt. Seinastu trý árini hev­ ur hon eisini verið konsu­l­ entur á hesum øki í Norður­ jútlandi. Harumframt situr hon í ymsum ráðum og nevndum, sum hava havt við hesi viðurskifti at gera. Anette Løwert er útbúgvin kliniskur sexologur og hev­ ur undirvíst bæði í psyki­atri og sexologi fyri sjúk­lingar, av­varðandi og fak­fólk í Dan­mark, Noregi og Grøn­ landi. Størri títtleiki hjá fólki við menningartarni Psykiskir trupulleikar vísa seg at koma oftari fyri hjá fólki við menningartarni enn hjá øðrum. M.a. kann talan vera um depressiónir, angist og at tey eru psyko­tisk. Av tí at munur er, í hvønn mun fólk kunnu hava menningartarni, er eisini munur á. hvussu tey fáa víst hetta. Í drúgva tíð var fólk við menningartarni ikki eitt evni, ið psykiatriin setti í beinleiðis samband við sálarligar trupulleikar. Hetta gjørdi seg serliga galdandi í sjeytiárunum. Av tí sama datt ein stórur partur av serkunnleikanum á hesum øki burtur, og hetta verður so roynt at byggja upp aftur, og hetta hevur Psykatriski depilin m.a. sett sær fyri at bøta um m.a. við at fáa samsatrv í lag við Anette Løwert. Hvat vilja vit við Fólkakirkjuni? - Demokratiið skal altíð seta spurnartekn við seg sjálvt John Steen Johansen, ið fer at viðgera demokrati í Miðlahúsinum mikukvøldið Mikukvøldið bjóða Demos 2007 Føroyar, sum er Upp­ lýsingarfelagsskapur Verkamanna, Norðpluss-Vaksin, Mentamálaráðið, NLV og onnur til orðaskifti um, fólka­ upplýsing, fólkaræði og virknan medborgaraskap. Demos­verkætlanin er íbirt av norðurlendsku makt- og demokratifrágreiðingunum og norðurlendsku fólka­upp­lýsingarsiðvenjuni við opnum og beinleiðis sam­røðum um týdningarmikil evni. FAKTA