mikudagur 2. mai 2007síða 17

Nr. 84 - 2. mai 2007 17 tjórnarflokki Íslands í samfe­lag­num. Jón Þorláksson (ið sum áður nevnt var fyrsti for­ maður í flokkinum) helt upp á, at politikkur átti, sum hann málbar seg , at bygg ja á hugsjónir og ikki stætta og seráhugamál (kort­ini hevur hesin skilnaður millum politikk og stætta- og seráhugamál yvirhøvur verið sjónskari í orðum enn í verki). Harafturat kemur, at flokk­urin hevur eitt tætt til­knýti til íslendskt vinnulív (so tætt, at forherðingar við­hvørt hava kallað hann »polit­ iska veingin hjá ognar­aðalinum«). Tilknýtið til vinnu­lívið hevur knæ­ sett ta seiglívaðu ímynd í íslendska almannahugsan, at flokk­urin eigur eitt búskaparskil, sum Guð ikki unti mót­støðu­flokkunum, serliga ikki teim­um vinstrahallu (spurn­ingurin, um veljarin skal tora at líta vinstraflokkum ís­ lendska búskapin í hendur, hevur eisini longu fleiri ferðir verið á lofti í hesum valstríð­num). Fyri teir ungu veljararnar hevur tað helst eisini sítt at siga, at ymsir knastar í hug­myndafrøðini hjá flokkinum kaldakrígsárini (og summir ljótir) spakuliga eru brýndir av, síðani múrurin fall. Í lívs­virðisspurningum er flokkurin yvirhøvur frílynt­ur. Eitt nú leg ði formaðurin og núverandi forsætis­ ráð­harri sjálvur annar fram upp­ skot fyri Altingið um skrásett parlag og rættin hjá samkyndum at ættleiða børn. Uppskotið varð sam­tykt í juni í fjør. 16 ár við stjórnvølin Nú íslendingar skulu á val aftur, hevur Sjálf­stæðis­flokkurinn sitið í stjórn sam­felt í sekstan ár. Eru veljara­kanningarnar teir seinastu mánaðirnar eftirfarandi, er flokk­ urin nógv størsti flokk­ur í Íslandi í løtuni. Ein velj­arakanning, sum varð gjørd fyri Fréttablaðið 15. apríl, gav Sjálfstæðisflokknum rúm­­liga 43 prosent av at­kvøð­ unum. Næststørsti flokk­ur í kann­ ingini Sam­fylkingin (íslendski javnað­ar­flokkurin) ætlaðist fáa um 22 prosent av atkvøð­un­um. Og tað er helst ikki av ongum, at Sjálfstæðis­flokk­urinn stendur seg væl í velj­arakanningunum. Hesin sekst­an árini hann hevur sitið við stjórnarábyrgd hava uttan iva verið besta vakst­rartíð búskapar­ liga í íslendskari søgu nakrantíð. Í eini frágreiðing, sum Hag­stofa Íslands almannakunn­gjørdi her­ fyri kemur fram, at heildarinn­tøk­ urnar í húsar­haldsge iranum vuksu 183 prosent í tíðarskeiðnum frá 1994 til 2005. Í sama tíðarskeiði er tøk inntøka hjá húsarhaldum vaksin 149 prosent og keypsorkan (príslagsbroytingar og fólka­ vøkstur tikin við) 56 prosent upp á fólkið. Hesum framburðurin, sum alla­ staðni sæst aftur í íslendska sam­ felagnum, ber Sjálfstæðis­flokk­ urinn eyð­vitað ikki æruna av einsaø­­mallur. Tað eru fyrst og fremst broytingarnar í viður­skift­ unum við um­heim­in og kanska serliga tær broyt­ingar, ið EBS- sátt­mál­in hevur havt við sær, ið hava flutt snarið. Við EBS-sátt­ málanum, ið varð enda­liga frá­ gingin fyrst í nítiáru­num, gjørdist Ísland partur av innara marknað­ inum í ES. Síðani er búskapurin farin ígjøgnum eitt umskifti, ið hevur loyst hann úr teim­um høft­ um, hann hevði ligið í heilt aftur í trýatiarini. Fyritøkur, sum áður vóru heilt ella partvíst í almennari ogn, eru einskildar eitt nú telefon­ verkið (Landssímin), bankarnir o.s.fr. Tiltøk hava verið gjørd til at fremja kapping í vinnulívinum, til at greiða gøtuna fyri nýggj­ um vinnutiltøkum, til at út­bygg ja samskiftiskervi og til at menna útbúgv­ ing og gransking. Og tað hevur mun­að meiri enn einki. Ís­lendski búskapurin er nógv fjølbroyttari nú enn fyrr, leysari av fiskivinnu og hevdbundnum vinnu­greinum, eitt nú landbúnaði. Hóast tað er búskaparliga streym­ skiftið uttanlands, ið hevur givið íleiðing til ta ný­skipan, sum er hend í Ís­landi tey seinastu tjúgu árini, so er tó eingin ivi um, at tilgongdin allar veg ir hev­ ur samsvarað við hugmynda­frøðina hjá Sjálfstæðis­flokknum. Hinveg in eru hugmyndir­nar um marknaðarbúskap og vinnufrælsi vorðnar hvørs­floksogn hesi seinastu árini (sjálvt á javnaðar­ veingi­ num), og tað er óivað ein meg inorsøk til, at Sjálf­stæðis­ flokkurinn er farin at legg ja upp aftur meiri fyri seg í vælferðar- og um­hvørv­ismálum, enn hann áður hev­ ur gjørt. Hetta kom skill­iga fram í røðuni, sum Geir H. Haarde floksformaður helt, tá ið 37. landsfundurin hjá Sjálfstæðis­ flokknum varð settur í Laugardals­ høll­ini í Reykjavík 12. apríl. Geir H. Haarde leg ði í røðu sínari dent á vælferð, um­hvørvi og útbúgving. Hann nevndi serliga korini hjá eftirlønarfólki. Arbeitt varð longu, seg ði hann, við at trygg ja øllum eftirlønar­fólki sømi­liga lágmarks­ inn­tøku, antin tey hava trygt sær rætt til útgjald úr eftir­lønargrunn­ um ella ikki. Floks­formaðurin skeyt eis­ini upp, at tey sum eru farin um hálvfjers kunna fáa sær lønt arbeiði, um tey vilja og orka, uttan at slík inntøka skal mót­ roknast í fólka­pen­ sjón teirra. Væl­ ferðin var tó ikki sjálv­givin. Hon verður ongantíð meiri, seg ði Geir Haarde, enn virðis­skap­anin í sam­ felagnum er til, men sum var gav fígg jarstøðan hjá ríkis­kassanum betur væl­­­ferðar­líkindi enn mang­ an áður. Sjálfstæðisflokkurinn í mun til aðrar flokkar Munurin millum Sjálf­stæðis­ flokkinn og flokk­ar­nar í andstøð­ uni í Al­tingi­ num koma fram á ymsan hátt. Tað sum fyrst og fremst skilur Sjálfstæðis­flokk­inn og størsta and­støðu­flokkin í far­ andi val­skeiði, Samfylkingina, er, umframt ymiskar áherðslur í búskapar-, fígg jar- og væl­ferðar­ politikkinum, serliga støðan til ES. Samfylkingin vil taka upp samráðingar við ES um treytir fyri ís­lendskum limaskapi. Í mun til VG (Vinstri­hreyfingin- Grænt framboð) eru tað serliga umhvørvið, sum ber í millum, og stórídnaðarmálini (ætlanir eru t.d. um at ge va loyvi at bygg ja fleiri orkukrevjandi alminium-verk­ smiðjur), men tó eisini sum vera man viðvíkjandi búskapar- og væl­ferðarmálum. Frjálslyndi flokkurinn (Liberali flokkurin), ið út­brót­arar úr Sjálf­ stæðis­flokknum við Sverri Her­ manssyni á odda stovnaðu í 1998, finst serliga at fiski­vinnupoli­tikki­ num. Flokk­urin vil hava kvota- kervið burtur og eina fiskidaga­ skip­an setta í staðin. Í sein­astuni hevur Frjálslyndi flokk­urinn gjørt seg til tals­menn fyri ein útlend­ inga­ politikk, sum í mongum er átøkur tí hjá Dansk Folke­parti. Allir aðrir flokkar, eisini Sjálf­ stæðisflokk­ur­inn, eru samdir um at siga henda politikk burtur. ➘ útlond Her setir íslendski forsætisráðharrin, Geir H. Haarde, 37. landsfundurin hjá Sjálfstæðisflokknum, sum varð hildin í Laugardalshøllini í Reykjavík 12. apríl