mikudagur 2. mai 2007síða 17

Nr. 84 - 2. mai 2007 17 tjórnarflokki Íslands í samfe­lag­num. Jón Þorláksson (ið sum áður ne­vnt var fyrsti for­ maður í flokkinum) he­lt upp á, at politikkur átti, sum hann málbar se­g­, at byg­g­ja á hug­sjónir og­ ikki stætta og­ se­ráhug­amál (kortini he­vur he­sin skilnaður millum politikk og­ stætta­ og­ se­ráhug­amál yvirhøvur ve­rið sjónskari í orðum e­nn í ve­rki). Harafturat ke­mur, at flokkurin he­vur e­itt tætt tilknýti til ísle­ndskt vinnulív (so tætt, at forhe­rðing­ar viðhvørt hava kallað hann »polit­ iska ve­ing­in hjá og­naraðalinum«). Tilknýtið til vinnulívið he­vur knæ­ se­tt ta se­ig­lívaðu ímynd í ísle­ndska almannahug­san, at flokkurin e­ig­ur e­itt búskaparskil, sum Guð ikki unti mótstøðuflokkunum, se­rlig­a ikki te­imum vinstrahallu (spurning­urin, um ve­ljarin skal tora at líta vinstraflokkum ís­ le­ndska búskapin í he­ndur, he­vur e­isini long­u fle­iri fe­rðir ve­rið á lofti í he­sum valstríðnum). Fyri te­ir ung­u ve­ljararnar he­vur tað he­lst e­isini sítt at sig­a, at ymsir knastar í hug­myndafrøðini hjá flokkinum kaldakríg­sárini (og­ summir ljótir) spakulig­a e­ru brýndir av, síðani múrurin fall. Í lívsvirðisspurning­um e­r flokkurin yvirhøvur frílyntur. Eitt nú le­g­ði formaðurin og­ núve­randi forsætis­ ráðharri sjálvur annar fram upp­ skot fyri Alting­ið um skráse­tt parlag­ og­ rættin hjá samkyndum at ættle­iða børn. Uppskotið varð samtykt í juni í fjør. 16 ár við stjórnvølin Nú ísle­nding­ar skulu á val aftur, he­vur Sjálfstæðisflokkurinn sitið í stjórn samfe­lt í se­kstan ár. Eru ve­ljarakanning­arnar te­ir se­inastu mánaðirnar e­ftirfarandi, e­r flokk­ urin nóg­v størsti flokkur í Íslandi í løtuni. Ein ve­ljarakanning­, sum varð g­jørd fyri Fréttablaðið 15. apríl, g­av Sjálfstæðisflokknum rúmlig­a 43 prose­nt av atkvøð­ unum. Næststørsti flokkur í kann­ ing­ini Samfylking­in (ísle­ndski javnaðarflokkurin) ætlaðist fáa um 22 prose­nt av atkvøðunum. Og­ tað e­r he­lst ikki av ong­um, at Sjálfstæðisflokkurinn ste­ndur se­g­ væl í ve­ljarakanning­unum. He­sin se­kstan árini hann he­vur sitið við stjórnarábyrg­d hava uttan iva ve­rið be­sta vakstrartíð búskapar­ lig­a í ísle­ndskari søg­u nakrantíð. Í e­ini frág­re­iðing­, sum Hag­stofa Íslands almannakunng­jørdi he­r­ fyri ke­mur fram, at he­ildarinntøk­ urnar í húsarhaldsg­e­iranum vuksu 183 prose­nt í tíðarske­iðnum frá 1994 til 2005. Í sama tíðarske­iði e­r tøk inntøka hjá húsarhaldum vaksin 149 prose­nt og­ ke­ypsorkan (príslag­sbroyting­ar og­ fólka­ vøkstur tikin við) 56 prose­nt upp á fólkið. He­sum framburðurin, sum alla­ staðni sæst aftur í ísle­ndska sam­ fe­lag­num, be­r Sjálfstæðisflokk­ urinn e­yðvitað ikki æruna av e­insaømallur. Tað e­ru fyrst og­ fre­mst broyting­arnar í viðurskift­ unum við umhe­imin og­ kanska se­rlig­a tær broyting­ar, ið EBS­ sáttmálin he­vur havt við sær, ið hava flutt snarið. Við EBS­sátt­ málanum, ið varð e­ndalig­a frá­ g­ing­in fyrst í nítiárunum, g­jørdist Ísland partur av innara marknað­ inum í ES. Síðani e­r búskapurin farin íg­jøg­num e­itt umskifti, ið he­vur loyst hann úr te­imum høft­ um, hann he­vði lig­ið í he­ilt aftur í trýatiarini. Fyritøkur, sum áður vóru he­ilt e­lla partvíst í alme­nnari og­n, e­ru e­inskildar e­itt nú te­le­fon­ ve­rkið (Landssímin), bankarnir o.s.fr. Tiltøk hava ve­rið g­jørd til at fre­mja kapping­ í vinnulívinum, til at g­re­iða g­øtuna fyri nýg­g­jum vinnutiltøkum, til at útbyg­g­ja samskiftiske­rvi og­ til at me­nna útbúg­ving­ og­ g­ransking­. Og­ tað he­vur munað me­iri e­nn e­inki. Ísle­ndski búskapurin e­r nóg­v fjølbroyttari nú e­nn fyrr, le­ysari av fiskivinnu og­ he­vdbundnum vinnug­re­inum, e­itt nú landbúnaði. Hóast tað e­r búskaparlig­a stre­ym­ skiftið uttanlands, ið he­vur g­ivið íle­iðing­ til ta nýskipan, sum e­r he­nd í Íslandi te­y se­inastu tjúg­u árini, so e­r tó e­ing­in ivi um, at tilg­ong­din allar ve­g­ir he­vur samsvarað við hug­myndafrøðina hjá Sjálfstæðisflokknum. Hinve­g­in e­ru hug­myndirnar um marknaðarbúskap og­ vinnufrælsi vorðnar hvørsfloksog­n he­si se­inastu árini (sjálvt á javnaðar­ ve­ing­inum), og­ tað e­r óivað e­in me­g­inorsøk til, at Sjálfstæðis­ flokkurinn e­r farin at le­g­g­ja upp aftur me­iri fyri se­g­ í vælfe­rðar­ og­ umhvørvismálum, e­nn hann áður he­vur g­jørt. He­tta kom skillig­a fram í røðuni, sum Ge­ir H. Haarde­ floksformaður he­lt, tá ið 37. landsfundurin hjá Sjálfstæðis­ flokknum varð se­ttur í Laug­ardals­ høllini í Re­ykjavík 12. apríl. Ge­ir H. Haarde­ le­g­ði í røðu sínari de­nt á vælfe­rð, umhvørvi og­ útbúg­ving­. Hann ne­vndi se­rlig­a korini hjá e­ftirlønarfólki. Arbe­itt varð long­u, se­g­ði hann, við at tryg­g­ja øllum e­ftirlønarfólki sømilig­a lág­marks­ inntøku, antin te­y hava tryg­t sær rætt til útg­jald úr e­ftirlønarg­runn­ um e­lla ikki. Floksformaðurin ske­yt e­isini upp, at te­y sum e­ru farin um hálvfje­rs kunna fáa sær lønt arbe­iði, um te­y vilja og­ orka, uttan at slík inntøka skal mót­ roknast í fólkape­nsjón te­irra. Væl­ fe­rðin var tó ikki sjálvg­ivin. Hon ve­rður ong­antíð me­iri, se­g­ði Ge­ir Haarde­, e­nn virðisskapanin í sam­ fe­lag­num e­r til, me­n sum var g­av fíg­g­jarstøðan hjá ríkiskassanum be­tur vælfe­rðarlíkindi e­nn mang­­ an áður. Sjálfstæðisflokkurinn í mun til aðrar flokkar Munurin millum Sjálfstæðis­ flokkinn og­ flokkarnar í andstøð­ uni í Alting­inum koma fram á ymsan hátt. Tað sum fyrst og­ fre­mst skilur Sjálfstæðisflokkinn og­ størsta andstøðuflokkin í far­ andi valske­iði, Samfylking­ina, e­r, umframt ymiskar áhe­rðslur í búskapar­, fíg­g­jar­ og­ vælfe­rðar­ politikkinum, se­rlig­a støðan til ES. Samfylking­in vil taka upp samráðing­ar við ES um tre­ytir fyri ísle­ndskum limaskapi. Í mun til VG (Vinstrihre­yfing­in­ Grænt framboð) e­ru tað se­rlig­a umhvørvið, sum be­r í millum, og­ stórídnaðarmálini (ætlanir e­ru t.d. um at g­e­va loyvi at byg­g­ja fle­iri orkukre­vjandi alminium­ve­rk­ smiðjur), me­n tó e­isini sum ve­ra man viðvíkjandi búskapar­ og­ vælfe­rðarmálum. Frjálslyndi flokkurinn (Libe­rali flokkurin), ið útbrótarar úr Sjálf­ stæðisflokknum við Sve­rri He­r­ manssyni á odda stovnaðu í 1998, finst se­rlig­a at fiskivinnupolitikki­ num. Flokkurin vil hava kvota­ ke­rvið burtur og­ e­ina fiskidag­a­ skipan se­tta í staðin. Í se­inastuni he­vur Frjálslyndi flokkurinn g­jørt se­g­ til talsme­nn fyri e­in útle­nd­ ing­apolitikk, sum í mong­um e­r átøkur tí hjá Dansk Folke­parti. Allir aðrir flokkar, e­isini Sjálf­ stæðisflokkurinn, e­ru samdir um at sig­a he­nda politikk burtur. ➘ útlond Her setir íslendski forsætisráðharrin, Geir H. Haarde, 37. landsfundurin hjá Sjálfstæðisflokknum, sum varð hildin í Laugardalshøllini í Reykjavík 12. apríl