mánadagur 5. mars 2001síða 3

Nú skal ein endalig avgerð takast um, antin tey sum fáa forsorgarhjálp, skulu missa hana av tí, at tey fáa barnafrádrátt útgoldnan, ella ikki. Hjálpin skal ikki skerjast, sigur landsstýrismaðurin FORSORGARHJÁLP Áki Bertholdsen Skulu tey, sum fáa for- sorgarhjálp, missa hana, tá ið tey fáa barnafrádrátt út- goldnan frá toll og skatt- stovuni? Hendan spurningin fer Almanna- og heilsumála- stýrið nú at viðgera og avgreiða einaferð við alla. Síðani 1997 hevur barna- drádrátturin ikki verið mót- roknaður í forsorgarhjálp- ini. Men, sum tað sæst á grein aðrastaðni í blaðnum, er kærunevndin í almanna- málum nú komin til ta nið- urstøðu, at barnafrádrátt- urin skal mótroknast. Jóan Hendrik Svabo Samuelsen, løgfrøðingur á Almanna- og heilsustýrin- um, sigur, at eftir úrskurðin í kærunevndini, er tað neyðugt at taka málið upp- aftur. – Vit fara nú at viðgera málið av nýggjum og so taka vit eina endaliga av- gerð um, hvat tann rætta tulkingin av reglunum er. Tann rætta tulkingin skal síðani staðfestast og síðani fær Almannastovan endalig boð um, hvussu farast skal fram. Lógfrøðingurin sigur, at málið verður tikið upp beinanvegin í komandu viku. Hann sigur, at vísir tað seg so, at tað er rætt at mótrokna barnafrádráttin, eins og kærunevndin sigur, so verður tað gjørt hereftir. – Tað má Almannastovan so fáa at vita beinanvegin, so at hon fær givið sínum viðskiftafólkum, sum fáa forsorgarhjálp, boð í góðari tíð um, at hereftir verður barnafrádrátturin mótrokn- aður í veitingini. Lógfrøðingurin sigur, at tað verður í øllum førum tulkingin hjá Almanna – og heilsustýrinum, sum verður galdandi, um ikki onkur tekur onnur stig í málinum, tvs, leggur málið fyri landsstýrismálanevndina ella fyri rættin. Tað verður so ikki aktuelt fyrrenn næsta vár, tá ið barnafrádrátturin verður útgoldin aftur. Men verður niðurstøðan, at barnafrádrátturin skal mótroknast, hava tey, sum hava fingið forsorgarhjálp og barnadrádrátt, fingið forsorgarhjálp í heimildar- loysi um mánaðarskiftið februar/mars hvørt ár síðani í 1997. Skal ikki skerjast Sámal Petur í Grund, lands- stýrismaður í almanna- og heilsumálum, sigur, at tað verður neyðugt at fáa við- urskiftini í rættlag bein- anvegin. Hann viðgongur, at tá ið kærunevndin ikki kemur til sama úrslit sum Almanna- og heilsumála- stýrið, er tað okkurt, sum bendir á, at lógin er ikki nóg greið. – Tann spurningurin má avgerðast einaferð við alla. Og verður tað neyðugt at fara í tingið í málinum, verður tað gjørt. Landsstýrismaðurin sig- ur, at undir øllum umstøð- um er tað tann greiði, po- litiski viljin og tann greiða, politiska ætlanin, at barna- frádrátturin skal ikki mót- roknast, og at tey, sum fáa forsorgarhjálp, skulu eisini hava óskerda hjálp tann mánaðin, barnafrádrátturin verður útgoldin. Ivi hevur nú aftur tikið seg upp, barna- frádráttur skal mótroknast hjá teimum, sum fáa forsorgarhjálp. Almanna- og Heilsumálastýrið sigur nei, kærunevnd- in í almannamálum sigur ja Áki Bertholdsen Tey, sum fáa forsorgarhjálp frá Almannastovuni, fingu ein ordans skelk, tá ið hjálpin skuldi útbetalast nú um mánaðarskiftið. Tey, sum fáa forsorgar- hjálp, betala ikki skatt og tí hava tey hesi seinastu árini fingið barnafrádráttin í skattinum útgoldnan. Tað hendir eisini nú um mánaðarskiftið. Barnafrádrátturin er 4.000 krónur í landsskattin- um fyri hvørt barnið undir 18 ár, umframt ímillum 2.000 krónur og 4.000 krónur í kommunuskattin- um, alt eftir, hvørjari kommunu ein býr í. Og tá ið forsorgarhjálpin varð útgoldin hesuferð, hevði Almannastovan ikki gjørt mætari, enn at hon hevði mótroknað barnafrá- dráttin í hjálpini. Sostatt fingu tey flestu onki útgoldið í fororgar- hjálp hesuferð. Tískil høvdu tey so ikki havt nakað at liva av tann næsta mánaðan uttan tað, sum tey fingu útgoldið frá toll- og skatt í barnafrádrátti. Hetta var ein dyggur, fíggjarligur smeitur hjá teimum, sum fáa forsorg- arhjálp og nógv teirra brúktu allan dagin at finna útav, hvat var hent. Trý tey seinastu árini er barnafrárátturin nevniliga ikki mótroknaður í forsorg- arhjálpini og tí skilti ongin, hvat varð hent nú. Men tey kunnu tó fyribils ugga seg við, at talan var um eitt mistak. Almannastovan misskilti støðuna Jóan Hendrik Svabo Sam- uelsen, løgfrøðingur á Al- manna- og heilsumála- stýrinum, sigur, at áðrenn 1997 varð barnafrádrátturin mótroknaður í forsorgar- hjálpini. Men í 1997 sigur ein tulking hjá landsstýrinum at barnafrádrátturin er ætl- aður barninum og hevur tí onki við forsorgarhjálpina at gera. Landsstýrið vísir eisini á, at øll, sum betala skatt, fáa hendan frádráttin um skattin. At mótroknað frádráttin í forsorgarhjálp- ini, er tí at taka ein rætt frá teimum, sum tey, ið betala skatt, hava. Tað er at gera mismun á fólki og tað ber ikki til. Tískil hevur barnafrá- drátturin ikki verið mót- roknaður síðani 1997. – Men síðani er málið lagt fyri kærunevndina í al- mannamálum og hon er komin til ta niðurstøðu, at barnafrádrátturin skal mót- roknast í forsorgarhjálpini. Úrskurðurin er latin Al- manna- og heilsumálastýr- inum, sum síðani hevur sent Almannastovuni hann til viðmerkingar. Lógfrøðingurin sigur, at tíverri hevur Almanna- stovan misskilt støðuna. – Ístaðin fyri at taka heta sum eitt mál, hon skuldi gera viðmerkingar til, hev- ur Almannastovan fatað hetta sum eini boð frá Almanna- og heilsumála- stýrinum um at mótrokna barnafrádráttin í forsorgar- hjálpini. – Men tað var tað ikki. Tískil hevur Almannastov- an aftur fingið boð frá Al- manna- og heilsumálastýr- inum um at regulera út- gjøldini aftur beinanvegin, so at barnafrádrátturin ikki verður mótroknaður. Regu- leringin verður gjørd bein- anvegin og sostatt verður tað ongin, sum missur for- sorgarhjálp av teirri grund og tey, sum hava fingið ov lítið útgoldið hesuferð, fáa tað aftur. – Undir øllum umstøðum ber tað ikki til, at skerja for- sorgarhjálpina so brádliga, tí fólk hava fingið at vita frá toll- og Skatt, at tey fáa barnafrádráttin nú og sein- astu árini er hann ikki mót- roknaður. – Tí hava fólk havt alla orsøk til at rokna við peng- unum og summi hava kanska enntá handla við teimum, sigur Jóan Hend- rik Svabo Samuelsen. Men sum tað sæst á grein aðrastaðni í blaðnum, fer Almanna- og heilsumála- stýrið nú at taka eina nýggja, og endaliga avgerð í málinum. Fingu ein ordans skelk frá Almannastovuni – Almannastovan misskilti eitt bræv frá Almanna- og heilsumálaráðnum og tað gav nógvum fólkum ein skelk fyrr í vikuni. Eftir stendur tí, at ivi er nú um, antin fólk hava fingið ein part av forsorgarhjálpini í heimildarloysi tey seinastu árini Hjálpin skal ikki skerjast – Nú skal allur ivi beinast burtur. Men hjálpin skal ikki skerjast, sigur Sámal Petur í Grund Nr. 44 - 3. mars 2001 5 gult cyan magenta svart 4 Nr. 44 - 3. mars 2001 gult cyan magenta svart Undir heitinum »Nú er nokk!« skipar Unga Tjóðveldið í dag fyri stórum mótmælistilataki á Vaglinum í Havn um gongdina í málinum um ríkisrættarligu støðu Føroya MÓTMÆLI John Johannessen Unga Tjóðveldið hevur mist tolið við gongdini í málinum um ríkisrættarligu støðu Føroya. – Vit halda, at nú er nóg mikið slakað. Tí skipa vit fyri hesum fólkafundi, fyri at gera vart við støðu okk- ara, sigur Annlis Bjarkham- ar, forkvinna í Unga Tjóð- veldinum. Limirnir í politiska ung- dómsfelagsskapinum eru ónøgdir við, at løgmaður av sínum eintingum hevur gjørt av at avlýsa fólkaat- kvøðuna um ein bundnan fullveldisleist, sum skuldi vera 26. mai. – Løgmaður hevur við hesum í veruleikanum tikið avgerðarrættin frá Føroya fólki. Tað vóru Føroya fólk, sum skuldu taka avgerð í hesum máli, men eftir, at løgmaður avlýsti fólkaat- kvøðuna, er hesin avgerðar- rættur burtur, sigur Annlis Bjarkhamar. Ein dag ov seint Fólkafundurin í dag er í veruleikanum ein dag ov seint. Tí tað var í gjár, eftir at Sosialurin var prentaður, at endalig avgerð skuldi fella í samgongustríðnum um fullveldistilgongdina. Men Annlis Bjarkhamar heldur kortini ikki, at tað bilar, at fólkafundurin er dagin eftir, at avgerðin er fallin. – Vit vilja gera vart við, at vit ynskja føroyskt full- veldi. Og líkamikið hvørja niðurstøðu landsstýrið kem- ur til í samgongustríðnum, er okkara mál tað sama, sig- ur Annlis Bjarkhamar. Forkvinnan í Unga Tjóð- veldinum ásannar kortini, at úrslitið av samgongu- stríðnum sjálvsagt fer at ávirka fundin, sum í veru- leikanum er ein mótmælis- gonga. Fleiri røðarar Tá Sosialurin tosaði við Annlis Bjarkhamar fyrra- partin í gjár, var hon enn ikki heilt liðug at fyrireika fólkafundin. Enn vantaði at fáa nakrar avtalu upp á pláss. Kortini kann staðfestast, at talan er um eitt stórt til- tak, við sangi tónleiki og fleiri røðum. Millum røðar- arnar verða Sjúrður Skaale, fyrrverandi embætismaður í Tinganesi, Álvur Kirke úr Miðflokkinum, Jóannes Nielsen, Karl Johan Jensen og Tórbjørn Jacobsen, landsstýrismaður í menta- málum. Mótmæla politisku støðuni Høgni stendur skúlarætt Løgmaður kom aftur í Tinganes um níggju tíðina gjáramorgunin. Hann fór nærum beinan vegin í einrúm við Høgna Hoydal at viðgera samgongukreppuna. Krøvini frá løgmanni vóru, at Høgni Hoydal skal taka uppskot síni um fólkaatkvøðu og sjálvsavgerðarrætt aftur SAMGONGUKREPPA John Johannessen Fríggjadagin: 12.09: Tað er tøgn í Tinganesi. Fartele- fonirnar hjá løgmanni og varaløgmanni eru sløktar, og boðini frá embætisfólkunum eru, at menninir skulu ikki órógvast. Tað er nú lagnan hjá samgonguni skal avgerast. An- finn Kallsberg, løgmaður, og Høgni Hoydal varaløg- maður, eru grundleggjandi ósamdir. Ørðumegin vil Høgni Hoydal hava uppskotini um ávikavist bundnan sjálvstýrisleist og um sjálvsav- gerðarrætt føroyinga løgd fram í tinginum leygardag- in klokkan 13.30, tá Finnbogi Ísakson, tingformaður, kunnger seinastu framløgurnar hesa tingsetuna. Høgni Hoydal hevur longu móti vilja løgmans borið løgtingsskrivstovuni uppskotini. Hinumegin heldur Anfinn Kallsberg, at Høgni Hoydal hevur framt álitisbrot móti sær og samgong- uni, tá hann, meðan løgmaður var í Bretlandi, bar løg- tingsskrivstovuni uppskotini móti vilja løgmans. Løgmaður krevur treytaleyst, at Høgni Hoydal skal taka uppskotini aftur áðrenn komandi tingfund. – Eg standi við tað, sum eg havi sagt, um at eingin uppskot skulu niðan í tingið fyrr enn samgongan er samd. Men lat okkum nú síggja, hvussu dagurin gongst, segði Anfinn Kallsberg, løgmaður við Int- ernetSosialin fríggjamorgunin beint áðrenn fundin við Høgna Hoydal. Tá Sosialurin fór til prentingar klokkan 12.30 fríggjadagin var fundurin enn ikki liðugur. Slaturin gekk tá kortini um, at samgongan fór at slitna, men hesi tíðindi fingu vit ongastaðni váttað. Tvørturímóti søgdu bæði Óli Breckmann og Bjarni Djurholm úr Fólkaflokkinum, at samgongan fór at halda. Fólkaflokkurin sat meginpartin av degnum í gjár í hølum sínum á Gamla Apoteki, meða løgmaður og Høgni Hoydal fundaðust. Eisini Javnaðarflokkurin sat á fundi um støðuna. Hann viðgjørdi møguleikan fyri at fara upp í eina nýggja samgongu, um hetta gjørdist aktuelt.